IV SA/Wa 829/18

WyrokWSA w Warszawie2018-06-07

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Marzena Milewska-Karczewska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując sprawę po zmianie przepisów dotyczących zagospodarowania wspólnot gruntowych, powinien zastosować nowe przepisy, które wyłączają możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych, nawet jeśli były one wydane z wadami?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując sprawę po dacie wejścia w życie nowych przepisów, jest zobowiązany do ich zastosowania, nawet jeśli dotyczą one właściwości organu lub możliwości wzruszenia decyzji. W przypadku, gdy nowe przepisy wyłączają możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy lub stwierdzenia nieważności decyzji, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z grudnia 2017 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie to było wynikiem wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z września 2013 r., która stwierdziła nieważność decyzji Naczelnika Gminy z grudnia 1977 r. ustalającej wspólnotę gruntową i wykaz uprawnionych. WSA uchylił decyzję SKO, NSA oddalił skargę kasacyjną. Następnie, po zmianie przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, powołując się na art. 80 ustawy, który wyłącza możliwość wzruszenia decyzji po upływie 5 lat. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady dwuinstancyjności i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi D. H. i A. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skarg D. H. i A. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargi Decyzją z [...] grudnia 2017r. [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257), po rozpatrzeniu złożonych przez Wójta Gminy [...] oraz uprawnionych do udziału we wspólnocie: T. B., A. B., P. R., G. P., J. H., B. K., B. K., H. B., A. L., M. C., M. B., M. H., J. L., M. L., D. M., I. M., K. L., E. Z., A. L., Z. K., A. D., H. D., R. R., T. R., M. R., E. R., G. K., E. K., A. M., B. B., H. M., A. B., B. P., S. S., K. T., H. W., T. W., S. K., J. K., Z. K., G. B. i T. B. wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu, przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że Naczelnik Gminy [...] decyzją z dnia [...] listopada 1977r. nr [...] ustalił, że nieruchomość o pow. 204,00 ha położona we wsi [...], gm. [...] stanowi wspólnotę gruntową. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 1977r. znak [...] Naczelnik Gminy [...], działając na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169), zatwierdził wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi [...], gm. [...]. Pan D. H. wnioskiem z dnia 14 listopada 2011r. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1977r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2013r., znak [...], stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1977r. znak [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wziął pod uwagę okoliczności ustalone we własnym zakresie w toku prowadzonego postępowania oraz w toku innych prowadzonych w Kolegium postępowań, jak również wskazane przez wnioskodawcę (D. H.), mimo, że orzekał z urzędu. Kolegium ustaliło, że wobec rozbieżności dotyczących wielkości powierzchni gruntów posiadanych przez poprzedników prawnych Pana D. H., zasadnym jest wszczęcie i prowadzenie postępowania z urzędu. Ostatecznie Kolegium uznało, iż decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1977r. w sposób rażący narusza przepisy stanowiące podstawę jej wydania. Z treści kontrolowanej decyzji wynika bowiem, że wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie został sporządzony według stanu na dzień 1 grudnia 1977r., gdy tymczasem przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wymagają by wykaz odzwierciedlał stan na rok przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 5 lipca 1963r. Organ uzasadniał dlaczego uznał, że kontrolowana decyzja Naczelnika Gminy [...] nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych i w wyniku czego stwierdził jej nieważność. Na skutek złożonych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionych przez Wójta Gminy [...] oraz uprawnionych do udziałów we wspólnocie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014r., znak [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2013r. znak [...]. W wyniku skarg wniesionych przez T. B., A. B., P. R., G. P., J. H., A. L., M. C., M. B., J. L., M. L., D. M., I. M., E. Z., A. Ł., Z. K., A. D., R. R., T. R., E. R., G. K., E. K., A. M., B. B., H. M., A. B., B. P., S. S., K. T., H. W., T. W., S. K., J. K., Z. K., T. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 marca 20 15r., sygn. akt II SAlLu 313/14 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014r., znak [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1977r. jest niewątpliwie wadliwa. Sąd nie podzielił jednak rozważań organu kwestionujących możliwość zastosowania w sprawie instytucji nieodwracalnych skutków prawnych. Zauważył również, że nie doręczono zaskarżonej decyzji Przewodniczącemu Zarządu wspólnoty, jak uczynił to organ działając w I instancji. Organ II instancji nie zapewnił więc udziału w postępowaniu spółce dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej wsi [...]. Na skutek wniesionej przez Pana D. H. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2015r., sygn. akt lISAILu 313/14, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2017r., sygn .. akt II OSK 1856/15 oddalił skargę kasacyjną. Akta sprawy zostały zwrócone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w dniu 9 czerwca 2017r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z dnia [...] czerwca 2017r. znak [...] przekazało złożone przez ww. wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją z dnia [...] września 2013r. do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością wynikającą z art. 8m ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, Wojewodzie [...]. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2017r. znak [...] przekazał sprawę do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością, Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Minister rozpoznając sprawę wskazał, że w wyniku zmian dokonanych ustawą z dnia 10 lipca 2015r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2015r., poz. 1276), do ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wprowadzono m. in. art. 8m, zgodnie z którym to przepisem, w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do starosty jest wojewoda. Samorządowe kolegia odwoławcze straciły zatem kompetencje do rozstrzygania, jako organ nadzoru, spraw w oparciu o ustawę z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, która to kompetencja przeszła odpowiednio na wojewodę. Zgodnie z art. 17 kpa, organami wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie. Mając zatem na uwadze, że w wyniku dokonanych zmian przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych i wynikających z nich kompetencji organów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie jest już organem uprawnionym do rozpatrzenia złożonych przez Wójta Gminy [...] oraz uprawnionych do udziałów we wspólnocie gruntowej wsi [...] wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia 26 września 2013r., należy mając na uwadze powołane przepisy, a w szczególności art. 127 § 1 i 3 kpa zakwalifikować je jako odwołania w których właściwym do ich rozpoznania w toku instancji jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Minister wskazał zatem, że od dnia 1 stycznia 2016r., na podstawie art. 1 pkt 6 wspomnianej ustawy z dnia 10 lipca 20 15r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 20 15r., poz. 1276), zmienił się także stan prawny w sprawach dotyczących orzekania w nadzwyczajnych trybach kontroli decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zgodnie ze znowelizowanym na podstawie wskazanego przepisu art. 80 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2016r., poz. 703), do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych wydanych na podstawie ustawy nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym stała się ostateczna, decyzja o ustaleniu, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, ustaleniu wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie. W konsekwencji oznacza to, że ostateczne decyzje administracyjne wydane na podstawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych pozostają niewzruszalne w trybie administracyjnym, nawet gdyby były dotknięte kwalifikowanymi wadami. Mając zatem na uwadze treść art. 80 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, jak również że badanie obecnie decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1977r. znak [...] w trybie stwierdzenia jej nieważności jest niedopuszczalne. Skargi na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan D. H. i Pani A. W., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 15 kpa oraz art. 138 § 2 kpa poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania przed organem I instancji, pomimo, iż między wydaniem decyzji organu I instancji a wydaniem decyzji organu odwoławczego doszło do zmiany stanu prawnego, a zgodnie z zasadą dwuinstancyjności oba organy administracji zobowiązanie są rozpoznać sprawę uwzględniając ten sam stan prawny, a jego zmiana na etapie postępowania odwoławczego uniemożliwia uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania przed organem I instancji; -2. art. 105 kpa w zw. z 138 § 2 i 3 kpa poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie. postępowania przed organem I instancji pomimo, iż postępowanie przed organem I instancji nie stało się bezprzedmiotowe i wskutek tego nie mogło zostać umorzone; 3. art. 7 oraz art. 8 kpa przez niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i umorzenie postępowania w sprawie, pomimo złożonego przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1977 roku w przedmiocie ustalenia udziałów we wspólnocie gruntowej wsi [...] gm. [...]; 4. art. 8, art. 9 oraz art. 11 kpa polegające na prowadzeniu postępowania i wydaniu decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do państwa, poprzez nierozważenie, czy w wyniku zmian dokonanych ustawą z dnia 10 lipca 2015 roku o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych możliwym jest merytoryczne rozpatrzenie żądań skarżącego o uwzględnienie jego osoby w wykazie wspólnoty gruntowej wsi [...] gm. [...]; 5. art. 7, 77 § 1, 80 kpa polegające na niewyczerpującym oraz wszechstronnym rozpoznaniu sprawy, w szczególności poprzez nierozważenie, czy w wyniku zmian dokonanych ustawą z dnia 10 lipca 2015 roku o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych możliwym jest merytoryczne rozpatrzenie żądań skarżącego o uwzględnienie jego osoby w wykazie wspólnoty gruntowej wsi [...] gm. [...]. Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wnieśli wnoszę o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto, na podstawie art. 200 ww. ustawy wnieśli o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz przywołano argumentację mającą uzasadniać podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania M. i J. L., T. i A. B., I. i D. M. pismem z 28 maja 2018r. wnieśli o odrzucenie skarg, z uwagi na brak wykazania interesu prawnego przez skarżących. Skarżąca A. W. pismem z 25 maja 2018r. uzupełniła skargę, wskazując na naruszenie art. 2ust. 1 ustawy z 10 lipca 2015r. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 1977r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017.2188 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz.1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że w spawie orzekał właściwy organ. W orzecznictwie podkreśla się, że przepisy postępowania nakładają na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Ten obowiązek spoczywa na nich w każdym stadium postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną. Jeżeli więc w toku postępowania administracyjnego, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie wejdą w życie nowe przepisy, to organ prowadzący postępowanie obowiązany jest się do nich zastosować, także wówczas, gdy regulują one odmiennie właściwość organu, chyba że przepisy intertemporalne stanowią inaczej. Brak tych przepisów oznacza, że z dniem wejścia w życie nowej ustawy stosuje się jej przepisy także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte i niezakończone pod rządami starej ustawy. Przepis międzyczasowy o treści "Postępowanie wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie noweli, prowadzi się na podstawie jej przepisów" ma charakter jedynie porządkujący w tym sensie, że rozwiewa wszelkie wątpliwości interpretacyjne. Natomiast przepis taki nie stanowi podstawy prawnej, np. w kwestii określenia nowej właściwości organu, gdyż ta wynika z przepisów nowej ustawy. Przepis intertemporalny jest niezbędny jako podstawa prawna do ustalenia właściwości organu dopiero wtedy, gdy ustawodawca chce odstąpić od ogólnej zasady mówiącej, że organem właściwym jest organ za taki wskazany przez ustawę obowiązującą w dacie wydania decyzji. W rozpoznawanej sprawie słusznie zatem Minister rozpoznając sprawę wskazał, że w wyniku zmian dokonanych ustawą z dnia 10 lipca 2015r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2015r., poz. 1276), do ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wprowadzono m. in. art. 8m, zgodnie z którym to przepisem, w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do starosty jest wojewoda. Samorządowe kolegia odwoławcze straciły zatem kompetencje do rozstrzygania, jako organ nadzoru, spraw w oparciu o ustawę z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, która to kompetencja przeszła odpowiednio na wojewodę. Zgodnie z art. 17 kpa, organami wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie. Spór w sprawie sprowadza się jednak do ustalenia, czy wobec zmiany stanu prawnego od dnia 1 stycznia 2016 r. dokonane ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2015r., poz. 1276), zastosowanie w sprawie winien znaleźć znowelizowany art. 80 ustawy o zagospodarowani wspólnot gruntowych, zgodnie z którym do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostateczną wydanych na podstawie niniejszej ustawy nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym stała się ostateczna, decyzja o ustaleniu, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, ustalenie wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie, w oparciu o który to przepis Minister uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie przed tym organem. Wskazać zatem należy, że wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinastancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a.. Art. 6 k.p.a, wprowadza bowiem jedną z podstawowych zasad procedury administracyjnej tj. jest obowiązek organów działania na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności). Działanie na podstawie prawa to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Po ustaleniu mocy obowiązującej przepisu prawa, organy powinny podjąć czynności w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie, do którego zastosowany zostanie przepis obowiązujący w dniu orzekania. Z zasady praworządności wynika bowiem, że organy administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym zobowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1327/15 - Lex nr 2317072). Odstąpienie od tej zasady musi znajdować oparcie w wyraźnym przepisie ustawy nakazując stosowanie przepisów w innym brzmieniu niż te obowiązujące w dniu orzekania - wyrok WSA Krakowie z 30 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 460/15. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu zasadnie Minister uznał, że na skutek zmian stanu prawnego od dnia 1 stycznia 2016 r. dokonane ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, zastosowanie znalazł znowelizowany art. 80 ustawy o zagospodarowani wspólnot gruntowych, zwłaszcza, że z przepisów przejściowych (art. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych) wynika, że postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy prowadzi się na podstawie dotychczasowych przepisów nie dłużej jednak niż do dnia 31 marca 2016 r., po tym dniu postępowania prowadzi się na podstawie przepisów zmienionych tą ustawą. Istotnym jest, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrywał niniejszą sprawę po wskazanej dacie tj. po 31 marca 2016 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że sprawa wpłynęła do Ministra 5 września 2017r. Zasadny jest więc wniosek, że w dacie orzekania tj. 28 grudnia 2017r. organ zobowiązany był zastosować przepisy wówczas obowiązujące tj. art. 80 w/w ustawy, co też uczynił. Dlatego też w ocenie Sądu zarzuty Skarżących, co do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 i 9 k.p.a) oraz naruszenie przez organ art. 138 § 2 i 3 kpa, które nie zostały słusznie zastosowane przez Ministra (w przypadku §3 nie obowiązywał on już w dacie orzekania przez organ), jak również nieuwzględnienia stanu prawnego obowiązującego pomiędzy 30 grudnia 2015r a 1 stycznia 2016r. są bezzasadne. Decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Wbrew zarzutom skarżących w sprawie bez wątpienia zaistniały podstawy do wyeliminowania z obrotu pranego decyzji (nieostatecznej) organu I instancji rozstrzygającej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] grudnia 1977r. oraz umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W orzecznictwie utrwalony jest bowiem pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W przypadku bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego z uwagi na brak przedmiotu postępowania, tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy oznacza zatem, że w sprawie mamy do czynienie z bezprzedmiotowością postępowania, uzasadniającą konieczność jej umorzenia. Ponadto wbrew opinii skarżących okoliczności stanowiące podstawę do umorzenia postępowania mogą pojawić się zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i w jego trakcie. Dla przykładu, właśnie zmiana przepisów prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego, między wydaniem decyzji w I instancji a rozpatrzeniem odwołania, zobowiązuje organ odwoławczy do uwzględnienia nowego stanu prawnego. Jeżeli zatem nowe przepisy nie dopuszczają możliwości wydania decyzji w sprawach określonego rodzaju, to organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie (wyrok SN z 7 maja 2002 r., III RN 59/01, OSNP 2003, nr 3, poz. 56; zob. także wyrok Sądu Antymonopolowego z 12 maja 1999 r., XVII Wokanda" 2000, nr 11, s. 54, oraz W. Chróścielewski, Glosa do wyroku NSA z 23 r., SA/Kr 95/95, OSP 1997, nr 4, poz. 81). Z taką sytuacją bezsprzecznie mamy do czynienie w niniejszej sprawie, dlatego też zasadnie Organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi właściwie powołując się na art. 80 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania stwierdził bowiem, iż ostateczne decyzje administracyjne wydane na podstawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych pozostają niewzruszalne w trybie administracyjnym, nawet gdyby były dotknięte kwalifikowanymi wadami. Z tego względu, mając na uwadze, że badanie obecnie decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] grudnia 1977 roku znak [...] w trybie stwierdzenia jej nieważności jest niedopuszczalne, słusznie orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzy postępowanie przed tym organem. W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Wskazać tutaj należy, iż postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 6 - 9 k.p.a. Podkreślić także należy, iż wbrew twierdzeniu strony Skarżącej organy w ocenie Sądu wyjaśniły i rozpatrzyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wyciągnęły właściwe wnioski . Reasumując należy wskazać, iż dokonując kontroli zgodności zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie podniesionych zarzutów, jak również z urzędu, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i w tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 p.p.s.a ustawy, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło