IV SA/Wa 844/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Pr, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2017r. znak [...] - zaskarżonym skargą przez [...] S.A. (dalej także jako skarżąca "spółka") w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2016r. znak [...] o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1969r. zezwalająca [...] w [...] na wejście na teren nieruchomości F. B. jest ostateczna. Stan sprawy przedstawia się następująco: Wyżej wskazanym postanowieniem Prezydent Miasta [...] odmówił skarżącej spółce wydania zaświadczenia potwierdzającego ostateczność decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1969r. Postanowienie to zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 5 grudnia 2016r. Zażalenie zaś wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia stronie. W sprawie tej termin upłynął w dniu 12 grudnia 2016r. Tymczasem zażalenie zostało nadane w dniu 13 grudnia 2016r. w placówce pocztowej, a zatem po upływie terminu. Ponadto organ zwrócił uwagę, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] S.A. Skarga zarzuca naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. - art. 40 § 2 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. przez ustalenie przez SKO w [...], że postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2016 roku, zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi strony postępowania, podczas gdy z okoliczności sprawy wynikało, że odbiór przesyłki zawierającej wymienione orzeczenie poświadczyła osoba trzecia (pracownik strony postępowania - asystent D. G.) nie posługując się przy tym pieczątką firmową pełnomocnika, ani nie działająca z upoważnienia pełnomocnika strony postępowania; - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez dokonanie błędnego ustalenia, że pełnomocnik wnioskodawcy otrzymał postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2016 roku, w dniu 5 grudnia 2016r., podczas gdy doręczenie w tym dniu przedmiotowego postanowienia pełnomocnikowi wnioskodawcy nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, w szczególności na zwrotnym potwierdzeniu odbioru; - art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., art. 141 § 2 k.p.a. i art. 144 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2016r. wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia, podczas gdy z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, że termin do zaskarżenia postanowienia upływał w dniu 12 grudnia 2016r., - art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. przez błędną ocenę, że zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2016 roku, złożone w dniu 13 grudnia 2016 roku, wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia, podczas gdy sporne postanowienie Prezydenta Miasta [...], które na skutek doręczenia w sposób, naruszający art, 40 § 2 k.p.a. nie weszło do obrotu prawnego, a zatem termin na jego zaskarżenie w ogóle nie zaczął biec. Formując powyższe zarzuty skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze zażalenia, na które służy zażalenie. Art. 141 § 2 k.p.a. stanowi zaś, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia stronie. Termin ten ma charakter zawity i z jego istoty wynika, że nie może być on przedłużony. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi naruszenie prawa, bowiem oznacza weryfikację w postępowaniu zażaleniowym postanowienia, które jest ostateczne. Zdaniem Sądu Kolegium poczyniło prawidłowe ustalenia faktyczne, dokonało trafnej oceny zgromadzonego materiału, co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia, że skarżąca uchybiła terminowi. Bezsporne jest, że zażalenie zostało nadane w oddawczym urzędzie pocztowym w dniu 13 grudnia 2016r. Skarga natomiast kwestionuje ustalenie przez organ początkowego dnia biegu terminu na złożenie zażalenia na dzień 5 grudnia 2016r. Skarżący prezentuje nawet taką tezę, że postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2016r. znak [...] nie weszło do obrotu prawnego, co oznacza, że termin do jego zaskarżenia nie rozpoczął biegu. Spór sprowadza się do oceny skuteczności doręczenia postanowienia Prezydenta pełnomocnikowi skarżącego. Od tego bowiem dnia liczony jest bieg do złożenia zażalenia i jeśli będzie to dzień początkowy to – jak przyjął organ – ostatni dzień biegu upłynąłby w dniu 12 grudnia 2016r. Zasadnicza teza skargi opiera się na tym, że w sprawie administracyjnej strona działała przez ustanowionych pełnomocników: przez radcę prawnego M. S. i radcę prawnego S. Żaden z ustanowionych w sprawie pełnomocników nie poświadczył odbioru postanowienia organu I instancji w dniu 5 grudnia 2016r. Poświadczył natomiast ten odbiór pracownik [...], który nie był, ani nie jest obecnie upoważniony do odbioru korespondencji kierowanej do pełnomocników skarżącej, czy też do Kancelarii. Innymi słowy osoba, która poświadczyła odbiór korespondencji - pani D. G. nie była upoważniona przez umocowanych w sprawie pełnomocników do odbioru korespondencji kierowanej do profesjonalnych pełnomocników ustanowionych w sprawie. Zdaniem Sądu stanowisko powyższe nie znajduje usprawiedliwienia w normach procesowych regulujących doręczanie pism procesowych na gruncie k.p.a. Otóż jak wynika z akt administracyjnych ustanowieni w sprawie pełnomocnicy profesjonalni byli powiadamiani o wszelkich czynnościach procesowych na następujący adres: Kancelaria Prawnicza [...] s.c. H. N., M. P., ul. [...]. Taki adres pełnomocnika skarżącej spółki był wskazywany w toku całego postępowania administracyjnego. Co więcej, pierwsze postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia zostało doręczone pełnomocnikowi na tenże adres jako siedziby kancelarii, prowadzonej przez pełnomocnika i pełnomocnik wniósł w terminie zażalenie na to rozstrzygnięcie (zażalenie z dnia 4 sierpnia 2016r.). Kierując się zatem dyspozycją art. 40 § 2 k.p.a. organ doręczał pisma procesowe, w tym wydane rozstrzygnięcia, pełnomocnikowi na adres wskazany przez niego. Tym adresem zaś była siedziba kancelarii prowadzonej przez pełnomocników. Pod tym adresem dokonano doręczenia wydanego w dniu [...] listopada 2016r. postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Kwestią zasadniczą jest zatem prawidłowość odbioru bowiem skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wywodzi, że przebywająca w siedzibie kancelarii asystent D. G. nie była pracownikiem kancelarii upoważnionym do odbioru korespondencji kierowanej do pełnomocnika. Była jedynie pracownikiem samej strony. Odpis postanowienia winien zaś być dokonany jednemu z ustanowionych pełnomocników. Sąd nie podziela powyższej koncepcji. W tej kwestii wskazać trzeba, że radcy prawnemu wykonującemu zawód w kancelarii radcy prawnego należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym, tak jak osobie fizycznej. Nie ma podstaw do uznania, że kancelaria radcy prawnego jest jednostką organizacyjną nie mającą osobowości prawnej w rozumieniu art. 45 k.p.a. i odpowiednio art. 67 § 2 p.p.s.a. ( por. postanowienie NSA z 28 lutego 2005 r., sygn.akt II FZ 37/05, publ. ONSAiWSA 2005, nr 6, poz.117 i uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 1994 r., sygn.III CZP 53/94, publ. OSCP 1994/11/214). To ustalenie stanowi punkt wyjścia do przyjęcia, że radcy prawnemu doręcza się korespondencję w jego miejscu zamieszkania lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.). Z kolei art. 42 § 3 k.p.a. przewiduje, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i § 2, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Jest to tzw. doręczenie właściwe. Natomiast, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata (art. 43 k.p.a.). Jest to doręczenie zastępcze. W ocenie Sądu adresatem, o którym stanowi wskazany wyżej art. 42 k.p.a., jest nie tylko osoba faktycznie zamieszkująca pod adresem doręczenia, ale również osoba, która taki adres wskazała, jako adres dla doręczeń. W niniejszej sprawie jest to jednocześnie miejsce, w którym pełnomocnicy prowadzą kancelarię. Skoro tak, to osoba przebywająca pod adresem wskazanym jako siedziba kancelarii będzie na prawach analogicznych dla domownika. Domownikiem bowiem w rozumieniu art. 43 k.p.a. jest faktycznie zamieszkująca pod tym adresem pełnoletnia osoba. Inne rozumienie przepisu o doręczeniach kiedy to jedynie osobiste odebranie przez pełnomocnika pisma będzie skutecznym doręczeniem kłóci się z istotą prowadzenia postępowań przez profesjonalnych pełnomocników. Pozostawiając bowiem swoich pracowników w miejscu wykonywania działalności prawniczej wyznaczają te osoby jako uprawnione do odbioru korespondencji na prawach równoważnych domownikowi. Doręczyciel tym samym nie ma obowiązku badania czy w istocie osoba przebywająca pod adresem kancelarii jest upoważniona analogicznie jako domownik do odbioru korespondencji. Odpowiedzialność za udostępnienie miejsca siedziby wykonywania zawodu jakiejkolwiek osobie powoduje, że ta osoba jest traktowana na prawach równoważnych do domownika jako podmiot upoważniony do odbioru pism procesowych. Tożsame stanowisko wyraził NSA wyroku z dnia 4 listopada 2010r. (sygn. akt I OSK 910/10), które sąd orzekający w pełni podziela. Mianowicie domniemywa się, że osoba dorosła odbierająca korespondencję w imieniu pełnomocnika kierowaną na adres przez niego wskazany jest domownikiem lub osobą przez niego upoważnioną do odbioru korespondencji. Tym samym osoba, którą zastał w miejscu wykonywania działalności prawniczej pełnomocników doręczyciel była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji i jej działanie odnosi skutek bezpośrednio na pełnomocników. Nie było rolą zarówno doręczyciela, jak i organu odwoławczego badanie jaką w istocie rolę pełniła osoba odbierająca korespondencję i czyim była pracownikiem. W konsekwencji oznacza to, że doręczenie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia nastąpiło w dniu 5 grudnia 2016r. Wniesione zatem zażalenie w dniu 13 grudnia 2013r. uchybiło terminowi. Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie bezzasadności zarzutów skargi opierających się na przyjęciu, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie postanowienia w dniu 5 grudnia 2016r. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.