IV SA/Wa 833/10
WyrokWSA w Warszawie2010-07-27
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Danuta Dopierała, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana użytku gruntowego z "las" na "tereny zabudowane" i "tereny rekreacyjno-wypoczynkowe" w operacie ewidencji gruntów i budynków, dokonana na podstawie dokumentacji geodezyjnej, może być uznana za prawidłową, jeśli nie została poprzedzona gleboznawczą klasyfikacją gruntów i narusza przepisy ustawy o lasach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Geodety Kraju narusza prawo, ponieważ nie można było stwierdzić, że decyzja Starosty S. o zmianie użytku gruntowego była prawidłowa. Samo ustalenie, że teren jest częściowo zabudowany i nie jest wykorzystywany na cele leśne, nie jest wystarczającą podstawą do zmiany użytku w ewidencji, jeśli nie przeprowadzono gleboznawczej klasyfikacji gruntów i naruszono przepisy ustawy o lasach. Zmiana użytku leśnego na nieleśny wymaga szczególnej procedury.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Starosty S. z 2007 r. o zmianie użytków gruntowych na działce ewidencyjnej nr [...] z "łąka" i "las" na "tereny zabudowane" i "tereny rekreacyjno-wypoczynkowe". Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Po postępowaniu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził nieważność decyzji Starosty, uznając rażące naruszenie prawa. Główny Geodeta Kraju uchylił decyzję Inspektora i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, uznając ją za prawidłową. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych zaskarżył decyzję Głównego Geodety Kraju do WSA.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Geodety Kraju i zasądził od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., znak [...], Starosta S. orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków
gminy S., w obrębie ewidencyjnym W., zmiany
dotyczące użytków gruntowych działki ewidencyjnej nr [...] stanowiącej własność K. M. i P. M. Zmiana polegała na wykreśleniu
w operacie ewidencyjnym dotychczasowego zapisu użytków gruntowych "Ł II - łąka
II klasy bonitacyjnej" oraz "Ls Ul - las III klasy bonitacyjnej" i wpisaniu nowych "Bi -inne tereny zabudowane" oraz "Bz - tereny rekreacyjno - wypoczynkowe". Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków swoją decyzję oparł na sporządzonej dokumentacji geodezyjnej (wykaz zmian danych ewidencyjnych) oraz
6 decyzjach byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z roku 1969 zezwalających Z.
w S. na budowę poszczególnych elementów infrastruktury M. (hangar na [...], hangar na
[...], magazyn materiałów łatwopalnych, warsztat [...], pawilon sanitarny, budynek socjalny).
Z decyzją tą nie zgodził się Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S. Pismem z dnia [...] października 2007r., wniósł
o wszczęcie z urzędu postępowania mającego na celu stwierdzenie nieważności
tej decyzji.
Na skutek powiadomienia wniesionego przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. (dalej jako WINGiK)
w dniu [...] maja 2008 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] lipca 2007 r. i decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji Starosty S. z dnia [...] lipca 2007 r. Zdaniem WINGiK, Starosta S. naruszył w sposób rażący przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia
29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Od decyzji WINGiK wniósł odwołanie pełnomocnik właścicieli
nieruchomości, J. S., zarzucając m.in. błędne przyjęcie organu, iż
decyzja Starosty S. zapadła z rażącym naruszeniem prawa oraz że WINGiK nie zbadał stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.
W wyniku odwołania Główny Geodeta Kraju uchylił w całości zaskarżoną decyzję WINGiK i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Geodeta Kraju wskazał, iż dla oceny, czy decyzja Starosty S. z dnia [...] lipca 2007r., została wydana z rażącym naruszeniem
prawa istotne znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego istniejącego w dniu
wydania tej decyzji, tj. ustalenie sposobu wykorzystywania gruntu istniejącego na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym W.
Decyzją z dnia [...] marca 2009r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 6a ust. 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr
240, poz, 2027 ze zm.), w związku z art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust.1 tej ustawy, § 46 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji
gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, stwierdził nieważność decyzji Starosty S. z dnia [...] lipca 2007r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w tym dokonaniu oględzin w terenie, WINGiK stwierdził m.in że:
działka ewidencyjna nr [...] położna w obrębie ewidencyjnym W.,
w Gminie S. zlokalizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora [...] będącego ujęciem wody dla miasta S.;
na wyżej opisanej działce znajduje się: osiem budynków trwale związanych
z gruntem (z tego na sześć budynków wydano pozwolenie na budowę),
utwardzone ciągi komunikacyjne, fundamenty po i pod domkami letniskowymi, uzbrojenie terenu (sieć energetyczna, sieć wodociągowa, szamba);
nieruchomość na obszarze ok. 2 ha pokryta jest drzewostanem, w części środkowej, na obszarze ok. 1 ha, znajdują się pozostałości po usunięciu drzewostanu, stan sanitarny drzewostanu jest zły;
w operacie ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowego terenu
użytek gruntowy "las" został ujawniony na podstawie operatu klasyfikacyjnego
P. W. z dnia [...] marca 1966r. sporządzonego przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych
w S.;
- po zakończeniu inwestycji, na które uzyskano pozwolenie na budowę w roku 1969, nie dokonano inwentaryzacji powykonawczej i nie zgłoszono w ewidencji gruntów zmiany zasięgu użytku "las", nie uaktualniając operatu gleboznawczej klasyfikacji gruntów, co było uchybieniem przepisom § 59, 60, 62 i 64 ust.1
Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20.02.1969r.
w sprawie ewidencji gruntów (obowiązującego do roku 1996).
W świetle powyższych ustaleń, WINGiK stwierdził, iż na znacznej części nieruchomości sposób wykorzystywania gruntów zlokalizowanych na działce ewidencyjnej nr [...] pozwala na uznanie przedmiotowego gruntu za las w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (tekst jednolity: Dz.
U. z 2005 nr 45, poz. 435 z późniejszymi zmianami), a szczególnie z punktem
2 tego artykułu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego w S. wskazał również na oświadczenie Starosty S. oraz przedstawiciela Powiatu S. złożone przy sporządzaniu umowy przeniesienia prawa współwłasności - akt notarialny
z dnia [...] maja 2006 r., repertorium [...] nr [...], spisany przed Notariuszem
E. S. w S. - które, zgodnie z § 1 ust. 2 lit. d,
brzmi: "ww. nieruchomość w dotychczasowym użytkowaniu stanowiła
międzyszkolny ośrodek sportów obronnych, w części teren lasów wodochronnych, obszar objęty ochroną - strefa "[...]" ochrony pośredniej jeziora [...]". W tej
sytuacji zdaniem WINGiK ujawnienie na działce ewidencyjnej nr [...] użytku
z grupy użytków zabudowanych i zurbanizowanych może dotyczyć wyłącznie obszarów faktycznie zajętych pod budynki i infrastrukturę z nimi związaną.
Określenie użytków z grupy zabudowanych i zurbanizowanych (Bi, Bz) dla
obszaru całej działki ewidencyjnej nr [...] jest niezgodne ze stanem faktycznym oraz prawnym, ewidencji gruntów i budynków. Działanie takie rażąco narusza przepis art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
w związku z art. 3 oraz art. 15 pkt 2 ustawy o lasach. Narusza również przepisy wykonawcze do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w tym przypadku §
66 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dlatego też zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia
[...] lipca 2007r., ponieważ konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2009r. odwołanie wnieśli K. M.
i P. M. wnosząc o uchylenie powyższej decyzji. Podnieśli,
iż przedmiotowa działka z uwagi na fakt jej zabudowania nie jest
wykorzystywana na cele produkcji leśnej, a tym samym uwzględniając definicję
lasu zawartą w art. 3 ustawy o lasach nie można przyjąć, iż działka ta stanowi
użytek leśny. Decyzja Starosty S. dokonująca zmian w ewidencji
jest więc prawidłowa.
Decyzją z dnia [...] marca 2010r. Główny Geodeta Kraju działając na
podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a po rozpatrzeniu odwołania K.
M. i P. M. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].03.2009r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] lipca 2007r., znak: [...].
W uzasadnieniu podniósł, iż dokonując oceny w/w decyzji Starosty S. z dnia [...] lipca 2007r., pod kątem rażącego naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem jej nieważności należało ustalić czy ujawnienie
w operacie ewidencji gruntów i budynków użytków gruntowych Bi i Bz jako występujących na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie
ewidencyjnym W. zostało dokonane zgodnie z przepisami. Główny
Geodeta Kraju wskazał, iż z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że nieruchomość oznaczona numerem działki ewidencyjnej [...], na dzień wydania decyzji Starosty S., była zabudowana (obiektami byłego M. w W. przy Z. w S.), czego potwierdzeniem jest między
innymi mapa sporządzona do celów planistycznych wykonana przez geodetę
J. K. oraz akt notarialny nr [...] z dnia [...] maja 2006r.
Charakter i przeznaczenie istniejącej zabudowy (m. in. pawilon gastronomiczny, budynek sanitarny, socjalny itp.) pozwala na stwierdzenie, że nieruchomość ta nie była wykorzystywana dla potrzeb gospodarki leśnej, a w związku z tym nie
stanowiła lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach.
Ponadto z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość nie była
objęta uproszczonym planem urządzania lasu, który sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa. Może świadczyć o tym fakt
wydania przez Starostę S. decyzji z dnia [...] sierpnia 2006r., znak: [...] i z dnia [...] marca 2007r., znak: [...], zobowiązujących właściciela działki ewidencyjnej nr [...] do określonych czynności związanych z wycinką drzew. Jednakże decyzje te nie mogą przesadzać
o rodzaju użytku gruntowego występującego na ww. działce w dniu wydania
decyzji przez Starostę S.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, iż w decyzji
Starosty S. z dnia [...] lipca 2007r., prawidłowo ustalono, że działka ewidencyjna nr [...] nie jest wykorzystywana do produkcji leśnej, w związku z czym
nie można występującego na tej działce użytku gruntowego zakwalifikować do podgrupy "Lasy", co oznacza, że organ ewidencyjny prawidłowo ustalił istniejące użytki gruntowe na przedmiotowej działce w dniu wydawania kontrolowanej decyzji. Tym samym w ocenie Głównego Geodety Kraju brak jest podstaw do stwierdzenia,
że wydanie decyzji Starosty S. z dnia [...] lipca 2007r.,
w przedmiocie wprowadzenia zmian ewidencyjnych, nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2010r. skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 i art. 19 ustawy
z dnia 28 września 1991 roku o lasach;
2.przepisów art. 20 ust 3a ustawy dnia 17 maja 1998 roku Prawo geodezyjne
i kartograficzne w związku z art. 3 i art. 15 pkt ustawy o lasach;
3.naruszenie § 66 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa
z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Mając na względzie podniesione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Geodety Kraju i utrzymanie w mocy decyzji [...]
Urzędu Wojewódzkiego [...] Wojewódzkiego Inspektora
Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty podkreślając, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem Głównego Geodety Kraju co do zasad stosowania ustawy o lasach, wykładni art. 3 ustawy, zastosowania art.19 ustawy,
oraz poglądem iż o zakwalifikowaniu nieruchomości do lasu decyduje sposób jej wykorzystania dla potrzeb gospodarki leśnej. Strona skarżąca wskazała,
iż w nawiązaniu do regulacji ustawowej i utrwalonego orzecznictwa judykatury warunkiem ustalenia, że dana nieruchomość gruntowa jest lasem decyduje
spełnienie przesłanek art. 3 pkt 1 ustawy, o lasach, a nie przeznaczenie i sposób wykorzystania dla gospodarki leśnej, jak przyjął Główny Geodeta Kraju oraz zapis
w ewidencji gruntów. Zdaniem skarżącego z obowiązującego prawa jednoznacznie wynika, że jak długo dany użytek gruntowy ma charakter lasu w rozumieniu art. 3
pkt 1 ustawy o lasach, tak długo podlega wyłącznie klasyfikacji jako grunt pod
lasami. Natomiast zmiana lasu na inny rodzaj użytku gruntowego wymaga spełnienia ściśle określonych zasad wynikających z przepisów prawa, w szczególności
art. 19 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 5 ust 1 i art.
7 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia [...] lipca 2010r. stanowisko w sprawie przedstawili uczestnicy postępowania K. M. i P. M., wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy
i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powołane kryteria orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż narusza ona prawo, a zatem
skarga zasługuje na uwzględnienie. Tym samym Sąd uznał, iż Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S. posiada legitymację do wniesieni skargi, słusznie wywodząc ją z unormowań ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie
gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z treścią art. 5 ust 1 ww. ustawy właściwym
w sprawach ochrony gruntów leśnych jest dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku. Stosownie zaś do treści art. 3. ust. 2 ochrona gruntów leśnych
polega m. in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Geodety Kraju mocą
której uchylił on decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2009r., stwierdzającą nieważność decyzji Starosty S. z dnia [...] lipca 2007r., którą wprowadzono w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gm. S. zmiany dotyczące rodzaju użytków gruntowych
występujących na działce ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] lipca 2007r. Główny Geodeta Kraju w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, iż decyzja Starosty S. jest prawidłowa, bowiem działka ewidencyjna nr [...] nie jest wykorzystywana do produkcji leśnej, w związku z czym nie można występującego na tej działce użytku gruntowego zakwalifikować do podgrupy "Lasy." Charakter
i przeznaczenie istniejącej zabudowy (pawilon gastronomiczny, budynek sanitarny, socjalny) pozwala na stwierdzenie, że nieruchomość nie była wykorzystywana dla potrzeb gospodarki leśnej, a w związku z tym nie stanowiła lasu w rozumieniu art.
3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
W ocenie Sądu z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż kwestionowana w sprawie decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku decyzji Starosty S., który wydając decyzję z dnia [...] lipca 2007r., wprowadził w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gm. S. zmiany dotyczące rodzaju użytków gruntowych występujących na działce ewidencyjnej oznaczonej numerem [...].
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy tym należy pamiętać, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanej decyzji.
Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Starosty S. z dnia [...] lipca 2007r. wydana została w ramach postępowania ewidencyjnego, które służy rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach, lokalach. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Dokonanie zmian w operacie możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów.
W art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych.
Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie
lub przez inne organy. Źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji (i zmian do niej wprowadzanych) są m.in. materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne (§ 35 pkt 1, 4, 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). To na ich podstawie, w tym na podstawie dokumentów złożonych w trybie art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne prowadzone jest m.in. postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów
i budynków. Ponadto zgodnie z art.20 ust. 3a ewidencję gruntów i budynków,
w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
Stosownie do treści art. 4 ust. 1 i art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne oraz § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, operat ewidencyjny powinien być systematycznie aktualizowany, a zawarte w nim informacje dotyczące sposobu użytkowania gruntów powinny być wykazywane zgodnie ze stanem faktycznym. Zmiana użytków gruntowych na działce może nastąpić na skutek innego niż dotychczasowy sposobu zagospodarowania działki,
np. na skutek zalesienia, rekultywacji gruntów, trwałego wyłączenia całej lub części działki z produkcji rolniczej lub leśnej, a także innych czynności dokonywanych na działce. W takiej sytuacji mamy do czynienia z nieaktualnym stanem wykazywanym
w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych. Zmiana stanu faktycznego na gruncie stanowi podstawę do wprowadzenia odpowiedniej zmiany
w tej ewidencji z urzędu lub na wniosek strony. Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia
w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Podkreślić jednak należy, iż w przypadku aktualizacji użytków rolnych lub leśnych zmiana taka jest możliwa tylko wówczas, gdy jednocześnie zostanie przeprowadzona gleboznawcza klasyfikacja tych gruntów, który to tryb uregulowany został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U Nr 19 poz. 97 ze zm.).
Nie można, więc zgodzić się z Głównym Geodetą Kraju, iż samo ustalenie na gruncie że użytek leśny jest w części zabudowany i w istocie nie jest wykorzystywany na cele związane z gospodarka leśną stanowi wystarczającą podstawę do
dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntów. Podkreślić należy, iż ustawa o lasach definiuje w art. 3 pojęcie "las" na potrzeby gospodarowania lasami i ich ochrony, co wynika wprost z art. 1 ustawy, a nie na potrzeby ustalania możliwości przeznaczenia konkretnego terenu na tereny nieleśne. Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest, aby w ramach aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków z naruszeniem obowiązujących przepisów dokonywać
zmian stanu prawnego nieruchomości w zakresie użytku "Las".
Jak wynika z akt sprawy decyzja Starosty S. z dnia [...] lipca 2007r. wydana została na podstawie dokumentów pomiarowych tj. wykazu zmian danych ewidencyjnych sporządzonych przez uprawnionego geodetę. Brak jednak
w aktach dokumentów z których wynikałoby na jakiej podstawie wykaz ten został sporządzony tj. czy poprzedzony był przeprowadzeniem postępowania w sprawie zmiany gleboznawczej klasyfikacji tych gruntów. W ocenie Sądu bez wyjaśnienia
powyższej okoliczności nie jest możliwe ostateczne rozstrzygnięcie w zakresie prawidłowości wydanej w dniu [...] lipca 2007r. przez Starostę S. decyzji
w zakresie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż zdaniem Sądu ewentualna zmiana w zakresie użytków na działce nr [...] mogłaby dotyczyć wyłącznie tej części działki, na której faktycznie posadowione są budynki. Z ustaleń [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wynika
bowiem, iż nieruchomość ta na obszarze ok. 2 ha nadal pokryta jest drzewostanem,
a w części środkowej, na obszarze ok. 1 ha, znajdują się pozostałości po usunięciu drzewostanu. Zastosowanie winna więc znaleźć ustawa z dnia 3 lutego 1995 r.
o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, iż
lasy objęte zostały przez ustawodawcę szczególną ochroną, a dla zmiany
użytkowania gruntów leśnych i przeznaczenie ich na cele nieleśne przewidziana została szczególna procedura w ramach prac nad planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru na którym grunty leśne są położone (art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ).
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny
nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono.
Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. orzekł jak
w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło