IV SA/Wa 820/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-13
Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wniosku o wymagane dokumenty i oświadczenia pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o wymagane dokumenty i oświadczenia dotyczące jej stanu majątkowego, nie wykonała tego wezwania. Brak współpracy strony z sądem w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy skutkuje obciążeniem strony negatywnymi konsekwencjami niewykazania istotnych okoliczności.Stan faktyczny
Towarzystwo [...] złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Wnioskodawca podał, że reprezentuje interes społeczny i przedstawił dane o swoim stanie majątkowym. Sąd wezwał Towarzystwo do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i informacji, jednakże strona nie nadesłała ich w wyznaczonym terminie. Następnie Towarzystwo złożyło oświadczenie o cofnięciu wniosku, które również nie zostało skutecznie podpisane pomimo wezwania sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...] Towarzystwo [...] z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Towarzystwo [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
W toku postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania [...] Towarzystwo [...] z siedzibą w [...] (zwane dalej: "skarżącym", "Towarzystwem") zwróciło się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 24 grudnia 2017 r. Towarzystwo podniosło, że w niniejszej sprawie reprezentuje interes społeczny. Aktualny stan konta wynosi 18,50 zł. Towarzystwo wskazało, że nie posiada środków trwałych, kapitału zakładowego ani majątku. Strata za rok 2014 wyniosła 6 838,48 zł, za 2015 - 5 491,65 zł, za 2016 – 5197 zł.
Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2018 r. Towarzystwo zostało wezwane do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni - poprzez:
- złożenia statutu;
- udzielenie informacji jakie działania podejmuje wnioskodawca w celu gromadzenia środków finansowych na realizację swoich zadań statutowych;
- udzielenie informacji ilu członków liczy wnioskodawca;
- przedłożenie uchwały o ustaleniu wysokości składek członkowskich;
- przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego z okresu ostatnich sześciu miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldem rachunków),
- nadesłanie sprawozdania finansowego Stowarzyszenia za rok 2016 a także dokumentów księgowych zawierających informacje dotyczące wpływów i wydatków Stowarzyszenia w roku 2017
Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 lutego 2018 r. Termin do wykonania wezwania upłynął w dniu 14 lutego 2018 r.
Towarzystwo nie nadesłało w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów.
Należy zaznaczyć, że do Sądu w dnu 16 lutego 2018 r. wpłynęło drogą elektroniczną oświadczenie Towarzystwa o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Towarzystwo zostało wezwane do podpisania tego oświadczenia w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia pisma. Wezwanie zostało doręczone w dniu 26 marca 2018 r. W wyznaczonym terminie – tj. do dnia 3 kwietnia 2018 r. skarżący nie wykonał wezwania.
Należy zatem stwierdzić, że oświadczenie o cofnięciu prawa pomocy nie zostało w niniejszej sprawie skutecznie złożone i brak jest podstaw do umorzenia postępowania w tym zakresie. W tej sytuacji złożony w sprawie wniosek podlega ocenie pod kątem przesłanek wskazanych w przepisach warunkujących przyznanie prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności sprawy, należy wskazać, że przyznanie osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "p.p.s.a",. następuje – w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205).
W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń (statutu, informacji w sprawie liczby członków, wysokości składek, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, dokumentów księgowych, sprawozdania finansowego), jednakże, mimo upływu wyznaczonego terminu, nie nadesłał żądanych dokumentów.
Jak podkreśla się w orzecznictwie, skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748).
W tym stanie rzeczy wobec nieuzupełnienia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do jego uwzględnienia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło