IV SA/Wa 842/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego S. K. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez obywatela [...] odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2016 r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 29.07.2016 r. S. K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ww. wniosku jako cel pobytu wskazano wykonywanie pracy. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2016 r. na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1990), odmówił udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Ww. decyzja weszła do obrotu prawnego w dniu 22.11.2016 r. Od powyższego rozstrzygnięcia, w dniu 07.12.2016 r. (data stempla placówki Poczty Polskiej) cudzoziemiec za pośrednictwem Wojewody [...] złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów tj. art. 9 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, art. 129 § 1 kpa, a także art. 57 § 5, 58 § 1 oraz art. 134 kpa. Organ wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...].11.2016 r. orzekająca o odmowie udzielenia S. K. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, została wysłana za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 15.11.2016 r. Szczegółowa analiza przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję wykazała, iż została ona prawidłowo doręczona w dniu 22.11.2016 r. Powyższe potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki listownej. Decyzja organu I instancji zawierała pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia odwołania do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w ciągu 14 dni od dnia jej doręczenia. Termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 06.12.2016 r, Organ zauważył, iż przedmiotowe odwołanie zostało złożone do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców przez S. K. w dniu 07.12.2016 r., a więc po upływie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Cudzoziemiec wnosząc odwołanie od decyzji Wojewody [...] nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Organ w oparciu o tak ustalony stan faktyczny oraz powołane przepisy stwierdził, że S. K. uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2016 r. S. K. wniósł skargę na powyższe postanowienie, któremu zarzucił naruszenie: 1. art. 71 w zw. z art. 176 ust. 1 i 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pozbawienie skarżącego prawa do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszoinstancyjnego; 2. art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że doszło do niedopełnienia terminu wniesienia odwołania; 3. art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieposzanowanie zasady wyjaśniania stronom postępowania zasadności podejmowanych przez organ decyzji; 4. art. 100 ust. 1 pkt. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się naruszenia prawa poprzez stwierdzenie, że doszło do uchybienia terminowi wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...]. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie od decyzji organu pierwszoinstancyjnego wnosi się za jego pośrednictwem do organu nadrzędnego w terminie 14 dni od dnia dostarczenia decyzji stronie postępowania. Mając na uwadze fakt, że przedmiotową decyzję otrzymał w dniu 23 listopada 2016 roku należy uznać, że wniesienie odwołania w dniu 7 grudnia 2016 roku zostało dokonane z zachowaniem terminu wykonania tej czynności. W uzasadnieniu odwołania organ powołuje się na datę stempla pocztowego umieszczonego na rzekomo będącym w jego posiadaniu potwierdzeniu odbioru pisma, jednak jest ona sprzeczna z rzeczywistą datą dostarczenia mi przesyłki. Taka postawa organu budzi wątpliwości w kontekście treści art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem zastosowane wyjaśnienie nie czyni zadość w kwestii zasadności przesłanek, którymi organ kierował się podczas podejmowania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...]. Zdaniem skarżącego przyjęcie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym, skutkuje obowiązkiem udowodnienia, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia indywidualnego uprawnienia (w tym przypadku prawa do wniesienia odwołania i rozpatrzenia sprawy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego w zakresie dotyczącym zachowania przez skarżącego ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy ocenił, że skarżący uchybił temu terminowi, wnosząc odwołanie dzień po upływie terminu tj. w dniu 7 grudnia 2016 r. (co potwierdza data nadania przesyłki w postaci stempla pocztowego). Zdaniem organu odwoławczego doręczenie decyzji cudzoziemcowi nastąpiło w prawidłowy sposób na wskazany przez niego adres do odbioru korespondencji w dniu 22 listopada 2016 r. co oznacza, że przedmiotowe odwołanie zostało przez cudzoziemca nadane w placówce Poczty Polskiej po upływie terminu do dokonania czynności wniesienia odwołania. W ocenie sądu stanowisko to nie jest prawidłowe. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie zawarł żadnego wyjaśnienia wykazującego przesłanki dokonanej oceny poza stwierdzeniem, że przesyłka zawierająca doręczaną cudzoziemcowi decyzję została prawidłowo doręczona w dniu 22 listopada 2016 r. co dokumentuje znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru przesyłki listowej. Należy zauważyć więc, że analiza ograniczona do badania zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nie była wystarczająca, co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania przepisu art. 134 kpa w postaci stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wyjaśnia tak naprawdę motywy podjętego rozstrzygnięcia, co już jest podstawą do uznania, że doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Organ wyjaśnił przede wszystkim, że przesyłka została skierowana na prawidłowy adres, bowiem był to adres do korespondencji wskazany przez cudzoziemca w piśmie z dnia 29 lipca 2016 r. Twierdzenie to jest prawidłowe i znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym. Dalej organ wskazuje, że nie ma wątpliwości, iż odbiór przesyłki został poświadczony podpisem z datą 22 listopada 2016 r. przez O. D., co rzeczywiście wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Jednak już w pozostałym zakresie stanowisko organu odwoławczego jest nie tylko niespójne, ale też nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Otóż organ twierdzi raz, że przesyłka (decyzja) została doręczona O. D. tj. pełnoletniemu domownikowi, dalej zaś, że została doręczona pełnomocnikowi strony w trybie art. 42 § 1 kpa. Tymczasem materiał dowodowy, a w szczególności analizowane zwrotne potwierdzenie odbioru, pismo skarżącego z dnia 29 lipca 2016 r., złożony przez niego wniosek w dniu 29 lipca 2016 r. o zezwolenie na pobyt, oświadczenie złożone w dniu 24 października 2016 r. nie pozwalają uznać, że osoba dokonująca odbioru przesyłki była jego domownikiem, ani też jego pełnomocnikiem. Adnotacja dokonana przez doręczyciela pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie zawiera również wszystkich elementów pozwalających uznać, że doręczenie zastępcze zostało dokonane w sposób prawidłowy. Doręczyciel owszem zaznaczył miejsce, w którym odnotowuje się fakt zastępczego doręczenia, jednak bez zaznaczenia komu doręcza przesyłkę, a więc domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu i wpisał imię i nazwisko O. D. Nie zaznaczył również czy zawiadomienie o przekazaniu przesyłki tej osobie umieścił w skrzynce pocztowej adresata lub drzwiach mieszkania. Należy wskazać, że stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w sprawach uregulowanych w ustawie pisma doręcza się osobom fizycznym pod wskazanym przez nie adresem albo w każdym miejscu, w którym się adresata zastanie. Z tego względu możliwe i zasadne było dokonywanie doręczeń korespondencji kierowanej do cudzoziemca na wskazany przez niego adres, który nie był adresem jego zamieszkania na terytorium Polski. Przepis ten zakłada doręczanie pism osobiście cudzoziemcowi pod wskazanym adresem, jednak nie wyklucza stosowania doręczenia w trybie zastępczym przewidzianym w art. 42 i 43 kpa, w przypadku gdyby cudzoziemca pod tym adresem nie zastano. Nie wyklucza również stosowania art. 40 § 2 w sytuacji, gdy strona cudzoziemiec ustanowi pełnomocnika, jednak wówczas zgodnie z treścią przepisu pisma doręcza się pełnomocnikowi na podany przez niego adres, nie zaś cudzoziemcowi. Skorzystanie z możliwości zastępczego doręczenia, które odnosi skutek co do osoby której korespondencja jest w ten sposób doręczana związane jest jednak z zachowaniem określonego we wskazanych przepisach rygoryzmu, gdyż konsekwencje stosowania tej instytucji mogą mieć znaczące skutki dla danego podmiotu. Dlatego istotne znaczenie dla sprawy ma okoliczność, że organ nie potrafi ocenić komu w trybie zastępczym dokonano doręczenia przesyłki, a nie poczynił w tym zakresie jednoznacznych ustaleń. Wbrew stanowisku organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę nie zastosowano przy doręczaniu tej przesyłki trybu określonego w art. 42 kpa, bowiem nie doręczano cudzoziemcowi pisma w miejscu jego zamieszkania. Zastosowano w sposób nieprawidłowy tryb zastępczy przewidziany w art. 43 kpa, a o nieprawidłowości doręczenia świadczy to, że doręczyciel pocztowy nie doręczył przesyłki domownikowi cudzoziemca, nie wyjaśnił komu doręcza pismo, jak też, że nie pozostawił zawiadomienia o przekazaniu przesyłki tej osobie. Według art. 143 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Oznacza to, że tylko wskazanym w przepisie osobom i na określonych w nim warunkach można było zastępczo doręczyć pismo cudzoziemcowi w miejscu przez niego wskazanym. Prawidłowe przekazanie, adnotacja i w przypadku innych osób aniżeli domownicy, pozostawienie zawiadomienia odnosi skutek doręczenia wobec osoby do której pismo jest kierowane. Pozostawione zawiadomienie wskazuje tej osobie, że nastąpiło doręczenie do rąk innej osoby i umożliwia odbiór przesyłki przez jej adresata oraz pozyskanie wiadomości o dacie doręczenia pisma. W przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że cudzoziemiec nie ustanowił pełnomocnika w osobie O. D. Podał organowi jedynie adres do doręczania korespondencji, w którym to miejscu cudzoziemiec nie zamieszkiwał. Organ posiadał wiedzę na temat faktycznego adresu pobytu cudzoziemca, bowiem wyraźnie o nim w toku postępowania informował. Dlatego też uwzględniając te elementy materiału dowodowego organ nie miał podstaw do uznania, że O. D. przebywający pod adresem wskazanym przez cudzoziemca jedynie jako adres do doręczania pism jest domownikiem cudzoziemca. Domownik to osoba współzamieszkująca z adresatem korespondencji, nie zaś jakakolwiek osoba dorosła znajdująca się we wskazanym przez niego miejscu. W tej sytuacji nie zostały spełnione przesłanki, do uznania, że doręczenie decyzji cudzoziemcowi nastąpiło w prawidłowy sposób w dniu 22 listopada 2016 r. Korespondencję kierowaną do niego pozostawiono osobie, która może mogła zostać potraktowana jako sąsiad zobowiązujący się przekazać przesyłkę, jednak nie poinformowano o tym jej adresata przez umieszczenie wymaganego zawiadomienia. Dlatego też należy uznać, że skuteczne doręczenie decyzji wobec cudzoziemca nastąpiło w dacie przez niego wskazanej tj. w dniu 23 listopada 2016 r., od której to zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji w ustawowym terminie wniósł odwołanie. Mając powyższe na uwadze sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 119 ppsa w zw. z art. 134 kpa o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.