IV SA/Wa 825/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej (M. C.) cały uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: stu) złotych. M. C. w piśmie z dnia 25 lutego 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 825/15 wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi. Pismem z dnia 18 marca 2015 r. wezwano natomiast do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jej 3 odpisów. W obu wezwaniach wskazano, że niewykonanie ich w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. Odpis zarządzenia z dnia 10 marca 2015 r. oraz wezwanie z dnia 18 marca 2015 r. doręczono skarżącej w dniu 23 marca 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 53 akt sprawy). W dniu 24 marca 2015 r. M. C. uiścił należny wpis od skargi w kwocie 100 zł (karta nr 52 akt sprawy). W piśmie z tej samej daty poinformowała natomiast, że skargę sporządziła w jednym egzemplarzu i nie posiada kserokopii. W związku z tym zwróciła się o skserowanie skargi przez Sąd. Jak dotąd, skarżąca nie złożyła do akt sprawy wymaganych odpisów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jak natomiast stanowi art. 47 § 1 ppsa do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W myśl art. 49 § 1 ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, sąd skargę odrzuca. W przedmiotowej sprawie M. C. została zobowiązana do uzupełniania braku formalnego skargi z dnia 25 lutego 2015 r. poprzez nadesłanie jej trzech odpisów dla doręczenia trzem uczestnikom postępowania (M. C., P. C. i M. G. – obecni właściciele nieruchomości objętych decyzją zatwierdzającą projekt scalenia gruntów, której stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca). Skarżąca - pomimo jednoznacznie brzmiącego wezwania – nie nadesłała żądanych odpisów, co skutkuje koniecznością odrzucenia jej skargi, z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego. Mając na uwadze, że M. C. w piśmie z dnia 24 marca 2015 r. zwróciła się o "skserowanie wysłanej skargi" przez Sąd, należy odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13. Skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiedział się w niej za ścisłym rozumieniem art. 57 § 1 w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Krytycznie ocenił stanowisko prezentowane w części orzeczeń wydanych przed podjęciem rzeczonej uchwały, w których dopuszczano uzupełnienie przez sąd braku formalnego pisma (także skargi), którego nie uzupełniła zobowiązana do tego strona postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że czynności podejmowane w celu usuwania braków formalnych pism procesowych są czynnościami procesowymi stron, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu odpisów pisma i obciążenie tą czynnością sądu, nie może być domyślne, ale musiałoby mieć oparcie ustawowe. Wskazał, że sporządzanie odpisów pisma przez sąd w celu usunięcia braków za jedną ze stron postępowania nie tylko nie mieści się w zakresie dopuszczalnych czynności procesowych sądu, ale ponadto mogłoby wskazywać na działanie sądu w interesie jednej ze stron, a to z kolei podważałoby zasadę bezstronności sądu. Brak jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia prawnego dla stanowiska nakazującego sądowi uzupełnianie braków formalnych pisma procesowego za stronę w celu umożliwienia nadania mu dalszego biegu lub zapobieżenia sankcji prawnej w postaci odrzucenia pisma. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "1. Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd; 2. Złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.". W świetle powyższego należy skonstatować, że wniosek skarżącej o wykonanie przez Sąd kserokopii skargi nie mógł konwalidować nieusunięcia w terminie braku formalnego skargi w postaci niedołączenia jej odpisów. Sąd nie ma podstaw prawnych do usunięcia tego braku za stronę, zaś ewentualne złożenie przez skarżącą odpisów sporządzonych na podstawie wydanej jej z akt kserokopii skargi, nie mogłoby nastąpić z zachowaniem terminu. W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej samej ustawy.