IV SA/Wa 838/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o unieważnienie aktu małżeństwa postanawia: - odmówić skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z 6 maja 2014r. skarżący zwrócił się do Sądu o zwolnienie z koszów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014r. w przedmiocie zwrotu wniosku o unieważnienie aktu małżeństwa. Z treści formularza wniosku wynika, że skarżący nie osiąga dochodu, mieszka w mieszkaniu o powierzchni 48 m2, posiada książeczkę oszczędnościowo-mieszkaniową w [...]. Jednakże do złożonego wniosku skarżący nie dołączył jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby na jego sytuację materialną, a w szczególności na źródła zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Stwierdzono, co następuje : Według przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływana jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem referendarza sądowego wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedstawiony do rozpoznania, nie zawierał informacji na podstawie których możliwe było dokonanie oceny, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania prawa pomocy w żądanym zakresie (strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Wobec powyższego, zarządzeniem z 12 maja 2014r., wykonanym w dniu 14 maja 2014 r., wezwano skarżącego do przedstawienia dokumentów źródłowych w postaci: dokumentów wskazujących na jego sytuację majątkową i dochodową. Referendarz zobowiązał stronę skarżącą do przedstawienia: wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunku bankowego); zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej (jeżeli skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny), oświadczenia o źródłach utrzymania skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności należało wyjaśnić: skąd skarżący czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania, utrzymanie mieszkania, czy skarżący uzyskuje środki finansowe za wykonywanie prac dorywczych, sezonowych, z tytułu umów o dzieło, zlecenia - jeżeli tak, to jakie środki uzyskali z tego tytułu w okresie ostatnich trzech miesięcy, czy skarżący korzysta z pomocy finansowej lub rzeczowej rodziny lub znajomych, a jeżeli tak to z jakiej i ewentualnie w jakiej wysokości, czy skarżący otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej. Jednocześnie Sąd pouczył skarżącego o treści przepisów art. 252 i art. 255 ppsa. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył do akt pismo, w którym oświadczył, że w wymaganym druku PPF złożył wymagane ustawowo oświadczenia. Zdaniem strony w razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących jego stanu majątkowego, referendarz (Sąd) powinien skontaktować się "z odpowiednimi urzędami dysponującymi aktualną informacją i historią kredytową z ostatnich 40 lat". Oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Wprawdzie skarżący ustosunkował się do doręczonego mu wezwania w sprawie dokumentów źródłowych, niemniej jednak treść udzielonej odpowiedzi nie usunęła zaistniałych w sprawie wątpliwości. Przede wszystkim skarżący nie złożył dokumentów wskazujących na jego aktualną sytuację materialną, nie podał, z czego się utrzymuje, jakie oszczędności posiada. W tym zakresie nie złożył żadnych dodatkowych wyjaśnień. Wnioskodawca nie przedstawił wyciągu (–ów) z rachunku (- ów) bankowego (-ych) - także i w tym przypadku skarżący nie odniósł się do skierowanego do niego wezwania – nie wyjaśnił jakichkolwiek przyczyn, z powodu których dokumentów takich nie złożył. W przedstawionych okolicznościach faktycznych referendarz stwierdził, że M. M. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.