IV SA/Wa 840/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia [...] S. A. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2015 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty M. z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] wydane w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie oraz odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty M. z dnia [...] września 2014 r. znak: [...]. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty M. z [...] września 2014 r. o udzieleniu [...] S.A. z siedzibą w K., zwanym dalej "Uczestnikiem", zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położnych w gminie J., oznaczonych jako działki ew. nr [...] i nr [...] w obrębie [...] oraz jako działka ew. nr [...] w obrębie [...], stanowiących własność Skarżącej I. W. Z akt sprawy wynika, że Starosta M.: - decyzją z dnia [...] września 2014 r., na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", ograniczył sposób korzystania z opisanej nieruchomości poprzez udzielenie Uczestnikowi zezwolenia na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...], w tym na podwieszenie przewodów linii elektroenergetycznej na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m oraz na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 400 kV, po jej wybudowaniu, w pasie technologicznym o szerokości po 70 metrów; - decyzją z [...] września 2014 r., na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., zezwolił Uczestnikowi na niezwłoczne zajęcie nieruchomości; decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołań I. W. od powyższych decyzji, decyzjami z [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. I. W. wniosła do Sądu skargi na obie decyzje Wojewody [...]. W rozpoznawanej skardze, która dotyczy decyzji o zajęciu nieruchomości, Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Postanowieniem z 13 kwietnia 2015 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na to, że decyzja o niezwłocznym zajęciu, wydawana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Zakres wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu określa przy tym decyzja o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzja o niezwłocznym zajęciu może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Jej subsydiarny charakter oznacza, że może ona istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, gdy funkcjonuje w nim poprzedzającą ją decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd wskazał również, iż z uwagi na to, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Sąd postanowił o wstrzymaniu wykonania decyzji. Zdaniem Sądu wstrzymanie wykonania tylko decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości bez wstrzymania wykonania decyzji o niezwłocznym jej zajęciu niweczyłoby sens tej instytucji. Uczestnik wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc m. in. o jego uchylenie w całości i odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu podniesiono, m. in. że wstrzymanie wykonania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest z gruntu sprzeczne z założeniem ustawodawcy (niweczy cel takiego uregulowania). W odpowiedzi na zażalenie Skarżąca wniosła o jego nieuwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 195 § 2 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli zażalenie jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 124 ust. 1a u.g.n., co wyłącza ją z zakresu działania art. 9 tej ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Oznacza to, że skarga do sądu administracyjnego na decyzje wydane na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami powoduje wstrzymanie ich wykonanie z urzędu. Komentowany przepis nie dotyczy jednak decyzji w następujących sprawach: - zatwierdzenia podziału nieruchomości dokonywanego z urzędu w przypadku, gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1), - zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydawanego przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny (art. 122 i 124 ust. 1a), - zobowiązania właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości lub innej osoby, której przysługują do nieruchomości prawa rzeczowe, do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych i naziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jak również czynności związanych z usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów (art. 124b ust. 1), - zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy wydawanego przez starostę w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody (art. 126), - zapłaty odszkodowania ustalonego odrębną decyzją o ustaleniu odszkodowania (art. 132 ust. 1a). Wyłączenie powyższych aktów z zakresu działania art. 9 u.g.n. jest w pełni zrozumiałe, gdyż decyzje w tych sprawach są wydawane pod presją okoliczności, po to by uniknąć zbędnej zwłoki. Wstrzymanie wykonania takich decyzji nastąpić może na zasadach ogólnych, w wyniku złożenia wniosku o wstrzymanie ich wykonania do organu odwoławczego lub do sądu administracyjnego (pod warunkiem złożenia skargi na tę decyzję). Wyłączenia te należy uznać za wyraz uznania za większe dobro celów, którym służą przepisy wyłączone z działania art. 9 u.g.n., niż celu, jakiemu służy generalnie regulacja art. 9, czyli ochrony własności. Tym samym wstrzymanie wykonania decyzji może w niniejszej sprawie mieć miejsce wyłącznie w oparciu o zasady ogólne zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a. W ocenie Sądu we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobniono, że zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Wydanie zaskarżonej decyzji było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym. Budowa linii energetycznej niewątpliwie poprawi stabilność i dostępność zasilania w energię elektryczną oraz pozwoli na zwiększenie możliwości przyłączenia nowych odbiorców w regionie wschodniej Polski. Znaczenie ma również terminowe realizowanie inwestycji, finansowanej ze środków Unii Europejskiej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 80/15 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a.