IV SA/Wa 850/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-22
Skład orzekający: sędzia NSA Otylia Wierzbicka, sędzia NSA Maria Rzążewska, sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego, wydana po uchyleniu przez NSA decyzji organu II instancji, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście utraty mocy decyzji organu I instancji i zmiany przepisów dotyczących planowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego była prawidłowa. Bezprzedmiotowość wynikała z faktu, że decyzja organu I instancji utraciła moc prawną z powodu upływu terminu jej ważności, co pozbawiło organ II instancji podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd nie podzielił jednak stanowiska organu odwoławczego co do konieczności ponownego rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy na podstawie przepisów ustawy z 1994 r., wskazując, że wniosek ten powinien być rozpoznany na podstawie przepisów ustawy z 2003 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. W. i T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika na nieczystości płynne. Wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO z listopada 2001 r. SKO w decyzji z września 2004 r. umorzyło postępowanie, wskazując na utratę mocy decyzji organu I instancji z października 2001 r. z powodu upływu terminu jej ważności oraz na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili, że decyzja SKO zapadła po wydaniu orzeczenia przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia NSA Maria Rzążewska, sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi I. W. i T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] października 2001 r. Prezydent Miasta L. - w oparciu o art. 39, 40 ust. 1 i 3 i 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. nr 15 poz. 139) ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej budowę zbiornika na nieczystości płynne na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w L. na rzecz W. S. Jednocześnie ustalił okres ważności tej decyzji- do dnia 30 grudnia 2001 r.
Po rozpoznaniu odwołania I. W. i T. W. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. na zasadzie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 1 w/w ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - utrzymało w mocy w/w decyzję Prezydenta Miasta L.
T. W. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku jej rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny w W. w sprawie IVSA 62/02 – wyrokiem z dnia 11 września 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...].11.2001 r.
Decyzją z dnia [...] września 2004 r. – po ponownym rozpoznaniu odwołań T. W. i I. W. od decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] października 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał na następujące okoliczności : Procesowym skutkiem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2003 r. jest konieczność ponownego rozpoznania odwołań wniesionych przez T. W. i I. W. od decyzji Prezydenta Miasta L. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie szczelnego zbiornika na nieczystości płynne na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w L.
Niezależnie od oceny zasadności zarzutów strony skarżącej merytoryczna kontrola każdej decyzji administracyjnej musi być poprzedzona kontrolą formalną.
W niniejszej sprawie – w ocenie organu odwoławczego powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, mimo że przestały one obowiązywać. Zgodnie z treścią art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Skoro postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte 16.01.2001 r. czyli przed dniem wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27.03. 2003r. należy stosować przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Przedmiotem postępowania jest stwierdzenie, że planowane przedsięwzięcie nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albowiem zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 7.0-7.1994 r. nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało oparte o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w L. dnia [...] maja 1994 r. W tej materii nastąpiły zmiany o kluczowych konsekwencjach dla niniejszej sprawy albowiem obecnie na terenie Miasta L. obowiązuje nowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwały Rady Miejskiej dnia [...].10.2001 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] dnia [...].10.2001 r. Badając zatem nieostateczną decyzję organ odwoławczy winien brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez ten organ . Skoro nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiazujacy w dacie wydawania decyzji przez Prezydenta Miasta L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może dokonać kontroli zgodności wydanej przez ten organ decyzji z zapisami tego planu.
Kolejnym istotnym elementem, na który zwrócił uwagę organ odwoławczy był fakt, że w skutek upływu terminu ważności decyzji organu I instancji przestała ona istnieć w obrocie prawnym. W konsekwencji postępowanie drugoinstancyjne traci legitymacje dla swego toku gdyż brak jest podstawy czyli decyzji organu I instancji. W efekcie postępowanie odwoławcze należało umorzyć jako bezprzedmiotowe niezależnie od powyższej analizy w przedmiocie obowiązywania planów miejscowych zagospodarowania przestrzennego . Konsekwencją rozważań powyższych będzie – w ocenie organu -że złożony przez W. S. wniosek należy rozpoznać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po analizie sprawy doszło do przekonania, że postępowanie odwoławcze – jako bezprzedmiotowe należało umorzyć zaś Prezydent Miasta L. powinien przeprowadzić ponowne postępowanie w celu rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i wydać decyzje kierując się wskazaniami zawartymi w orzeczeniu Samorzadowego Kolegium Odwoławczego.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 105 kpa.
I. W. i T. W. wniosły skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnosząc o zbadanie jej legalności w sytuacji gdy zapadła ona po wydaniu orzeczenia w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani też powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powyższe unormowanie sąd uznał, że skarga nie jest zasadna a zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wskazującym na konieczność jej uchylenia.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego był art. 138 §1 pkt 3 w zw. z art. 105 kpa . Art. 105 kpa stanowi, że w przypadku gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania. W doktrynie prawa administracyjnego reprezentowane jest jednolite stanowisko, że bezprzedmiotowość postępowania występuje w przypadku, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania. Decyzja organu I instancji z dnia [...].10.2001 r. zgodnie z wymogami zawartymi w art.42 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym określała również czas ważności – do 30 grudnia 2001 r. Po uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].11.2001 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 września 2003 r. powstała konieczność ponownego rozpoznania odwołań I. W. i T. W. Upływ czasu – od dnia wydania decyzji przez organ I instancji spowodował, że decyzja ta wyekspirowała, utraciła swą moc i przestała istnieć w obrocie prawnym. Taka sytuacja spowodowała bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego przez organ odwoławczy. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie - jako bezprzedmiotowe winno zostać umorzone.
Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu co do konieczności ponownego rozpoznania przez Prezydenta Miasta L. wniosku W. S. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie przepisów ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Dniu 11 lipca 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny. ( Dz.U. nr 80, poz. 717). Art. 85 ust. 1 tej ustawy stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wprawdzie wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony dnia 16.01 2001 r. i w tej dacie zostało wszczęte postępowanie (tj pod rządami "starej" ustawy) jednakże organ błędnie przyjął, że w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sprawa wszczęta wnioskiem W. S. nie była zakończona ostateczną decyzją. Zgodnie z treścią art. 16 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji jest decyzją ostateczną. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].11.2001 r. kończyła postępowanie w administracyjnym toku instancji a zatem była ostateczna. Cechą tą charakteryzowała się do dnia 11 września 2003 r. kiedy to została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
A zatem w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...].10.2001r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu była decyzja ostateczną. W konsekwencji powyższego podstawą rozstrzygania w niniejszej sprawie stanowiłyby przepisy "nowej". ustawy tj z dnia 27 marca 2003 r.
Nie może także ujść uwadze, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy błędnie wskazał, że obowiązkiem Prezydenta Miasta L. będzie ponowne przeprowadzenie postępowania gdyż "wniosek o ustalenie warunków zabudowy pozostał i wywołuje skutki prawne".
Wniosek W. S. o ustalenie warunków zabudowy został rozpoznany i w wyniku tego rozpoznania została wydana decyzja przez Prezydenta Miasta L. (w I instancji ) a następnie wobec umorzenia postępowania odwoławczego decyzja ta stała się ostateczna. Biorąc jednak pod uwagę, że decyzja ta wyekspirowała ustalenie warunków zabudowy jest możliwe jedynie po złożeniu ponownego wniosku przez inwestora, a wniosek ten winien być rozpoznany na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podstawową kwestią, która będzie wymagała ustalenia biorąc pod uwagę treść art. 59 i n. ustawy jw. – przy rozpoznaniu tego wniosku będzie to, czy na terenie objętym planowaną inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję wtedy gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W/w uchybienie – naruszenie art. 107§3 kpa w części dotyczącej błędnego wskazania co do przepisów, które powinny stanowic podstawę rozstrzygnięcia wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie miało wpływu na wynik sprawy. Istotą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było wszak umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego i to rozstrzygnięcie – w świetle powyższych rozważań należy uznać za prawidłowe.
Reasumując Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie a wobec niestwierdzenia przez Sąd takich uchybień, które musiałyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji – skargę należało oddalić.
Mając na uwadze powyższe okoliczności – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło