IV SA/Wa 842/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 15 maja 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek S. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwójką dzieci. Utrzymują się oni z dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego oraz dopłat unijnych w łącznej wysokości 29.268 zł rocznie. Posiadany majątek obejmuje dom drewniany o pow. 68 m2 oraz nieruchomości rolne o pow. 12,02 ha. Roczne wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym skarżącego to: zakup węgla 2.700 zł oraz zakup pomocy szkolnych dla dwóch córek 1.000 zł. Wśród miesięcznych wydatków koniecznych skarżący wymienił natomiast: opłatę za wodę 15 zł, opłatę za energię elektryczną 100 zł, opłatę za gaz 106 zł, opłatę za telefon 35 zł, opłata za przejazdy do szkoły córek 200 zł, opłata za zakup prasy 60 zł, wyżywienie i środki czystości 1.920 zł. Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek skarżący nadesłał dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość otrzymanych dopłat unijnych oraz stan konta na rachunku bankowych z ostatnich trzech miesięcy. Skarżący w piśmie z dnia 27 maja 2013 r. wyjaśnił, że w dniu 22 maja 2013 r. podjął kwotę 15.600 zł na przewidywane wydatki ściśle związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym i na bieżące opłaty utrzymania domu. Do wydatków tych wnioskodawca zaliczył: remont ciągnika i maszyn rolniczych 3.000 zł, zakup oleju napędowego 2.000 zł, zakup środków ochrony roślin 500 zł, zakup nawozów sztucznych 2.000 zł, zakup pasz dla zwierząt 2.000 zł oraz zakup węgla 3.000 zł. Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialno-bytowa jest trudna. W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy obu instytucji prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżący powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje go przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma fakt, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy i dochody wnioskodawcy w chwili orzekania w tym przedmiocie. Należy mieć na uwadze, iż wnioskodawca posiada wielkoobszarowe gospodarstwo rolne (ponad 12 ha). Z gospodarstwa tego uzyskuje stałe dochody w wysokości 21.969 zł rocznie. Dodatkowo skarżący otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych, w 2012 roku w wysokości 10.999 zł. Należy zatem uznać, że rodzina skarżącego ma zapewnione środki finansowe na pokrycie potrzeb bytowych. Fakt ten potwierdza okoliczność, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący posiadał dostępne środki w wysokości 15.735, 47 zł. Następnie, po wezwaniu go do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego skarżący w dniu 22 maja 2013 r. wypłacił jednorazowo kwotę 15.000 zł wskazując, że środki te przeznaczył w całości na wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i bieżące opłaty, w tym m.in. zakup węgla w wysokości 3.000 zł. Z zestawienia natomiast wydatków przedstawionego przez skarżącego w formularzu wniosku wynika, że do rocznych wydatków skarżący również zaliczył zakup węgla o wadze 3 ton. Na tej podstawie nie można uznać, że dostępne środki pieniężne przeznaczone zostały w całości na wydatki niezbędne. Uwzględniając stałe wydatki jakie skarżący ponosi na prowadzenie gospodarstwa rolnego oraz bieżące utrzymanie należy stwierdzić, iż wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, a przede wszystkim stan majątkowy (ponad 12 ha gruntów rolnych, maszyny rolnicze) pozwala na przyjęcie, że dysponuje on wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zestawienie wysokości stałego dochodu uzyskiwanego przez rodzinę skarżącego z miesięcznymi kosztami niezbędnego utrzymania nie pozwala przyjąć że wnioskodawca znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, umożliwiającej zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.