IV SA/Wa 819/16

Dnia 28 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. G. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 maja 2016r. sygn. akt IV SA/Wa 819/16 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2016 roku, znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 9 maja 2016r., sygn. akt IV SA/Wa 819/16 (k. 30 – 33) referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu, przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie referendarz sądowy wskazał, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Referendarz sądowy zaznaczył, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje razem z rodzicami w domu jednorodzinnym o powierzchni 120 m2, osiąga stały, comiesięczny dochód z tytułu umowy o pracę (2.159,84 zł netto). Wynagrodzenie skarżącego nie jest obciążone z tytułu wyroków sądowych lub innych tytułów (zaświadczenie o zarobkach z dnia 22 lutego 2016r.). Skarżący jest właścicielem użytków rolnych o powierzchni 1,9192 ha (1,3011 ha przeliczeniowych), budynków gospodarczych, otrzymuje płatności bezpośrednie. Referendarz sądowy wskazał, że skarżący powinien partycypować w kosztach postępowania, albowiem dysponuje stałym miesięcznym dochodem i wolnym od obciążeń majątkiem, który może potencjalnie służyć na zabezpieczenie pożyczki czy kredytu. Ponadto posiadanie przez skarżącego majątku wolnego od obciążeń prawnych osób trzecich wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 38) znajdującego się w aktach sprawy wynika, że odpis postanowienia 9 maja 2016r. został doręczony skarżącemu w dniu 24 maja 2016r. W ustawowym terminie, w dniu 30 maja 2016r., skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 maja 2016r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części odmawiającej zwolnienia z kosztów sądowych i wnosząc o całkowite zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów poprzez pominięcie przez referendarza sądowego kosztów utrzymania obejmujących: ubezpieczenie OC i przegląd samochodu – 506 zł, ubezpieczenie domu i gospodarstwa – 538 zł, koszty leków – 260 zł miesięcznie. Referendarz sądowy nie uwzględnił również stanu zdrowia skarżącego i związanej z tym konieczności stałego leczenia. Skarżący podniósł, że nie posiada majątku wolnego od obciążań prawami osób trzecich ani nieruchomości, ale gospodarstwo rolne o powierzchni 1,3 ha przeliczeniowego (sprzeciw k. 39). Skarżący przedłożył kopie recept oraz skierowań na badania specjalistyczne (k. 40 – 43) oraz zaświadczenie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (k. 44), z którego wynika, że w 2015 roku otrzymał pomoc finansową w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w wysokości 1.281,03 zł oraz z tytułu gospodarowania na obszarach z ograniczeniami naturalnymi w wysokości 205,85 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela rozstrzygnięcie referendarza sądowego i argumenty powołane na jego uzasadnienie. Skarga nie zawiera zarzutów, z których wynikałoby, iż zaskarżone rozstrzygnięcie obarczone jest błędem. Art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis art. 245 § 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi, że w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Referendarz sądowy słusznie zauważył, że przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. Prowadzi bowiem do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, tj. gdy strona wykaże w sposób bezsporny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Podstawę orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy powinna stanowić ocena rzeczywistych możliwości płatniczych strony, przy czym na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających żądanie. Wbrew zarzutom stawianym przez skarżącego referendarz sądowy prawidłowo ocenił, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Referendarz sądowy prawidłowo ustalił, iż skarżący posiada stałe źródło dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę, jak również jest właścicielem nieruchomości w postaci użytków rolnych o powierzchni 1,3 ha przeliczeniowego. Słusznie w postanowieniu z dnia 9 maja 2016r. stwierdzono, iż skarżący posiadający miesięczny dochód oraz wolny od obciążań prawami osób trzecich majątek nie może żądać przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oceny tej nie zmienia okoliczność ponoszenia przez skarżącego dodatkowych kosztów z tytułu ubezpieczenia nieruchomości oraz samochodu w wysokości 1.044 zł rocznie. Ponoszenie wskazanych wydatków zwiększa miesięczny koszt utrzymania skarżącego o kwotę 87 zł (1.044 zł : 12), co nie uszczupla dochodów skarżącego w znacznym stopniu. Wbrew stanowisku skarżącego referendarz sądowy uwzględnił wydatki skarżącego związane z leczeniem, co znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia postanowienia z dnia 9 maja 2016r. (strona 1 uzasadnienia). Z uwagi na posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu oraz majątku nieobciążonego prawami osób trzecich należy stwierdzić, iż skarżący dysponuje środkami pozwalającymi mu ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Konkludując, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, a sprzeciw skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.