IV SA/Wa 848/17

WyrokWSA w Warszawie2017-07-05

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Katarzyna Golat, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest zasadne, jeśli inwestycja nie może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony tego obszaru?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, uznając, że planowana inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie stanowi zagrożenia wymagającego takiej oceny. W ocenie Sądu, nawet hipotetyczne skutki realizacji przedsięwzięcia nie mogą znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w szczególności na siedlisko przyrodnicze jezior lobeliowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.T. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla planowanej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organy administracji uznały, że inwestycja, mimo iż nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, może potencjalnie znacząco oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 ze względu na lokalizację w zlewni bezpośredniej Jeziora C. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o OOŚ poprzez błędne uznanie terenu inwestycji za mogący znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 oraz naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 roku oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] października 2016 roku. Zasądził od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz M. T. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2017 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 roku numer [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] października 2016 roku nr [...] II. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz M. T. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu zażalenia M.T., reprezentowanego przez A.S., z dnia 3 listopada 2016 r. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000 przedsięwzięcia - uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w części obejmującej pkt 3 lit. e i w zakresie tym orzekł: "lit.e" - opis wszystkich możliwych oddziaływań (bezpośrednich, pośrednich, skumulowanych, krótko-, średnio-, długoterminowych) generowanych przez przedmiotowe przedsięwzięcie na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 [...] ([...]), w tym w szczególności na siedlisko przyrodnicze [...] - jeziora lobeliowe i siedlisko elismy wodnej Luronium natans ich skutków, w tym zwłaszcza na etapie jej eksploatacji, wykorzystując stosowną literaturę tematu. Przy czym szczegółowej analizy oddziaływania wymagają: - znaczenie inwestycji w kontekście funkcjonowania strefy buforowej wokół jeziora C. wobec spływu substancji biogennych z rolniczych i zabudowanych terenów znajdujących się powyżej i w sąsiedztwie inwestycji, - zagęszczenie zabudowy w strefie buforowej Jeziora C. na skutek realizacji inwestycji, w kontekście stwierdzonych procesów eutrofizacji antropogenicznej tego jeziora, - znaczenie inwestycji w kontekście stwierdzonej presji turystycznej na strefę brzegową Jeziora C. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. W dniu [...] lipca 2010 roku Wójt Gminy S., na wniosek M.T., wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości C., obręb [...], gmina S. Wydanie powyższej decyzji zostało poprzedzone uzgodnieniem z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...], (pismo z dnia 30 czerwca 2010 roku). Następnie Wójt Gminy S. , na wniosek S.S. - właściciela nieruchomości, w dniu [...] listopada 2010 roku wydał decyzję zatwierdzającą projekt podziału ww nieruchomości, wskutek której doszło do wydzielenia z niej działki [...]. Działkę tę nabył skarżący w dniu 31 grudnia 2010 roku w drodze umowy sprzedaży zawartej ze S.S. W dniu [...] sierpnia 2013 roku Wójt Gminy S. , wydał decyzję o warunkach zabudowy dla tej samej inwestycji jak wcześniej, zlokalizowanej na wydzielonej już działce nr [...]. Powyższa decyzja została również pozytywnie uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. W grudniu 2013 roku M.T. wystąpił do Starosty B. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę planowanego budynku (objętego ww warunkami zabudowy) i zgodnie z jego postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] celem ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania ww przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 97 ust. 5 ustawy OOŚ). Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nałożył na M.T. obowiązek przeprowadzenia powyższej oceny uzasadniając min. pozostawaniem realizacji przedsięwzięcia w sprzeczności z ustaleniami planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...] ([...]), dla ww. siedliska przyrodniczego, w tym w szczególności na siedlisko przyrodnicze [...] - jeziora lobeliowe i siedlisko elismy wodnej Luronium natans. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie wskazując na nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności (brak analizy, brak argumentacji) wskazujących na możliwość znacząco negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na siedlisko przyrodnicze [...]. Wobec powyższego rozpoznając wniosek, po dokonaniu analizy przedłożonej dokumentacji, zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego, postanowieniem z dnia 24 października 2016 r. RDOŚ ponownie nałożył na skarżącego obowiązek przeprowadzenia ww oceny. Podniósł min, powołując się na dane ww planu, że zagrożeniem dla Jeziora C. jest funkcjonująca zabudowa, gospodarstwa rolne w części z funkcją agroturystyczną, pozbawioną zbiorczej kanalizacji sanitarnej oraz tendencje do rozwoju tej zabudowy, zwłaszcza w rejonie wsi C. , co w konsekwencji powoduje pogorszenie stanu ochrony siedliska przyrodniczego [...]. W wyniku wniesionego odwołania Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaskarżone postanowienie uznał co do zasady za słuszne, w części je uchylając, jedynie celem doprecyzowania zakresu niezbędnego w tej sprawie sporządzenia raportu. Organ odwoławczy wskazał, że planowane przedsięwzięcie ze względu na swój zakres i charakter nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy OOŚ., co jednocześnie jednak nie oznacza, że nie podlega ono wymogom ww. ustawy. Wskazał, zgodnie z art. 59 ust. 2 cyt. ustawy, że w przypadku przedsięwzięcia innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy (tzw. I i II grupa przedsięwzięć), może ono wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, jeżeli może znacząco oddziaływać na cele jego ochrony, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony (tzw. III grupa przedsięwzięć). GDOŚ podniósł, że analiza akt sprawy wykazała, że w przedmiotowej sprawie skutki realizacji spornego przedsięwzięcia co najmniej hipotetycznie mogą być znaczące. Zamierzona inwestycja zlokalizowana będzie nad jeziorem lobeliowym C. , w obszarze Natura 2000 [...]([...]). W obszarze tym chronionych jest łącznie 12 jezior lobeliowych które biorąc pod uwagę ich ilość, stanowią 7% zasobów siedliska przyrodniczego o kodzie [...] (jeziora lobeliowe) w kraju i mają duże znaczenie dla jego ochrony na terenie Polski (ocena ogólna A). Ekosystemy jezior lobeliowych są rzadkie - stanowią tylko ok. 2,5% wszystkich jezior w Polsce (173 z ok. 7000 wszystkich jezior w kraju) i większość z nich położona jest na terenie woj. pomorskiego. Szeroko opisując właściwości i charakterystykę powyższych jezior w konkluzji wskazał, że obszary zabudowane należy traktować jako źródło generujące spływ substancji niepożądanych (eutrofizujących lub innych zanieczyszczeń), lub przyspieszające ten spływ i nie można przyjąć, że są to obszary neutralne dla jakości wód jezior, w tym również wód jezior lobeliowych, które charakteryzuje duży stopień wrażliwości na eutrofizację antropogeniczną. Z analizy mapy sytuacyjno - wysokościowej wynika, że teren działki inwestycyjnej nr [...] nachylony jest w kierunku Jeziora C. gdzie średni spadek terenu wynosi 5,5%. Wobec powyższego uznał, że z działki nr [...] zarówno wody powierzchniowe jak i podpowierzchniowe spływają w kierunku Jeziora C. i że działka ta znajduje się w zlewni bezpośredniej jeziora. W ocenie organu, nawet niewielkie zaburzenia w zlewni wpływają negatywnie na stan fizyko - chemiczny wód. Zagrożeniem dla środowiska jest nie tylko bowiem rolnicze użytkowanie gruntów w zlewni bezpośredniej, ale również użytkowanie terenów zabudowanych. Dlatego też każda nowa zabudowa może powodować potencjalne zagrożenie tego obszaru. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał nadto wyniki kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli w sprawie przeciwdziałania eutrofizacji antropogenicznej jezior na terenie województwa [...] ([...], Nr ewid. [...]), w której stwierdzono, że postępująca w szybkim tempie eutrofizacja jezior w tym województwie jest spowodowana przede wszystkim nieuregulowaną gospodarką wodno-ściekową w zlewni jezior oraz niską świadomością społeczną. Stwierdzono, że nieczystości płynne z zabudowań znajdujących się w zlewniach kontrolowanych jezior w znaczącej części nie trafiały do oczyszczalni ścieków i były w znacznym zakresie usuwane poza oczyszczalniami ścieków. Nawet, jak podniósł organ odwoławczy, zakładając, zgodnie z założeniami skarżącego, że ścieki bytowe z planowanej przez niego inwestycji będą gromadzone w zbiorniku bezodpływowym, który na bieżąco będzie opróżniany, co jak wynika z raportu NIK, w praktyce w bardzo ograniczonym stopniu jest kontrolowane i egzekwowane przez organy administracji za to odpowiadające, to jednak działka inwestycyjna położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora C. , w strefie barierowej części zlewni bezpośredniej, znajdującej się w bliskiej odległości (75 m.) od wód tego jeziora. Zatem sposób zagospodarowania tej działki będzie realnie wpływać na jej właściwości barierowe wobec terenów użytkowanych rolniczo, położonych w zlewni bezpośredniej Jeziora C., powyżej tej działki. Organ odwoławczy podkreślił również, że wprowadzenie zabudowy na tą działkę może także powodować kumulowanie się oddziaływań związanych z zabudową znajdującą się w sąsiedztwie (w szczególności dz. [...], obręb [...]) poprzez jej zagęszczenie na terenie leżącym w strefie, która jest kluczowa dla przeciwdziałania eutrofizacji ww jeziora. Ale nadto generować spływy substancji biogenicznych z terenów zabudowanych (nie tylko ścieki), w tym również te, które powstają na skutek gospodarowania w obrębie zamieszkanego terenu. Również, kolejne wprowadzenie nowej zabudowy może spowodować pogłębienie presji turystycznej na strefę brzegową Jeziora C. stanowiącą miejsce występowania roślin budujących fitocenozy siedliska [...] - w tym objętych ochroną ścisłą lobelii jeziornej Lobelia dortmana, brzeżycy jednokwiatowej Littorella uniflora, wrażliwych na niszczenie mechaniczne (wydeptywanie). Wobec powyższego, z uwagi na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego powiązanie i możliwość skumulowanego oddziaływania z innymi istniejącymi zabudowaniami w zlewni bezpośredniej Jeziora C. ; usytuowanie przedsięwzięcia w obszarze Natura 2000 [...]([...]), granicy działki w odległości 75 m, w strefie barierowej od brzegu Jeziora C. ; ze względu na możliwość negatywnego oddziaływania inwestycji na ww. przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 [...], w szczególności na etapie eksploatacji inwestycji (przyspieszenie spływu substancji biogenicznych z terenów położonych powyżej, lub generowanie tych spływów, a także możliwą presję turystyczną w strefie brzegowej jeziora), konieczne jest przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy OOŚ. Na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 roku skargę do tut. Sądu wniósł M.T., reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. A.S., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie: - art. 96 ust 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej jako ustawa o OOŚ) poprzez jego błędną wykładnie i w efekcie błędne uznanie terenu objętego inwestycją jako mogącego znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000; - art. 2 ust 1 pkt 17 ustawy OOŚ poprzez uznanie, iż oddziaływanie planowanej przez skarżącego inwestycji wypełni znamiona znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000; - art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i pominięcie zebranego w sprawie materiału oraz nieuwzględnieniu słusznego interesu Skarżącego. Wobec powyższego wniósł o: - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia jako sprzecznego z prawem, - zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi min. podniósł, że skoro budowa domu jednorodzinnego nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to w tym przypadku, wbrew stanowisku organów, nie można powoływać się na zasadę przezorności w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Skarżący nadto wskazał, iż obszar planowanej inwestycji jest objęty oddziaływaniem w wyniku już dokonanych przekształceń użytkowania i zagospodarowania terenu na działkach bocznych. Stąd też w skali obszarów Natura 2000 i obecnego zagospodarowania terenu, na którym zlokalizowane są sąsiednie działki, oddziaływanie związane z przedmiotowym przedsięwzięciem nie może być uznane za znaczące z punktu widzenia celów ochrony tych obszarów. W ocenie skarżącego zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jak i Generalny Dyrektor Środowiska oparli się na czysto ogólnych opracowaniach, nie biorąc pod uwagę charakteru zarówno terenu jak i inwestycji. Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu. Sąd dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do merytorycznych aspektów sprawy, należy wskazać, że kwestię przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 regulują przepisy rozdziału V (art.96 - 103) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ustawa OOŚ). W świetle art. 97 ust. 1 cyt. ustawy, regionalny dyrektor ochrony środowiska uwzględniając łącznie uwarunkowania wymienione w ust. 1 pkt 1-3 ww artykułu stwierdza w drodze postanowienia obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zgodnie zaś z ustępem 2, wyżej wymienione postanowienie wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż planowane przedsięwzięcie nie należy do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest lub może być wymagane. Jednakże oceny wymagało, czy jako niezwiązane bezpośrednio z ochroną obszaru Natura 2000, ani nie wynikające z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jego integralność oraz spójność sieci obszarów Natura 2000. W związku z tym, kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie było rozstrzygnięcie, czy wnioskowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na ww. obszary objęte ochroną a zatem, czy konieczne jest poddanie tej inwestycji ocenie oddziaływania na te obszary. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organów obu instancji, takiego zagrożenia, w przypadku realizacji planowanego przedsięwzięcia, Sąd się nie dopatrzył. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy OOŚ, za znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000, należy uznać oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. W przedmiotowym obszarze natomiast nie występują gatunki prawem chronione, poza oczywiście wskazanym wyżej ekosystemem Jeziora C. - siedlisko przyrodnicze [...]. Należy mieć jednak na uwadze, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z poddaszem użytkowym wraz z infrastrukturą,o charakterze domu ekologicznego. Powierzchnia zabudowy wyniesie ok. 73,5 m2. W ramach inwestycji wykonanie zostanie utwardzenie terenu pod wjazd, plac manewrowy oraz miejsca postojowe o nawierzchni gliniasto-żwirowej, przepuszczającej wody opadowe, o łącznej powierzchni ok. 151,4 m2. Ponadto planuje się wybudowanie tarasu ażurowego drewnianego wyniesionego ponad powierzchnię gruntu o powierzchni ok. 20,9 m2. Planowany budynek wybudowany będzie w technologii szkieletowej, z wykorzystaniem ekologicznych materiałów. Budynek nie będzie podpiwniczony. Ścieki bytowe gromadzone będą w bezodpływowym zbiorniku o pojemności 6 m3 i systematycznie opróżnianie. Z dokonanych przez RDOŚ ustaleń wynika również, że ww działka [...] wg ewidencji gruntów stanowi pastwiska (PsIV) i łąki (ŁIV). Teren, na którym planowana jest inwestycja, jest aktualnie użytkowany rolniczo, co roku orany, obsiewany. Przedmiotowa działka położona jest przy drodze gminnej, działce drogowej nr 2, z której projektowany jest wjazd na teren. Zapewniona jest sieć wodociągowa istniejąca, oraz elektryczna (załącznik do warunków zabudowy). Wzdłuż granicy działki, na miedzy, występują pojedyncze drzewa i krzewy. Inwestycja nie przewiduje likwidacji roślin wysokich, gdyż nie kolidują one z planowaną zabudową, w odległości około 25 m na południe oraz 70 m na północny zachód od przedmiotowej działki zlokalizowana jest zabudowa trwała. Analiza map ewidencyjnych wskazała, że zabudowa o charakterze mieszkaniowym znajduje się na działkach nr [...] i [...] obręb [...]. Działki te znajdują się w obrębie zlewni bezpośredniej jeziora C. Zamierzenie położone jest w obszarze Natura 2000 [...][...], w którym w zasadzie jedynie Jezioro C. wskazane jest jako siedlisko przyrodnicze - jezioro lobeliowe, kod [...]. Zaznaczyć należy, że skarżący w toku postępowania administracyjnego dołączył niekwestionowany przez organy raport badania szaty roślinnej na przedmiotowym terenie z dnia 11 marca 2014 roku, sporządzony przez dr nauk biologicznych A.M., z którego wynika, że w siedlisku, na działce ewidencyjnej [...], na której skarżący planuje przedmiotową inwestycję, nie stwierdzono gatunków prawnie chronionych jak też gatunków wskaźnikowych charakterystycznych dla biotopu występowania fitocenoz związku "Molinion caeruleae" wymienionych w załączniku 1 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, planowa inwestycja nie stanowi zagrożenia wymagającego przeprowadzenia ww oceny oddziaływania na środowisko. Jak słusznie, w pierwszej decyzji Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zauważył, że sam fakt lokalizacji inwestycji w odległości ok. 125 metrów od geodezyjnych granic jeziora nie jest równoznaczny z niewykonaniem zaplanowanych w planie zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...], działań ochronnych polegających na dostosowaniu gospodarki przestrzennej i ściekowej w zlewni jeziora do wymogów ochrony siedlisk i nie oznacza automatycznie, że inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar. Niezależnie, co należy podkreślić, obszar na którym skarżący planuje przeprowadzić przedmiotową inwestycję jest już objęty oddziaływaniem takiej samej jak planowana inwestycji w wyniku już dokonanych przekształceń użytkowania i zagospodarowania terenu na działkach położonych po obu bokach działki inwestycyjnej. W ocenie organów zagrożeniem jest w przypadku Jeziora C. funkcjonująca już zabudowę trwała, gospodarstwa rolne, w części z funkcją agroturystyczną, pozbawioną zbiorczej kanalizacji sanitarnej oraz tendencje do rozwoju tej zabudowy, zwłaszcza w rejonie wsi C. Rozwój zabudowy oraz położenie zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie jezior stanowić może dodatkowe zagrożenie dla specyfiki jezior z uwagi na pogorszeniem jakości wody w zakresie fizyko-chemicznym (woda mało przejrzysta ze względu na zawiesinę i zabarwienie oraz zasadowy odczyn). Należy mieć jednak na uwadze, że przedstawione przez skarżącego rozwiązania nie spowodują pogorszenia opisanych warunków przyrodniczych, a przedstawione wyniki kontroli NIK, wskazujące na nieprawidłowości w wielu gospodarstwach na badanym terenie, nie mogą determinować decyzji w oparciu o hipotetyczne założenie, iż skarżący również nie zastosuje się do wskazanych zaleceń czy obowiązków jakie na nim spoczywają. Nie można, w ocenie Sądu, a priori zakładać nieprawidłowości w odprowadzaniu ścieków. Istnieją różne formy kontroli egzekwujące obowiązek i nakładające stosowne kary. Podkreślenia wymaga, że Obszary Natura 2000 zostały utworzone w celu ochrony cennych przyrodniczo siedlisk i obszarów. Z tego powodu pewne aspekty działalności człowieka są na terenach Natury 2000 ograniczone. Przy czym, co istotne, obszar Natura 2000 nie stanowi obszaru specjalnego o charakterze ekologicznym, w obrębie którego obowiązuje specjalny reżim prawny taki jak dla parku narodowego czy też rezerwatu przyrody. Restrykcjom podlega głównie działalność inwestycyjna, która może znacząco negatywnie oddziaływać na siedlisko. Oznacza to, że ograniczeniu lub wykluczeniu podlegać będą wszelkiego rodzaju projekty budowlane, których realizacja może znacząco zniszczyć siedlisko lub zagrozić populacji żyjących na danym obszarze chronionych zwierząt i roślin. Analiza akt sprawy wykazała, że w przedmiotowej sprawie skutki realizacji spornego przedsięwzięcia co najwyżej hipotetycznie mogą być znaczące. Nie jest nigdzie usankcjonowane aby na obszarach Natura 2000 nie można prowadzić działalności gospodarczej i żadnej działalności inwestycyjnej. Dla obszarów Natura 2000 nie ustanawia się tego typu zakazów. Obszary chronione to miejsca, gdzie ludzie i otaczająca ich przyroda powinni egzystować w symbiozie, z tego też powodu działalność człowieka, która w sposób znaczący nie oddziałuje negatywnie na środowisko jest dozwolona. Nie są to tereny zamknięte, często odbywa się na nich działalność gospodarcza człowieka chociażby w postaci uprawy rolnej. W przedmiotowej sprawie natomiast, potencjalne zagrożenie pogorszenia stanu siedlisk i negatywnego wpływu na chronione gatunki ptaków, a także bezwzględny nakaz ochrony walorów krajobrazowych wywiedzione zostały w zasadzie z faktu, iż nieruchomość położona jest na terenie obszaru Natura 2000, które to tereny zasługują na szczególną ochronę z mocy samego prawa. Niemniej jednak należy zauważyć, że ze strony planowanej inwestycją, w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, organ I instancji nie widział żadnego zagrożenia choć, jak wynika z treści art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględnia się ograniczenia wynikające z ustanowienia w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody min. obszaru Natura 2000. Wówczas dla wyspecjalizowanego organu uzgadniającego (dwukrotnie) w bardzo małym odstępie czasu również do daty złożenia przedmiotowego wniosku, nie było żadnych przeciwwskazań aby przedmiotowa inwestycja mogła zostać zrealizowana. Trzeba także pamiętać, że z samego faktu utworzenia ww Obszaru, na terenie którego znajdują się zasługujące na ochronę wartości przyrodnicze i walory krajobrazowe, nie można wyprowadzić generalnego zakazu wprowadzania jakiejkolwiek zabudowy. Zakazy takie bądź ograniczenia wynikać muszą z innych przepisów. Organy zaś uzasadniając swoje stanowiska, powołały się głównie na Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...][...] wraz z przygotowaną na potrzeby sporządzenia planu zadań ochronnych dokumentacją. Postanowienia powyższego aktu nie mają jednak charakteru wiążącego a wyłącznie postulatywny i nie stanowią samoistnych nakazów czy zakazów a jedynie zawierają zalecenia, którymi winne kierować się organy ale oczywiście w wyważony i racjonalny sposób. W ocenie Sądu, zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jak i Generalny Dyrektor Środowiska oparli się na czysto ogólnych opracowaniach i hipotetycznych przypuszczeniach, nie biorąc pod uwagę charakteru zarówno terenu inwestycyjnego jak i samego przedsięwzięcia. Z przepisu art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody wynika, iż zabrania się podejmowania działań mogących w znaczny sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w sposób znaczący wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. A zatem w świetle ww art. 33 ust. 1 i ust. 2 ustawy właściwy organ dokonując uzgodnienia powinien rozważyć, czy planowana inwestycja, jaka ma być przedmiotem decyzji pozwolenia na budowę może pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w sposób znaczący wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Jak wyżej przedstawiono, takiego zagrożenia nie ma z uwagi na brak okazów chronionych, natomiast przedstawione przez skarżącego rozwiązania utylizacji i odprowadzania ścieków, w oceni Sądu nie będą powodować zagrożenia dla Jeziora C. W ocenie Sądu zatem można było przyjąć, iż planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na gatunki chronione i siedliska przyrodnicze. Nie ulega wątpliwości, że działka inwestycjyjna znajduje się w odległości ok. 75 m od geodezyjnych granic ww. jeziora, zaś planowany budynek będzie położony w odległości ok. 125 m od geodezyjnych granic ww. jeziora, jednocześnie w niewielkiej odległości od zabudowań wsi, sąsiednie działki są zabudowane budynkami mieszkalnymi, zaś planowana inwestycja stanowi dom mieszkalny o niewysokiej kubaturze, co też stanowi o ilości generowanych nieużytków (ścieki bytowe) z tytułu jego użytkowania. Planowana zabudowa zaś nie ma charakteru gospodarczego, nie jest związana z żadną formą turystyki, która mogłaby ewentualnie generować wzmożoną i długotrwałą penetrację siedlisk w trakcie eksploatacji. Reasumując w ocenie Sądu, przedmiotowe przedsięwzięcie nie oddziałuje potencjalnie znacząco na obszar Natura 2000 [...]([...]), w tym w szczególności na siedlisko przyrodnicze [...] - jeziora lobeliowe i siedlisko elismy wodnej Luronium natans. Zamierzona inwestycja nie wywoła negatywnych skutków, w tym zwłaszcza na etapie jej eksploatacji. Dlatego też przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, RDOŚ w [...] zastosuje się do wyżej wskazanych przez Sąd konkluzji, uwzględniając ocenę prawną i wskazówki zawarte w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy w punkcie drugim sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło