IV SA/Wa 850/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-22

Skład orzekający: sędzia NSA Otylia Wierzbicka, sędzia NSA Maria Rzążewska, sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego, wydana po uchyleniu przez NSA decyzji organu II instancji, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście utraty mocy decyzji organu I instancji i zmiany przepisów dotyczących planowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego była prawidłowa. Bezprzedmiotowość wynikała z faktu, że decyzja organu I instancji utraciła moc prawną z powodu upływu terminu jej ważności, co pozbawiło organ II instancji podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd nie podzielił jednak stanowiska organu odwoławczego co do konieczności ponownego rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy na podstawie przepisów ustawy z 1994 r., wskazując, że wniosek ten powinien być rozpoznany na podstawie przepisów ustawy z 2003 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. W. i T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika na nieczystości płynne. Wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO z listopada 2001 r. SKO w decyzji z września 2004 r. umorzyło postępowanie, wskazując na utratę mocy decyzji organu I instancji z października 2001 r. z powodu upływu terminu jej ważności oraz na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili, że decyzja SKO zapadła po wydaniu orzeczenia przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia NSA Maria Rzążewska, sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi I. W. i T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] października 2001 r. Prezydent Miasta L. - w oparciu o art. 39, 40 ust. 1 i 3 i 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. nr 15 poz. 139) ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej budowę zbiornika na nieczystości płynne na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w L. na rzecz W. S. Jednocześnie ustalił okres ważności tej decyzji- do dnia 30 grudnia 2001 r. Po rozpoznaniu odwołania I. W. i T. W. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. na zasadzie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 1 w/w ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - utrzymało w mocy w/w decyzję Prezydenta Miasta L. T. W. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku jej rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny w W. w sprawie IVSA 62/02 – wyrokiem z dnia 11 września 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...].11.2001 r. Decyzją z dnia [...] września 2004 r. – po ponownym rozpoznaniu odwołań T. W. i I. W. od decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] października 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał na następujące okoliczności : Procesowym skutkiem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2003 r. jest konieczność ponownego rozpoznania odwołań wniesionych przez T. W. i I. W. od decyzji Prezydenta Miasta L. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie szczelnego zbiornika na nieczystości płynne na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w L. Niezależnie od oceny zasadności zarzutów strony skarżącej merytoryczna kontrola każdej decyzji administracyjnej musi być poprzedzona kontrolą formalną. W niniejszej sprawie – w ocenie organu odwoławczego powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, mimo że przestały one obowiązywać. Zgodnie z treścią art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte 16.01.2001 r. czyli przed dniem wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27.03. 2003r. należy stosować przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym Przedmiotem postępowania jest stwierdzenie, że planowane przedsięwzięcie nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albowiem zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 7.0-7.1994 r. nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało oparte o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w L. dnia [...] maja 1994 r. W tej materii nastąpiły zmiany o kluczowych konsekwencjach dla niniejszej sprawy albowiem obecnie na terenie Miasta L. obowiązuje nowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwały Rady Miejskiej dnia [...].10.2001 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] dnia [...].10.2001 r. Badając zatem nieostateczną decyzję organ odwoławczy winien brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez ten organ . Skoro nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiazujacy w dacie wydawania decyzji przez Prezydenta Miasta L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może dokonać kontroli zgodności wydanej przez ten organ decyzji z zapisami tego planu. Kolejnym istotnym elementem, na który zwrócił uwagę organ odwoławczy był fakt, że w skutek upływu terminu ważności decyzji organu I instancji przestała ona istnieć w obrocie prawnym. W konsekwencji postępowanie drugoinstancyjne traci legitymacje dla swego toku gdyż brak jest podstawy czyli decyzji organu I instancji. W efekcie postępowanie odwoławcze należało umorzyć jako bezprzedmiotowe niezależnie od powyższej analizy w przedmiocie obowiązywania planów miejscowych zagospodarowania przestrzennego . Konsekwencją rozważań powyższych będzie – w ocenie organu -że złożony przez W. S. wniosek należy rozpoznać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po analizie sprawy doszło do przekonania, że postępowanie odwoławcze – jako bezprzedmiotowe należało umorzyć zaś Prezydent Miasta L. powinien przeprowadzić ponowne postępowanie w celu rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i wydać decyzje kierując się wskazaniami zawartymi w orzeczeniu Samorzadowego Kolegium Odwoławczego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 105 kpa. I. W. i T. W. wniosły skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnosząc o zbadanie jej legalności w sytuacji gdy zapadła ona po wydaniu orzeczenia w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani też powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe unormowanie sąd uznał, że skarga nie jest zasadna a zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wskazującym na konieczność jej uchylenia. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego był art. 138 §1 pkt 3 w zw. z art. 105 kpa . Art. 105 kpa stanowi, że w przypadku gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania. W doktrynie prawa administracyjnego reprezentowane jest jednolite stanowisko, że bezprzedmiotowość postępowania występuje w przypadku, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania. Decyzja organu I instancji z dnia [...].10.2001 r. zgodnie z wymogami zawartymi w art.42 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym określała również czas ważności – do 30 grudnia 2001 r. Po uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].11.2001 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 września 2003 r. powstała konieczność ponownego rozpoznania odwołań I. W. i T. W. Upływ czasu – od dnia wydania decyzji przez organ I instancji spowodował, że decyzja ta wyekspirowała, utraciła swą moc i przestała istnieć w obrocie prawnym. Taka sytuacja spowodowała bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego przez organ odwoławczy. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie - jako bezprzedmiotowe winno zostać umorzone. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu co do konieczności ponownego rozpoznania przez Prezydenta Miasta L. wniosku W. S. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie przepisów ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Dniu 11 lipca 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny. ( Dz.U. nr 80, poz. 717). Art. 85 ust. 1 tej ustawy stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wprawdzie wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony dnia 16.01 2001 r. i w tej dacie zostało wszczęte postępowanie (tj pod rządami "starej" ustawy) jednakże organ błędnie przyjął, że w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sprawa wszczęta wnioskiem W. S. nie była zakończona ostateczną decyzją. Zgodnie z treścią art. 16 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji jest decyzją ostateczną. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].11.2001 r. kończyła postępowanie w administracyjnym toku instancji a zatem była ostateczna. Cechą tą charakteryzowała się do dnia 11 września 2003 r. kiedy to została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. A zatem w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...].10.2001r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu była decyzja ostateczną. W konsekwencji powyższego podstawą rozstrzygania w niniejszej sprawie stanowiłyby przepisy "nowej". ustawy tj z dnia 27 marca 2003 r. Nie może także ujść uwadze, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy błędnie wskazał, że obowiązkiem Prezydenta Miasta L. będzie ponowne przeprowadzenie postępowania gdyż "wniosek o ustalenie warunków zabudowy pozostał i wywołuje skutki prawne". Wniosek W. S. o ustalenie warunków zabudowy został rozpoznany i w wyniku tego rozpoznania została wydana decyzja przez Prezydenta Miasta L. (w I instancji ) a następnie wobec umorzenia postępowania odwoławczego decyzja ta stała się ostateczna. Biorąc jednak pod uwagę, że decyzja ta wyekspirowała ustalenie warunków zabudowy jest możliwe jedynie po złożeniu ponownego wniosku przez inwestora, a wniosek ten winien być rozpoznany na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podstawową kwestią, która będzie wymagała ustalenia biorąc pod uwagę treść art. 59 i n. ustawy jw. – przy rozpoznaniu tego wniosku będzie to, czy na terenie objętym planowaną inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję wtedy gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W/w uchybienie – naruszenie art. 107§3 kpa w części dotyczącej błędnego wskazania co do przepisów, które powinny stanowic podstawę rozstrzygnięcia wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie miało wpływu na wynik sprawy. Istotą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było wszak umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego i to rozstrzygnięcie – w świetle powyższych rozważań należy uznać za prawidłowe. Reasumując Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie a wobec niestwierdzenia przez Sąd takich uchybień, które musiałyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji – skargę należało oddalić. Mając na uwadze powyższe okoliczności – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło