IV SA/Wa 826/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-27
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Marta Laskowska, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana, jeśli osoba opuściła lokal z przyczyn zdrowotnych i rodzinnych, a nie dobrowolnie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo orzekły o wymeldowaniu, ponieważ skarżący faktycznie nie zamieszkiwał w lokalu od wielu lat, a jego centrum interesów życiowych znajdowało się w innym miejscu. Choć opuszczenie lokalu mogło być spowodowane stanem zdrowia i potrzebą opieki, kluczowe było ustalenie, że nie jest to już miejsce jego stałego pobytu, co potwierdzają jego własne oświadczenia i okoliczności faktyczne.Stan faktyczny
Skarżący J. M. został decyzją Prezydenta Miasta P. orzeczony do wymeldowania z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w P. wraz z synami, z uwagi na fakt, że nie zamieszkiwali w tym lokalu. Skarżący odwołał się, podnosząc, że opuścił lokal z powodu remontu i stanu zdrowia. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i nie zamieszkują tam na stałe. Skarżący złożył skargę do WSA, argumentując, że opuścił lokal z przyczyn zdrowotnych i rodzinnych, a nie dobrowolnie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. N. S. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100 złote) należnego podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Prezydent Miasta P., po rozpatrzeniu wniosku Z. S., decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu J. M. wraz z synami D. i R. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.
W uzasadnieniu organ podał, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdzono, że wyżej wymienieni nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu, co wynika między innymi z notatki urzędowej dzielnicowego Komendy Powiatowej Policji w P. z przeprowadzonej kontroli meldunkowej. Jednocześnie organ podniósł, że J. M. wraz z synami D. i R. M. potwierdzili, iż nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu, ponieważ lokal jest zdewastowany. Wskazano, że wymienieni zamieszkują w P., ul. [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. M., które następnie zostało podtrzymane przez D. i R. M. Skarżący podniósł, że lokal nr [...] przy ul. [...] został przeznaczony do kapitalnego remontu, dlatego też opuścił on wraz z synami przedmiotowy lokal na czas remontu. Jednocześnie stwierdził, że po przeprowadzeniu remontu chce z powrotem zamieszkać w przedmiotowym lokalu. Obecnie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] przywrócił J., D. i R. M. termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2004 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] podkreślił, że J. M. wraz z synami D. i R. M. dobrowolnie opuścili lokal nr [...] przy ul. [...] w P. i nie dopełnili obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, że przedmiotowy lokal nie jest miejscem stałego pobytu zainteresowanych. Wojewoda podniósł, że zarówno J. M. jak i jego synowie opuszczając sporny lokal z uwagi, jak sami podnieśli, dali wyraz temu, że z własnej woli zrezygnowali z dalszego zamieszkiwania w omawianym lokalu. Jednocześnie strony same wskazały, iż nie mieszkają w lokalu nr [...], a tylko w lokalu nr [...] razem z T. M.
Z tych względów Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...].
Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. M. wnosząc o uchylenie decyzji.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że we wrześniu 1991 r. opuścił lokal nr [...], ponieważ był w szpitalu. Po powrocie ze szpitala wymagał stałej opieki ze względu na zanik mięśni oraz chorobę stwardnienia rozsianego. Dlatego też, mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. wraz z synami i swoją matką, która się nim opiekowała. Skarżący podkreślił, że dobrowolnie nie opuścił lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., lecz zmusił go do tego warunki mieszkaniowo-zdrowotne oraz opiekuńczo-wychowawcze.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.- zwanej dalej "ustawą"), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy).
W orzecznictwie sądu utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Oczywiście przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 (niepubl.), wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1278/00 (niepubl.).
Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, tj. organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której m.in. organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 i § 3 kpa).
Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji, są zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Prezydent Miasta P., jak i Wojewoda [...] słusznie uznali, że zachodzą przesłanki wymeldowania J. M. wraz z synami D. i R. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.
W trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że J. M. wraz z synami D. i R. M. nie mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.
Wskazują na to kilkukrotne kontrole w budynku przy ul. [...] w P. przeprowadzone przez organ I instancji, również zeznania D. M. i H. M. Również sam skarżący podniósł, w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego jak i w skardze do Sądu, że od 1991 r. nie mieszka w lokalu nr [...] a, ale mieszka w lokalu nr [...] wraz ze swoją matką.
Należy podkreślić, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Wymeldowanie na wniosek ustala jedynie, że osoba zameldowania pod przedmiotowym adresem opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W tej sytuacji, gdy bezspornym jest, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu nr [...] ul. [...] w P. od 1991 r., a miejscem jego pobytu stałego jest lokal nr [...] i lokal ten stanowi centrum jego spraw życiowych, rozstrzygnięcia obu organów uznać należy za zasadne.
Skoro zatem Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji.
W pkt 2 sentencji orzeczono o wynagrodzeniu adwokata wyznaczonego z urzędu – na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło