IV SA/Wa 82/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku N. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji N. M. wniósł skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z § 3 powyższego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 61 § 3 tej ustawy, tj. jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Podkreślić przede wszystkim należy, że zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Stwierdzić zatem należy, że ochrona tymczasowa stanowi pewnego rodzaju zabezpieczenie przed skutkami wynikającymi z władczej formy działania organów administracji publicznej (w tym przypadku decyzji administracyjnej). Wobec tego, w ocenie Sądu, to rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (decyzja, postanowienie) musi wpływać bezpośrednio na sytuację strony. Zatem to decyzja, której żądania wstrzymania żąda strona, musi zawierać takie rozstrzygnięcie, które może powodować dla strony negatywne konsekwencje. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja orzeka o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany. Zaznaczyć należy, że wprawdzie cudzoziemiec, któremu odmówiono nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja w powyższym przedmiocie stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona (art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 ze zm.). Opuszczenie terytorium Polski przez cudzoziemca ma jednak charakter dobrowolny. Jeśli tego nie uczyni w określonym terminie, zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu (art. 302 ust. 1 pkt 16 powołanej ustawy) i wydane rozstrzygnięcie. W aktualnym stanie prawnym niewykonanie obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej we wskazanym terminie nie stanowi bezpośredniej przesłanki do przymusowego wydalenia, w przeciwieństwie do regulacji art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) w zw. z art. 48 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jest natomiast podstawą do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach), która podlega przymusowemu wykonaniu (art. 329 tej ustawy). Wobec tego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja bezpośrednio nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Takie niebezpieczeństwo może zaś wywoływać decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu która podlega przymusowemu wykonaniu. Wobec tego w przypadku wydania takiej decyzji cudzoziemiec powinien poszukiwać ochrony tymczasowej, zwłaszcza, że zgodnie z art. 331 ust. 1 powoływanej ustawy o cudzoziemcach w przypadku gdy cudzoziemiec złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji z mocy prawa przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie tego wniosku. Wobec tego ustawodawca już z chwilą złożenia skargi wraz z wnioskiem o wstrzymanie w postępowaniu zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu objął cudzoziemców ochroną przed wydaleniem. Zatem realność spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków można upatrywać jedynie w takiej decyzji. Zaskarżona zaś w niniejszym postępowaniu decyzja nie podlega przymusowemu wykonaniu, dlatego nie może powodować skutków o jakich mowa 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.