IV SA/Wa 850/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. N. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając przedmiotowy wniosek, po pierwsze wskazała, że po wydaniu decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie, jej pobyt w Polsce stał się nielegalny. Nadmieniła, że trudne do odwrócenia skutki prawne, to takie, które powodują istotną zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie. Po drugie skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja daje podstawę do wszczęcia postępowania wydaleniowego, co pozbawi ją uczestnictwa w postępowaniu sądowym. W ocenie strony, powyższe uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie wniosku skarżącej o zastosowanie ochrony tymczasowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył sądowi orzekającemu w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przesłanki orzeczenia zgodnego z roszczeniem wnioskującego, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może więc orzec tylko, gdy stwierdzi, że wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, bądź nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/2004). Należy podkreślić, że obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji leży po stronie skarżącego. Wykładnia przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), stanowiących materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji, w związku z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może charakteryzować się automatyzmem i prowadzić do tego, że bez względu na okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony sąd administracyjny wstrzyma wykonanie takiej decyzji. Tylko w odniesieniu do takich cudzoziemców, którzy w przypadku wydalenia mogą być narażeni na ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania, sprzecznego z art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, co do zasady ochrona tymczasowa musi być zagwarantowana "automatycznie", ze względu na wysokie ryzyko wyrządzenia szkody (zob. wyrok Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowiek z 13 grudnia 2012 r. w sprawie De Souza Ribeiro v. Francja, § 82). W sprawach dotyczących zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielenie cudzoziemcowi ochrony tymczasowej zależy więc od wykazania przez wnioskodawcę spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). W tego rodzaju sprawach istnienia tych przesłanek nie można domniemywać (zob. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II OZ 270/13. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Chociaż więc istotnie, jak wskazuje skarżąca, z chwilą wydania ostatecznej decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia, jej pobyt w Polsce stał się nielegalny (zob. art. 61 ust. 3 powołanej ustawy o cudzoziemcach – z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek przed upływem 45 dni do końca okresu oznaczonego w posiadanej przez nią wizie), to nie może też budzić wątpliwości, że podstawą wstrzymania wykonania tej decyzji mogą być jedynie te okoliczności, które mają charakter realny, a więc ich występowanie wskutek wykonania decyzji nie jest oparte jedynie na hipotetycznym założeniu wnioskującego i jego subiektywnym przeświadczeniu odnośnie do przebiegu określonych zdarzeń (zob. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II OZ 1096/13. Niepublikowane.). Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że N. S., żądając w przedmiotowym wniosku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie podała jakie konkretne i realne, trudne do odwrócenia skutki spowodować mogłoby jej wykonanie. Nie wskazała też, na czym konkretnie miałaby polegać ewentualna znaczna szkoda, wiążąca się z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Podniesione przez nią okoliczności dotyczące dopuszczalności wszczęcia postępowania zmierzającego do wydalenia jej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz możliwości pozbawienia jej uczestnictwa w postępowaniu sądowym, mają charakter wyłącznie spekulatywny i nie mogą stanowić podstawy do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji w przedmiocie odmowy udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Również uzasadnienie skargi, w którym skarżąca, kwestionując legalność decyzji, uzasadnia postawione zarzuty, nie pozwala na przyjęcie, że uprawdopodobniono okoliczności uzasadniające orzeczenie na podstawie art. 61 § 3 powoływanej ustawy. Także Sąd, rozpoznając przedmiotowy wniosek nie stwierdził, aby okoliczności sprawy dawały podstawę do ustalenia, że uzasadnione jest w przedmiotowej sprawie zastosowanie ochrony tymczasowej. Wobec powyższego, mając na uwadze rygorystyczne kryteria, jakie ustawodawca wyznaczył sądowi orzekającemu w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji należy uznać, że brak jest podstaw do zastosowania ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przewidzianej w art. 61 § 3 powoływanej ustawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.