IV SA/Wa 838/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o unieważnienie aktu małżeństwa postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z 18 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] marca 2014 r. w przedmiocie zwrotu wniosku o unieważnienie aktu małżeństwa. M. M. w dniu 28 października 2014 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z 6 listopada 2014 r. wskazał, że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (adwokata lub rady prawnego). Jednocześnie w dniu 28 października 2014 r. M. M. uiścił wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 300 (trzysta) złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowieniem adwokata z urzędu, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W tym miejscu należy wskazać, że w toku niniejszego postępowania odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (prawomocne postanowienie referendarza sądowego z 29 maja 2014 r.). Wnosząc ponownie o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek oceni go zatem pod kątem wypełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. czy skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2 oraz środki pieniężne zgromadzone na książeczce oszczędnościowo-mieszkaniowej z premią budowlaną [...]. Ponadto w piśmie z 19 listopada 2014 r. oświadczył, że aktualnie nie pracuje, a w realizacji drobnych wydatków pomagają mu kuzyni. Dodał, że jego minimalne wydatki miesięczne wynoszą ponad 1200 (tysiąc dwieście) złotych miesięcznie, jednakże nie ponosi ich w pełni ponieważ brakuje mu pieniędzy. Nie posiada rachunków bankowych i oczekuje na wydanie karty kredytowej. W ocenie Sądu dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia złożone w piśmie z 19 listopada 2014 r. nie zawierają wyczerpujących informacji, w oparciu o które możliwa byłaby ocena sytuacji majątkowej i dochodowej skarżącego. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również złożone oświadczenia nie wykazują jednoznacznie, iż wnioskujący znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Na ocenę wiarygodności złożonych oświadczeń bez wątpienia wpływa fakt, że skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 300 (trzysta) złotych. Takie zachowanie strony nie uzasadnia jego twierdzeń jakoby znajdował się w sytuacji, która nie pozwoli mu ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania .Trudno tym samym uznać za dostatecznie wyjaśnioną okoliczność, iż skarżący nie ma żadnych źródeł utrzymania i nie jest w stanie w pełni pokryć minimalnych miesięcznych wydatków. Skarżący nie uprawdopodobnił w szczególności, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie wskazał co składa się na miesięczne niezbędne wydatki, ani nie wskazał na ewentualne zadłużenie w uiszczaniu tych wydatków. Z pola widzenia Sądu nie mogą również umknąć oświadczenia M. M. złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wówczas w sposób wybiórczy przedstawił informacje dotyczące sytuacji majątkowej i dochodowej, co skutkowało odmową przyznania mu prawa pomocy. Podkreślić w tym miejscu należy, że strona winna mieć świadomość, iż wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi w sposób rzetelny uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej spoczywa zatem na niej samej. W jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wobec niemożliwości ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, że strony nie stać na poniesienie jakichkolwiek kosztów uczestnictwa w postępowaniu sądowym Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.