IV SA/Wa 845/12

WyrokWSA w Warszawie2012-08-08

Skład orzekający: Anna Szymańska, Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja wojewody o przekazaniu nieruchomości rolnych do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa po upływie pierwotnego terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa może być uznana za ważną, jeśli termin ten został wielokrotnie przedłużony przez ustawodawcę?
Ratio decidendi
Termin określony w art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ma charakter materialnoprawny, a jego niezachowanie wpływa na prawa i obowiązki stron. Jednakże wielokrotne przedłużanie tego terminu przez ustawodawcę konwaliduje uchybienie polegające na przekazaniu nieruchomości po pierwotnym terminie, co powoduje, że decyzja wojewody wydana po pierwotnym terminie, ale w przedłużonym terminie, jest ważna i nie została wydana bez podstawy prawnej.
Stan faktyczny
Spółka P. S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wojewody z 1995 r. dotyczącej przekazania nieruchomości rolnych do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, zarzucając, że decyzja została wydana po upływie ustawowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Minister Rolnictwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując, że termin ten miał charakter instrukcyjny i był wielokrotnie przedłużany. Spółka zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1995 r., sprostowaną postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 1997r., nr [...], Wojewoda [...] przekazał na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości rolne o łącznej pow. [...] ha, położone na terenie gminy W. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] września 2011 r., spółka P. S.A., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. w części dotyczącej działek położonych na terenie gminy W., oznaczonych nr nr: [...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...]-[...]. W uzasadnieniu spółka podniosła, że "konkretny przepis ustawy, w sposób kategoryczny wyznaczał końcowy termin możliwości przekazania nieruchomości rolnych do zasobów AWRSP i wydanie decyzji po tej dacie musi być traktowane jako ewidentne naruszenie przepisów", oraz że w dniu wydania kwestionowanej decyzji "brak było dla niej ustawowego umocowania, a zatem została ona wydana bez podstawy prawnej". Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...]o pow. [...] ha z obrębu [...]. W zakresie pozostałych działek oznaczonych numerami [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...]ha [...] o pow. [...] ha z obrębu [...] oraz nr [...]o pow. [...] ha z obrębu [...]-[...], położonych na terenie gminy W., decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...]z dnia [...] marca 1995 r., nr [...]. Jako uzasadnienie wskazano, że wnioskowane grunty, na dzień wydania kwestionowanej decyzji Wojewody [...], stanowiły nieruchomość rolną i spełniały warunki do przekazania ich na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, należało zatem uznać, że decyzja Wojewody [...] nie naruszała przepisów stanowiących podstawę jej wydania, tj. art. 1 pkt. 1, art. 17 ust. 1 i art. 19 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. (Dz. U. Nr 107, poz. 464, z 1993 r. nr 5, poz. 23 i nr 6, poz. 29 oraz z 1994 r. nr 1, poz. 3) Wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r., spółka P. S.A. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. Decyzją z dnia [...]marca 2012r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku spółki P. SA o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy ww. decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. została wydana na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. W myśl ww. art. 17 ust. 1 ustawy nieruchomości, określone w art. 1 i 2 ustawy, nie stanowiące składników majątku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, podlegały przekazaniu Agencji w drodze decyzji wojewody właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Przedmiotowe grunty, na dzień wydania kwestionowanej decyzji Wojewody [...], stanowiły nieruchomość rolną i spełniały warunki do przekazania ich na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jednocześnie Minister stwierdził, iż zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 9 października 1991 r. przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpić miało niezwłocznie po utworzeniu Agencji, nie później jednak niż po upływie trzech lat. Zdaniem Ministra trzyletni termin, w którym miało następować przekazanie gruntów rolnych do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, uznać należy za termin instrukcyjny, ponieważ wielokrotnie był przedłużany przez ustawodawcę. Termin nieprzekraczalny w art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. wprowadzony został dopiero art. 28 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136), który stanowił, iż przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi nie później niż do dnia 30 czerwca 2000 r., zaś nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3 lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1 stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Ponadto Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślił, że wyrokiem z dnia 15 września 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1136/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki "R. " sp. z o.o. na decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], w takiej samej sprawie wskazując w uzasadnieniu, że omawiana decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1995 r. nie naruszała obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (przedmiotem tamtego postępowania była działka nr [...] z obrębu [...]). Wprawdzie ocenie prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podlegała inna część decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r., nr [...], ale ocena prawidłowości terminu wydania tej decyzji znajduje zastosowanie do wszystkich nieruchomości będących jej przedmiotem. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012r. Spółka P. wniosła skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji: I. naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 roku nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w związku z czym nie zachodziła podstawa do stwierdzenia jej nieważności, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z uwagi na przekroczenie terminu w tym przepisie wskazanego; 2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skutki wydania decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1995 roku nie mogą zostać uznane za nie dające się pogodzić z zasadami praworządności, podczas gdy jej wydanie spowodowało przekazanie nieruchomości wskazanych w decyzji do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i podporządkowanie stosunku prawnego użytkowania wieczystego reżimowi ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wskutek czego skarżący w okresie od dnia 6 lutego 2003 r. do dnia 13 października 2005 r. był zobowiązany uiszczać opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości w wysokości trzykrotnie wyższej niż powinien, gdyby nieruchomości te do wskazanego powyżej Zasobu nie weszły, a tym samym nie podlegałyby reżimowi opisanej ustawy; 3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1995 roku nie została wydana bez podstawy prawnej, w związku z czym nie zachodziła podstawa do stwierdzenia jej nieważności, podczas gdy upływ terminu wskazanego w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa spowodował, że brak było ustawowego upoważnienia do przekazania przez Wojewodę [...] nieruchomości rolnych Skarbu Państwa do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa; 4. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1995 roku nie naruszała zasady praworządności wyrażonej w tym przepisie, w sytuacji gdy wskazana decyzja został wydana po upływie terminu ustawowego, wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, co oznacza, że Wojewoda [...] wydał tę decyzję wbrew przepisom prawa; 5. art. 126 w zw. z art. 107 .§. .1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji; II. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że trzyletni termin wyznaczony tym przepisem na przejęcie nieruchomości określonych w art. 1 i 2 tej ustawy do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa miał charakter instrukcyjny, podczas gdy w istocie stanowił on termin zawity prawa materialnego, skutkujący niemożnością wydania decyzji po upływie tego terminu. Wobec złożonych zarzutów strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca spółka rozwinęła powyższe zarzuty podkreślając, iż w niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma prawna ocena charakteru terminu określonego w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Zdaniem strony, przedłużanie przez ustawodawcę terminu na przekazanie nieruchomości do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa świadczy o zupełnie przeciwnym charakterze tego terminu aniżeli twierdzi organ. Zdaniem strony skarżącej termin ten ma charakter materialny, co przesądza zarazem brak przymiotu terminu instrukcyjnego, a ponadto Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przedstawił jakiejkolwiek przekonującej argumentacji , co do instrukcyjnego charakteru terminu wskazanego w przepisie art. 13 u.g.n.r. Wyznaczenie i określenie przez ustawodawcę daty końcowej nadaje temu terminowi charakter terminu prawa materialnego. Skoro bowiem ustawodawca powiązał tak doniosłe znaczenie ze skutkami wydania decyzji - ze zmianą reżimu prawnego, według którego prawo użytkowania wieczystego mogło być wykonywane oraz wyznaczył termin końcowy na dokonanie tego rodzaju czynności, to nie można twierdzić, jak czyni to organ, iż termin ten miał charakter wyłącznie techniczny, usprawniający postępowanie. Strona skarżąca podkreśliła, iż termin na przekazanie nieruchomości do Zasobu został przedłużony nowelizacją, która weszła w życie w dniu 12 czerwca 1996 roku, a więc po upływie półtora roku od daty upływu wcześniejszego terminu. Co do zasady, ustawa obowiązuje od daty w niej wskazanej, jednakże nie wcześniej niż z datą promulgacji. Moc wsteczna ustawy musi wynikać z jej treści oraz stanowić usprawiedliwiony wyjątek (najczęściej w przypadku polepszenia sytuacji prawnej obywateli). Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 25 kwietnia 1996 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawa ta weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia. Zdaniem skarżącego, wykładnia, zgodnie z którą nowelizacja ta miałaby "rozciągać" skutek zmiany art. 13 u.g.n.r na okres od dnia 1 stycznia 1995 roku do dnia 11 czerwca 1996 roku jest niezgodna z zasadą wypływającą z art. 2 Konstytucji - niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). Uchybienie przepisowi art. 13 u.g.n.r. spowodowało, że decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem prawa, a wobec oczywistej i jednoznacznej treści tego przepisu, naruszenie to miało charakter rażący, co potwierdza ugruntowane stanowisko doktryny i judykatury. Zdaniem skarżącej decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1995 roku została wydana bez podstawy prawnej, w związku z czym także z tej przyczyny zachodziła podstawa do stwierdzenia jej nieważności. Nie ulega wątpliwości, że upływ terminu wskazanego w przepisie art. 13 ust. 1 u.g.n.r. spowodował, że brak było ustawowego upoważnienia do przekazania przez Wojewodę [...]nieruchomości rolnych do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. O oddalenie skargi wniosła również Agencja Nieruchomości Rolnych w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż skarga Spółki P. nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którą Minister utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1995 r., o przekazaniu na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości rolnych o łącznej pow. [...] ha, położonych na terenie gminy W. w odniesieniu do działek oznaczonych numerami [...] o pow. [...] a, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha z obrębu [...] oraz nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...]-[...], położonych na terenie gminy W. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. została wydana na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 19 października 1991 r. O gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. W myśl art. 17 ust. 1 ww. ustawy nieruchomości, określone w art. 1 i 2 ustawy, nie stanowiące składników majątku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, podlegały przekazaniu Agencji w drodze decyzji wojewody właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Art. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw stanowił, iż reguluje ona zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do: 1) nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego i innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych, 2) innych nieruchomości i składników mienia pozostałych po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz ich zjednoczeń i zrzeszeń, 3) lasów nie wydzielonych geodezyjnie z nieruchomości, określonych w pkt 1 i 2. Nieruchomościami rolnymi, w rozumieniu art. 46 Kodeksu cywilnego są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Natomiast w myśl art. 2 ust. 1 omawianej ustawy zasady gospodarowania obejmowały mienie, o którym mowa w art. 1, znajdujące się: 1) w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych, 2) w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych, 3) w użytkowaniu lub faktycznym władaniu osób fizycznych, osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych, 4) w Państwowym Funduszu Ziemi. Zgodnie z art. 19 ww. ustawy z przekazania nieruchomości rolnych sporządzano protokół zdawczo-odbiorczy, który zawierał spis z natury przejmowanych składników majątku. Z protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] listopada 1998 r. w sprawie wydania i przekazania do zasobów Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości Skarbu Państwa znajdujących się w użytkowaniu wieczystym S. w W. wynika, iż wnioskowane grunty w części o pow. [...] ha były zagospodarowane rolniczo, w pozostałej zaś części mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie (w myśl art. 461 K.c.). W wypisie z rejestru gruntów omawiane grunty zostały sklasyfikowane jako grunty rolne klasy V.(dz. nr [...] o pow. [...] ha), łąki klasy IV i las klasy V (dz. nr [...] o pow. [...] ha), grunty rolne klasy lila, lllb, IVa, IVb, V i rów (dz. nr [...] o pow. [...] ha), grunty rolne klasy lila, lllb, IVa, IVb, V, VI, łąki klasy III, IV i V, las klasy V, nieużytki, droga i rów (dz. nr [...] o pow. [...] ha), grunty te stanowiły własność Skarbu Państwa. Jednocześnie stosownie do treści art. 13 ust.1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpić miało niezwłocznie po utworzeniu Agencji, nie później jednak niż po upływie trzech lat. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do prawnej oceny charakteru terminu określonego w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Organ stanął na stanowisku, iż termin ten miał charakter terminu instrukcyjnego o czym świadczyć miało wielokrotne jego przedłużanie w drodze zmiany ustawy. W ocenie strony skarżącej natomiast był to termin materialny i w tym zakresie orzekający w niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko skarżącej spółki. Zdaniem Sądu termin o którym mowa w art. 13 ust.1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. miał charakter materialnoprawny. W stosunkach administracyjnoprawnych termin ma istotne znaczenie prawne. Element ten wprowadzany jest do konstrukcji instytucji prawnej zarówno przez przepisy prawa materialnego jak i przepisy prawa procesowego. Stąd też wyróżnia się terminy materialne i terminy procesowe. Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego oparte jest na kryterium charakteru normy prawnej wyznaczającej termin. Jeżeli norma prawna odnosi się bezpośrednio do sfery praw i obowiązków danego podmiotu, przewidziany w niej termin jest terminem materialnym. Jeżeli natomiast norma prawna jest elementem określonej procedury przewidzianej przez prawo, reguluje sposób działania organu lub sposób zachowania się podmiotu w toku procedury, mającej na celu ustalenie praw lub obowiązków tego podmiotu, wówczas termin przewidziany w takiej normie jest terminem procesowym. Różnica między obydwoma rodzajami terminów sprowadza się zatem do odmiennych skutków, jakie z ich upływem wiąże prawo. O ile bowiem uchybienie terminowi procesowemu powoduje skutek w sferze procesowej (np. niemożność skutecznego wniesienia odwołania), o tyle upływ terminu materialnego wywołuje co do zasady skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązkowo charakterze materialnoprawnym. W ocenie Sądu termin określony w art. 13 ust.1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa jest terminem prawa materialnego, bowiem jego niezachowanie miało bezpośredni wpływ na sferę praw i obowiązków Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Okoliczność, iż wymieniony wyżej termin ma charakter materialnoprawny nie oznacza, że zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy mieć bowiem na uwadze, że wprawdzie terminy materia In oprawne nie mogą być przywracane, to jednak z woli ustawodawcy tego rodzaju terminy mogą być przedłużane. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Termin określony w art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa był wielokrotnie przez ustawodawcę przedłużany W dniu wydawania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] marca 1995 roku art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa brzmiał następująco: "Przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi niezwłocznie po utworzeniu Agencji, nie później jednak niż po upływie trzech lat." Treść ta została mu nadana ustawą z dnia 29 grudnia 1993 roku o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1994 roku, Nr 1, poz. 3). Zgodnie z art. 67 ustawy z dnia 19 października 1991 roku ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 1992 roku. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa utworzona została na mocy przepisów tej ustawy (art. 3 ust. 1). Agencja powstała więc z dniem wejścia w życie ustawy, to jest z dniem 1 stycznia 1992 roku. Termin wskazany w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 roku mijał więc w dniu 1 stycznia 1995 roku. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 roku niewątpliwie wydana została po upływie tego terminu. Termin ten został jednak z woli ustawodawcy przedłużony do dnia 31 grudnia 1997 roku. Na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 kwietnia 1996 roku o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 59, poz. 268) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa otrzymał następujące brzmienie: "Przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi niezwłocznie po utworzeniu Agencji, nie później jednak niż do dnia 31 grudnia 1997 roku". Mając na uwadze okoliczność, iż ustawodawca przedłużył materialnoprawny termin uprawniający Agencję do przejęcia praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 z dnia 19 października 1991 roku, zdaniem Sądu uznać należy, że konwalidowane zostało uchybienie polegające na przekazaniu Agencji praw do nieruchomości wymienionych w decyzji z dnia [...] marca 1995 roku, po upływie terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 roku, w brzmieniu tego przepisu na datę wydania tej decyzji. Przekazanie praw Agencji decyzją z dnia 8 marca 1995 roku mieściło się bowiem w terminie o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 roku, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 25 kwietnia 1996 roku, to jest do 31 grudnia 1997 roku. W ocenie Sądu nie można również podzielić zarzutu skargi, iż decyzja Wojewody [...] wydana została bez podstawy prawnej, albowiem podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy art. 17 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Mimo błędnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż powyższe uchybienie pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, które jest prawidłowe i dlatego też Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło