IV SA/Wa 841/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Zaskarżoną decyzją z dnia (...) marca 2008 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) stycznia 2008 r. umarzająca postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci E. nr (...) zlokalizowanej na dachu budynku (...) przy ul. (...). w W., którego inwestorem jest P. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2006 nr 129, poz. 902 ze zm.), stwierdzając, że realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacznie oddziaływać na środowisko jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. To z kolei, które przedsięwzięcie może oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko. Ponieważ wniosek P. został złożony w dniu (...) września 2005 r., a postępowanie w sprawie nie zostało zakończone przed wejściem w życie nowelizacji ww. rozporządzenia i uzupełniona przez wnioskodawcę dokumentacja uwzględniała zapisy już znowelizowanej wersji rozporządzenia, organ drugiej instancji uznał, że planowana inwestycja na podstawie znowelizowanego rozporządzenia przestała być zaliczana do przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko. Tym samym planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody. Wobec zmiany stanu prawnego w trakcie rozpatrywania wniosku organ drugiej instancji uznał, że decyzja o umorzeniu postępowania wydana przez organ pierwszej instancji była słuszna. Jeżeli bowiem planowana inwestycja nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, to wszczęte postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyło Stowarzyszenie O. wnosząc o jej uchylenie w całości Sygn. akt IV SA/Wa 841/08 oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w sprawie została wydana w dniu (...) kwietnia 2007 r. decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wyżej wymienionego przedsięwzięcia, która następnie została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia (...) września 2007 r. wobec błędnego ustalenia przez organ pierwszej instancji kręgu osób będących stronami postępowania. W szczególności pominięto właścicieli i użytkowników działek, na które miałaby oddziaływać planowana inwestycja. W zaleceniach dla organu pierwszej instancji wskazano, że podczas ponownego rozpatrywania sprawy należy ustalić pełen krąg stron postępowania oraz zapewnić stronom w nim udział. Skarżące Stowarzyszenie wskazuje, iż organ pierwszej instancji nie zastosował się do powyższych zaleceń i zaniechał ustalenia kręgu podmiotów będących stronami postępowania. W szczególności podniesiono, że decyzja o umorzeniu postępowania nie usprawiedliwia zaniechania ustalenia wszystkich stron postępowania. Taki sposób postępowania narusza, zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, art. 10 kpa. Błąd ten został powtórzony przez organ drugiej instancji, który również pominął w trakcie postępowania część podmiotów mających być stronami. Dodatkowo podniesiono w skardze, że na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji organizacja "Z." zgłosiła liczne wnioski dowodowe, do których organ się nie ustosunkował. Zarzucono również organowi pierwszej instancji, że w zakresie oceny odległości planowanej inwestycji od miejsc dostępnych dla ludzi oparł się jedynie na danych udostępnionych przez inwestora, podczas gdy powinien w tym zakresie przeprowadzić ekspertyzę biegłego. Tym samym dopuszczono się naruszenia art. 84 §1 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie utrzymując swoją dotychczasową argumentację oraz stwierdzając, iż wobec bezprzedmiotowości postępowania organ nie miał obowiązku zawiadamiać o umorzeniu wszystkich potencjalnych stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 §4 kpa o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Sygn. akt IV SA/Wa 841/08 Według natomiast art. 10 §1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z akt sprawy wynika (Raport oddziaływania na środowisko stacji bazowej telefonii cyfrowej P. z września 2005 r. oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) września 2007 r. nr (...)), iż stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z dnia (...) marca 2008 r. powinni być m.in. współużytkownicy wieczyści działki położonej w W. przy ul. (...), oznaczonej w rejestrze gruntów nr (...) tj. J. N., I. S., M. S., B. S., R. S., H. B., A. C., M. C., M. P. oraz T. P. Osoby te nie brały jednak udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją z dnia (...) marca 2008 r. Brak ten nie może być jednak skutecznie tłumaczony przez organy administracji rodzajem rozstrzygnięcia, które zapadło w sprawie ponieważ z żadnego przepisu kpa nie wynika, aby przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu postępowania można było pominąć którąkolwiek ze stron postępowania. Każda ze stron postępowania administracyjnego ma bowiem prawo - poprzez zapewnienie jej udziału w tym postępowaniu - wskazywać na okoliczności i przedstawiać dowody mogące przemawiać za innym rozstrzygnięciem, niż przyjęte przez organ orzekający, zwłaszcza w przypadku, gdy w ocenie organu orzekającego postępowanie podlega umorzeniu, skutkiem czego nie dochodzi do merytorycznej oceny twierdzeń stron zainteresowanych wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Przymiot strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania tej inwestycji w przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Jeżeli więc nawet zostanie ustalone, iż w określonych okolicznościach, zmienione przepisy obowiązującego prawa wykluczają dopuszczalność wydania merytorycznej decyzji we wszczętym uprzednio postępowaniu - przed znowelizowaniem przepisów prawa - to jednak postępowanie to winno zakończyć się z udziałem wszystkich jego stron w celu zapewnienia im Sygn. akt IV SA/Wa 841/08 przyznanego w art. 10 §1 kpa prawa do wypowiedzi dla wyjaśnienia braku podstaw prawnych do dokonywania niezbędnej oceny wpływu zamierzonej inwestycji na ich nieruchomość. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zatem zostały przy naruszeniu art. 10 §1 kpa i art. 61 §4 kpa. Skutkiem tego naruszenia jest niewzięcie udziału w prowadzonym postępowaniu przez wszystkie jego strony, co wywołuje przesłankę wadliwości obu decyzji stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, a określoną w art. 145 §1 ust. 4 kpa. Z art. 145 §1 ust. 4 kpa wynika bowiem, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Z uwagi na stwierdzoną wadliwość procesową zaskarżonej decyzji, Sąd nie dokonał merytorycznej oceny decyzji ponieważ zaistniała w sprawie wadliwość procesowa skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania sprawy z udziałem wszystkich jej stron. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający zapewni w nim udział wszystkim jego stronom, w sposób wynikający z art. 10 §1 kpa.