IV SA/Wa 846/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-08
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Marian Wolanin, Agnieszka Łąpieś - Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów może zostać wydana, jeśli działka objęta scaleniem jest zabudowana, a właściciel nie wyraził na to zgody?Ratio decidendi
Decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, która obejmuje działkę zabudowaną bez wyraźnej zgody właściciela na scalenie tej zabudowanej działki, jest wadliwa. Brak dowodu na udzielenie takiej zgody przez właściciela lub poprzednich właścicieli działki, a także brak zajęcia się tą kwestią przez organy administracji, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, co może mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, kwestionując sposób objęcia scaleniem ich działki nr [...], która była zabudowana. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że skarżący zaakceptowali stan po scaleniu, nie składając odwołań. Skarżący zarzucili wadliwość dokumentacji geodezyjnej i przesunięcie granic działki. Sąd administracyjny uznał, że organy nie zbadały kwestii zgody na scalenie zabudowanej działki.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...], zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędzia WSA Marian Wolanin, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2008 r. sprawy ze skargi B. T. i Z. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) marca 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2007 r., 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących B. T. i Z. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2008r., po rozpatrzeniu odwołania B. i Z. małż. T., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] listopada 1993r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi A. z częścią gruntów obrębu G., gmina A., w części dotyczącej gruntów po scaleniu oznaczonych działką nr [...], o pow. 0,52 ha, wydzielonych na rzecz wnioskodawców.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Naczelnik Gminy A. zawiadomieniem z dnia 12 kwietnia 1988r. poinformował o wszczęciu postępowania scaleniowego wsi A., które zostało rozszerzone później o część gruntów obrębu G. postanowieniami Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1993r. oraz z dnia [...] września 1993r.
Skarżący do postępowania scaleniowego przystąpili na etapie końcowym , po nabyciu w dniu [...] lipca 1993r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] niezabudowanej działki nr [...], której właścicielami w dniu wszczęcia scalenia byli E. i T. małż. Z., i to oni do dnia zawarcia umowy darowizny tej działki byli prawnymi i czynnymi uczestnikami scalenia. Z kwestionariusza życzeń uczestników scalenia wynika, że pod pozycją rejestrową nr [...] wykazani są E. i T. małż. Z. , którzy w dniu 13 marca 1993r., złożyli życzenie, aby ich działki nr [...] pozostawić w dotychczasowym stanie posiadania.
Fakt przeniesienia własności działki nr [...] został uwzględniony przez wykonawcę scalenia i wprowadzony w rejestrze szacunku porównawczego gruntów. Zgodnie z rejestrem szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem z 1993 roku ostatecznie do postępowania skarżący wnieśli działkę nr [...] o pow. 0,52 ha i wartości porównawczej 206,00 jedn. szacunkowej. Z rejestru szacunku porównawczego gruntów po scaleniu z 1993 roku wynika, że w zamian za wyżej wymienioną działkę nr [...] skarżącym wydzielono grunty zamienne oznaczone działką nr [...], o pow. 0,52 ha i tej samej wartości porównawczej 206,00 jedn. szac. W toku postępowania scaleniowego skarżący po dacie nabycia działki nie składali
wniosków, ani zastrzeżeń do projektu scalenia gruntów, a nadto skoro nie złożyli odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 1993r. zatwierdzającej projekt scalenia, to oznacza, że stan wykazany w ewidencji gruntów po scaleniu zaakceptowali.
Skarżący w 2002 roku zakwestionowali przebieg granicy poscaleniowej działki nr [...], co doprowadziło do przeprowadzenia w 2004 roku na zlecenie Starosty Powiatowego w L. pomiary terenowe spornych odcinków granic. Strony uczestniczące w tym postępowaniu dotyczącym zmiany przebiegu granic ww. działki w oparciu o przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i Kartograficzne, nie podpisały protokołu granicznego z dnia 6 sierpnia 2004r. Nie został przez uczestników również podpisany sporządzony w 2006 roku protokół z ponownie przeprowadzonego pomiaru spornych odcinków granic.
Zdaniem organu nadzoru zarzut skarżących, iż postępowanie scaleniowe gruntów wsi A. w części dotyczącej działki nr [...] zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa jest niezasadny. Brak jest przesłanek wynikających z art. 156 § 1 pkt 2 kpa do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.
Na powyższą decyzję B. i Z. małż. T. wnieśli skargę, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] listopada 1993r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi A. w zakresie działki zabudowanej nr [...], o pow. 0,52 ha, stanowiącej ich własność. Treść obszernego uzasadnienia skargi sprowadza się do wykazania, że postępowanie scaleniowe nie było prowadzone prawidłowo, dokumentacja geodezyjna tegoż postępowania została sporządzona przez geodetę C. nie na podstawie pomiarów scaleniowych dokonanych w terenie, ale w gabinecie poprzez przerysowanie danych ewidencyjnych z istniejącej "Geodetyki K." z 1974 roku na nową dokumentację z daty scalenia. Geodeta ten przerysowując układ urbanistyczny z działki nr [...] ( przed scaleniem) na działkę nr [...] ( po scaleniu) bezprawnie pozmieniał dane przekątnych granic i budynków. Zmienił dane ewidencyjne budynku mieszkalnego sąsiada od południa S. F., w dokumentacji sporządzonej przez geodetę C. dom ten stoi 80 cm od miedzy, gdy tymczasem sąsiad ten otrzymał zgodę K. S. na budowę w granicy. Zdaniem skarżących świadczy to o wadliwości ustalonych granic przez geodetę C., którego działania doprowadziły , że w dokumentacji granica została przesunięta o te 80 cm w głąb ich działki. Z kolei północna granica działki nr [...]
granicząca z działką T. P. na ich szkodę została przez tegoż geodetę przesunięta o 150 cm.
Skarżący podnieśli, że geodeta C. objął scaleniem działkę nr [...], która była zabudowana sześćdziesięcioletnią stodołą drewnianą i domem mieszkalnym pobudowanym w 1980 r. nie mając na to zlecenia. Był jedynie upoważniony do zmiany w danych ewidencyjnych polegających na nadaniu tej działce nr [...].
W konstatacji skarżący podkreślili, że mieli i mają granice przed scaleniowe i nie roszcząca pretensji do żadnego sąsiada, żądają jedynie, aby w Starostwie Powiatowym istniała dokumentacja wykonana zgodnie z prawem i zawierająca dane z dokumentacji "Geodyki K." z 1974 roku dotyczące działki [...], przeniesione na działkę [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przestawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1989r. o scalaniu i wymianie gruntów ( Dz. U. z 1989r. Nr 58, poz.349 ze zm), grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela i pod warunkiem rozbiórki lub przeniesienia przez niego zabudowań w oznaczonym terminie, albo wyrażenia zgody na dokonanie rozliczenia wartości zabudowań w gotówce bądź w innej formie. Uzależnienie objęcia scalaniem gruntów pod zabudowaniami od zgody właściciela ma charakter uregulowania szczególnego w powołanej ustawie. Zgoda ta musi być udzielona wyraźnie, ustnie lub na piśmie, przy czym ustne wyrażenie zgody powinno być utrwalone w protokole włączonym do akt sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 1995r., II SA 2424/93, ONSA 1996/2/77, wyrok NSA z dnia 6 listopada 2007r. ,ll OSK 1430/06, niepublikowany).
Według art. 34 pkt 2 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów, ilekroć w ustawie jest mowa o zabudowaniach rozumie się prze to budynki mieszkalne, gospodarcze i inne urządzenia dla potrzeb produkcji rolnej.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że do obszaru scalenia gruntów wsi A. włączono działkę nr [...], która po scaleniu otrzymała nr [...] stanowiąca własność B. i Z. T. Jak twierdzą skarżący na tej działce znajdowały się zabudowania, na które składały się - stodoła drewniana, dom mieszkalny wybudowany 1980r. i nie wyrażali zgody na objęcie scaleniem tej działki. W aktach administracyjnych sprawy przekazanych Sądowi istotnie brak jest dowodu potwierdzającego, że skarżący lub poprzedni właściciele tej działki E. i T. małż. Z. takiej zgody udzielili. Z uzasadnienia obu rozstrzygnięć wynika, że organy nadzoru obu instancji w ogóle tą kwestią się nie zajęli, co dowodzi, iż niedokładnie został wyjaśniony rzeczywisty stan faktyczny sprawy, niezebrany i nierozpatrzony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, w wyniku czego doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a , które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
W tym stanie rzeczy - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło