IV SA/Wa 838/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-06

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalania gruntów jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy skarżący zarzuca błędy w ustaleniu powierzchni i wartości wydzielonych gruntów oraz brak wypłaty należnego ekwiwalentu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, które polega na ocenie decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie materiałów zebranych w postępowaniu zwykłym. Minister prawidłowo ocenił, że w rozpatrywanej sprawie nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalania gruntów, ponieważ skarżący otrzymał grunty o tej samej powierzchni i wartości szacunkowej, co przed scaleniem, a różnice w powierzchni poszczególnych działek wynikały z ponownego pomiaru. Dokumentacja geodezyjna przedstawiona przez skarżącego nie mogła stanowić podstawy do weryfikacji decyzji, gdyż nie została przyjęta do zasobu geodezyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący R. C. wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1979 r. zatwierdzającej projekt scalania gruntów. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniu powierzchni i wartości wydzielonych mu gruntów po scaleniu, twierdząc, że otrzymał mniejszą powierzchnię bez należnego ekwiwalentu i odszkodowania. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że skarżący otrzymał grunty o tej samej powierzchni i wartości szacunkowej, a różnice wynikały z ponownego pomiaru. Skarżący podnosił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących prawidłowości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. zatwierdzającej projekt scalania gruntów wsi B. w gminie S., w części dotyczącej gruntów oznaczonych jako działki nr [...] i [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2012 r. W uzasadnianiu decyzji organ wywodził, że projekt scalenia gruntów położonych we wsi B. gmina S. opracowany został na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów ( DZ. U. nr 3, poz. 13) i zatwierdzony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. Minister zauważył, że w zgodnie z art 10 powołanej wyżej ustawy stan własności lub posiadania uczestników scalania oraz powierzchnia użytków i klas gruntów określało się według danych uwidocznionych w ewidencji gruntów. Organ wywodził, że ze zgromadzonego materiału, a w szczególności z pozycji [...] rejestru szacunku porównawczego gruntów przed scalaniem z dnia [...] września 1979 r. wynika, że scaleniem objęto między innymi grunty o powierzchni 1,49 ha i wartości 22,35 jednostek szacunkowych będących własnością R. C. oznaczone jako działki nr [...] o pow. 0,66 ha i nr [...] o pow. 0,83 ha, co potwierdza wpis w rejestrze gruntów wsi B. dokonany w 1972 r. pod pozycją rejestrową nr [...], akt własności ziemi z dnia [...] grudnia 1977 r., a także protokół z dnia [...] kwietnia 1979 r. dotyczący ustalenia stanu władania gruntami w związku z wykonaniem nowego pomiaru - aktualizacji istniejącej mapy. Organ podkreślił, że w protokole z dnia [...] kwietnia 1979 r. jak i w rejestrze z dnia [...] września 1979 r. pod pozycjami R. C. widnieją jego własnoręczne podpisy, co oznacza, że znane mu były ustalenia dotyczące powierzchni i wartości szacunkowej gruntów przed scaleniem. W kwestionariuszu życzeń uczestników scalania pod pozycją R. C. znajduje się następujące stwierdzenie "zostawić działkę w starym stanie", pod którym jest złożony podpis R. C. Minister stwierdził, że z rejestru porównawczego gruntów po scaleniu wynika, że R. C. wydzielono w wyniku scalania dotychczasowe grunty o tej samej powierzchni - 1,49 ha i tej samej wartości - 22,35 jednostek szacunkowych oznaczone jako działki nr [...] o pow. 0,85 ha i nr [...] o pow. 0,64 ha. Różnica w powierzchni między poszczególnymi działkami, tj. działka oznaczona przed scaleniem nr [...] o pow. 0,66, a po scaleniu oznaczona nr [...] o pow. 0,64 ha, natomiast działka oznaczona przed scaleniem nr [...] o pow. 0,83 ha a po scaleniu oznaczona nr [...] o pow. 0,85 ha, wynika z ponownego pomiaru tych działek prowadzonego w trakcie postępowania scaleniowego. Zdaniem organu więc sposób wydzielenia R. C. gruntów zamiennych nie spowodował więc rażącego naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, który stanowi, iż każdy uczestnik scalania otrzymuje w zamian za grunty posiadane przed scaleniem, grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej. Minister zwrócił uwagę, że w wykazie oświadczeń uczestników scalania gruntów w sprawie projektu oraz warunków objęcia w posiadanie nowowydzielonych gruntów, pod pozycją R. C. pod oświadczeniem "przyjmuje bez zastrzeżeń" widnieje jego własnoręczny podpis. Odnosząc się do zarzutu skarżącego podnoszonego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego opinii geodezyjnej sporządzonej w wyniku prowadzenia czynności wznowienia znaków granicznych nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...], organ wskazał, że dokumentacja ta nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż nie zojstała przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.), a więc nie podlegała żadnej kontroli. Organ wywodził, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R. C. załączył kopię pierworysu projektu scalania z zaznaczoną przez niego granicą przedscaleniowych działek. Zdaniem organu naniesiona przez skarżącego granica nie pokrywa się z granicą wynikającą ze zgromadzonego materiału dowodowego. Błędnie wskazana przez skarżącego granica od strony zachodniej biegnie bowiem po granicy użytków gruntowych znajdujących się w sąsiednich przedscaleniowych działkach. W ocenie Ministra brak jest podstaw do stwierdzenia, że występują przesłanki wymienione w art. 156 par. 1 k.p.a. niezbędne do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. C. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7 k.p.a. zgodnie z którym organy w toku postępowania winny stać na straży praworządności, podejmować wszelkie niezbędne kroki do załatwienia sprawy i mieć na względzie słuszny interes strony; - art. 9 k.p.a. zgodnie z którym organy są zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron oraz winny czuwać nad tym aby strona nie poniosła szkody; -art. 12 par. 1 k.p.a. zgodnie z którym organy winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia; - art. 35 par. 2 i 3 k.p.a. zgodnie z którym organy winny załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 8 k.p.a, albowiem w jego ocenie działanie Ministra na pewno nie prowadzi do pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz nie podnośni świadomości i kultury prawnej obywateli. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi R. C. wywodził, że w trakcie wykonywania projektu scalania gruntów wsi B. popełnione zostały błędy, które spowodowały naruszenie granic jego własności ( część jego działki leśnej włączono do działki sąsiedniej ) i nie wydzielono w zamian należnego ekwiwalentu, nie wypłacono odszkodowania wyrządzając w ten sposób konkretną szkodę materialną. Skarżący wywodził, że wiosną 2009 r. właściciel sąsiedniej działki - Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w B. wycięła drzewa z przygranicznej części działki i stwierdziła, że wycięte drzewa stanowią jej własność bo rosną w granicach jej działki. R. C. argumentował, że po zleceniu geodecie wykonania wznowienia granic działek, geodeta odstąpił od wykonania czynności geodezyjnej uzasadniając to błędami w dokumentacji scaleniowej uniemożliwiającymi poprawne wznowienie punktów granicznych. Zdaniem skarżącego faktyczna powierzchnia wydzielonych mu podczas scalania działek jest mniejsza o 0,1370 ha. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, ze postępowanie prowadzone w rozpoznawanej sprawie przez organ administracji jest postępowaniem nadzwyczajnym, prowadzonym w trybie postępowania nieważnościowego. Postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania w którym wydano weryfikowaną decyzję ( por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999r., IV SA 1381/97, LEX nr 47911). Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustaleni, czy decyzja jest obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzekający nie może zatem rozpatrywać sprawy co do jej istoty ( patrz wyrok NSA OZ w Gdańsku z 6 stycznia 28 grudnia 2000r., II SA/Gd 542/99 - LEX nr 46454). Pamiętać przy tym należy, że w postępowaniu nieważnościowym nie ma, co do zasady, miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności ( por. wyrok NSA z 19 czerwca 2012r., II OSK 514/11, LEX nr 1216741). Minister rozpoznając przedmiotową sprawę, która prowadzona była w nadzwyczajnym trybie postępowania dotyczącym stwierdzenia nieważności dokonał oceny kontrolowanej decyzji w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zwykłym, a dotyczącym scalenia gruntów wsi B. Zauważyć należy, że organ administracji w sposób szczegółowy przeanalizował materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zwyczajnym. Okoliczność powyższa czyni więc bezprzedmiotowym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a. Organ podjął bowiem wszelkie niezbędne kroki zmierzające do załatwienia sprawy. Swoimi działaniami podejmowanymi w sprawie organ nie uchybił także art. 12 k.p.a. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Minister doszedł do słusznego wniosku, iż w sprawie nie zostały naruszone rażąco przepisy prawa materialnego, to jest ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów ( Dz. U. nr 3 poz. 13). R. C. wniosek dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji argumentował faktem, iż wydzielono mu grunty o mniejszej powierzchni, a w zamian nie otrzymał ekwiwalentu. Organ ustalił zaś, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący otrzymał grunty po scaleniu oznaczone jako działki nr [...] i nr [...] o pow. 1,49 ha, a więc takie samej jak przed scaleniem, przy czym w wyniku pomiarów okazało się, że jedna z działek ma powierzchnię o 2 ary mniejszą niż przed scaleniem, a druga o 2 ary większą niż przed scaleniem. Nie wpłynęło to jednak na obszar ( 1,49 ha) gruntów przyznanych skarżącemu po scaleniu. Organ ustalił, że R. C. otrzymał grunty o takiej samej ilości jednostek szacunkowych, co przed scaleniem, to jest wynosząca 22,35 jednostek. Zasadnie, więc zdaniem Sądu Minister przyjął, że w sprawie nie został naruszony art. 3 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, który stanowił, że "Każdy uczestnik scalenia lub wymiany (właściciel lub samoistny posiadacz gruntów) otrzymuje, w zamian za grunty posiadane przed scaleniem lub wymianą, grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej." Nie zachodziły, więc przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 par. 1 k.p.a. Słusznie organ przyjął, że dokumentacja geodezyjna złożona przez skarżącego nie może stanowić podstawy do weryfikacji decyzji z [...] grudnia 1979 r., chociażby z tego powodu, że nie została ona przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Decyzja z dnia [...] grudnia 1979 r., jak słusznie zauważył organ została wydana zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, to jest w oparciu o stan własności i posiadania uwidoczniony w tamtym czasie w ewidencji gruntów. W oparciu o powyższe dokumenty dokonywana była również aktualizacja istniejącej wówczas mapy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak jest zatem przesłanek przemawiających za stwierdzeniem nieważności kwestionowanie decyzji, albowiem w sprawie nie zaistniały przesłanki z art 156 par. 1 k.p.a. Treść decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym nie pozostaje bowiem w wyraźnej o oczywistej sprzeczności z treścią przepisów powołanej wyżej ustawy. Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 35 par. 2 i 3 k.p.a. nie miał znaczenia dla istoty sprawy, albowiem nie dotyczy ona przewlekłości ani bezczynności. Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło