IV SA/Wa 850/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2012 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Weterynarii, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...] marca 2012 r. (w komparycji postanowienia organu II. instancji w wyniku oczywistego błędu przywołało mylną datę tego orzeczenia – [...] maja 2011) o odmowie wydania zaświadczenia w związku z wnioskiem p. S. S. z [...] lutego 2012. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: 1. P. S. S. we wniosku zwrócił się o "wydanie zaświadczenia o wylęgu w niewoli ptaków tj. [...] ([...]) 6 szt. w celu rejestracji zwierząt z listy Cites w stosownym urzędzie". W piśmie wskazano również, iż wnioskodawca ma zarejestrowaną hodowlę i załączono zaświadczenie o zamieszczeniu w spisie posiadaczy zwierząt oraz prowadzących ich hodowlę. 2. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia wskazując w uzasadnieniu, iż nie dysponuje danymi, w myśl art. 218 § 1 K.p.a., które pozowałyby na ustalenie faktów, których poświadczenia żądano. 3. W zależeniu poniesiono, iż żądanie wynika z szeregu regulacji ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), gdzie wskazuje się konieczność przedkładania stosownego zaświadczenia - przywołano m.in. art. 64 ust. 4 pkt 11 lit. c. Wskazano, iż żądanie dotyczy wydania zaświadczenia, w myśl art. 217 §. 2 pkt 1 K.p.a. nie zaś pkt 2 tego paragrafu i organ - w celu jego wydania - winien był dokonać określonych ustaleń faktycznych. Strona posługiwała się nadal pojęciem urodzenie w niewoli. 3. W uzasadnieniu zaskarżonego do Sądu postanowienia organ wywodził, iż Skarżący wniósł w istocie o wydanie zaświadczenia, w myśl art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., a wobec braku danych, o których mowa w art. 218 § 1 K.p.a. nie było przesłanek dla jego wydania. W części końcowej zauważono, iż przepisy ustawy o ochronie przyrody nie przewidują formy wydania zaświadczenia o urodzeniu w niewoli. W skardze na postanowienie p. S. S. zamieścił szerokie zestawienie regulacji, wymieniając przypadki, gdy ustawa o ochronie przyrody – z użyciem niejednolitej terminologii - przewiduje posługiwanie się zaświadczeniami wydanymi przez organy Inspekcji Weterynaryjnej. Podtrzymano twierdzenie, iż Skarżący wnosił o wydanie zaświadczenia, w myśl art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a. Posłużono się nadal pojęciem urodzone w niewoli. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie Pełnomocnik organu oświadczył, że o ile wniosek zostałby sformułowany prawidłowo tzn. sprecyzowano by żądanie wydania zaświadczenia o urodzeniu w hodowli nie zaś w niewoli organy administracji wyjaśniałyby czy faktycznie zachodzą przesłanki do potwierdzenia faktu urodzenia ptaków stosownym zaświadczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Sąd orzekający w sprawie dopatrzył się uchybień organów administracji związanych z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec stanowiska zajętego przez Pełnomocnika organu na rozprawie jest niesporne, iż zadaniem organów Inspekcji Weterynaryjnej jest wydanie zaświadczeń w przypadkach wskazanych w ustawie o ochronie przyrody, w myśl art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a. - wydanie zaświadczenia, gdy urzędowego poświadczenia określonych danych wymaga przepis prawa. Dotyczy to m.in. zaświadczeń wskazanych w art. 64 ust. 4 pkt 11 lit. c wskazanej ustawy. W niniejszej sprawie postępowanie prowadzone było w związku z konkretnym wnioskiem. Posłużono się w nim, co do zwierząt (ptaków) określeniem urodzony w niewoli. W języku potocznym jest ono, gdy chodzi o zwierzęta, przeciwstawione określeniu urodzony na wolności. Zakres znaczeniowy urodzony w niewoli w dużym zakresie pokrywa się z urodzony w hodowli, choć to ostatnie pojęcie jest węższe z uwagi na ograniczony zakres przypadków, gdy utrzymywanie zwierząt w niewoli może być określone hodowlą. Wskazana bliskoznaczność pojęć nie może oczywiście, oznaczać, iż stosowne terminy dla celów wydawania zaświadczeń mogą być stosowane zamiennie. Trafnie zauważono w orzeczeniu organu II. instancji, iż ustawa o ochronie przyrody nie przewiduje instytucji wydania zaświadczenia o urodzeniu zwierzęcia w niewoli, co wyklucza przy jego wydaniu stosowania reguł dla zaświadczeń wskazanych w art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a. a zakreśla ich wydanie do przypadków wskazanych w art. 218 § 1 Kodeksu. O ile nie zachodziłyby wątpliwości, iż takie jest faktycznie żądanie strony, odmowa wydania zaświadczenia, wobec braku danych wskazanych w art. 218 § 1 K.p.a., byłaby uzasadniona. Jednocześnie jednak, odnotowana bliskoznaczność pojęć oraz treść pism skarżącego rodzi uzasadnione wątpliwości, czy jest on świadomy, iż przeszkodą dla wydania żądanego zaświadczenia jest użycie przez niego niewłaściwego pojęcia zaczerpniętego z języka potocznego - urodzone w niewoli. Informacji o tym nie sposób znaleźć w uzasadnieniu organu I. instancji, a nawet w uzasadnieniu organu odwoławczego. - jedynie zdawkowo wskazano tam, iż ustawa o ochronie przyrody nie przewiduje wydania zaświadczeń o urodzeniu w niewoli, nie wyjaśniając, wprost, iż możliwe byłoby procedowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia o urodzeniu w hodowli. Wszystko to ma miejsce w sytuacji, gdy Skarżący w samym wniosku wskazuje, iż prowadzi hodowlę oraz na etapie zażalenia (a potem skargi) nie precyzuje, jakoby żądał wydania zaświadczenia o urodzeniu właśnie w niewoli a nie był zainteresowany dokumentem potwierdzającym urodzenie w hodowli. Chociaż posługuje się stosunkowo konsekwentnie określeniem urodzone w niewoli, budzi wobec tego zasadne wątpliwości, czy jego intencja została właściwie sprecyzowana i odczytana przez organy obu instancji. W związku z powyższym podnieść należy, iż w toku postępowania administracyjnego, także w przedmiocie wydania zaświadczenia, organy administracji są zobligowane do rozstrzygania sprawy w myśl naczelnych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej i praworządności. Zgodnie z art. 7 K.p.a. - stanowiącym o powyższych obowiązkach, organy administracji publicznej odpowiedzialne są za wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, do których należy również ustalenie, czego w istocie domaga się obywatel występujący do organu i jakie przepisy prawa regulują sytuację odpowiadające treści jego żądania. Postępowanie administracyjne cechuje zasada ograniczonego formalizmu i to nie tylko w zakresie formy lecz również i treści podania (wniosku). Przepisy K.p.a. nie nakładają na stronę szczególnych wymogów co do treści podania po to, by sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w przywołanym art. 7 K.p.a. jest realizowana także przez art. 9 K.p.a., który nakłada na organ obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na jej prawa i obowiązki, będące przedmiotem postępowania. Przy tym należy wskazać, iż zakres obowiązku wynikającego z art. 9 K.p.a. jest uwarunkowany od okoliczności konkretnej sprawy, zaś jego naruszenie - wobec pewnych uwarunkowań - może być wystarczającą przesłankę do uchylenia orzeczenia. Konkludując art. 7 K.p.a., wsparty regulacjami zawartymi w art. 8 i 9 K.p.a., stanowi podstawę do życzliwej interpretacji przez organ pism składanych przez stronę. Organ administracji winien, bowiem uwzględnić intencję strony a nie literalną treść pisma, jeżeli miałoby to przysłużyć się słusznemu interesowi obywatela. Jednocześnie organ administracji nie powinien wykorzystywać nieadekwatnej do zamiaru strony treści pisma tylko po to, aby pominąć zawarte w nim żądanie. Innymi słowy w zależności od okoliczności sprawy, w sytuacji gdy pismo strony wyraźnego wniosku o zastosowanie konkretnego przepisu prawa nie zawiera, organ administracji publicznej mając na względzie słuszny interes strony, dbając by nie poniosła ona szkody z powodu nieznajomości prawa, winien rozważyć wszystkie możliwe środki, które dopuszczają przepisy prawa, a które mogłyby służyć należytemu załatwieniu sprawy w tym możliwość skorzystania z wezwania strony do sprecyzowania jej żądania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że naruszenie wskazanych przepisów postępowania (art. 7 i 9 K.p.a.) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, a w szczególności wyjaśni intencję strony składającej wniosek o zaświadczenie.