IV SA/Wa 851/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za połowy w okresie ochronnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K. B. kwotę 4845 (cztery tysiące osiemset czterdzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...]Okręgowy Inspektor Rybołówstwa - Morskiego w [...], wymierzył K. B., armatorowi statku [...], karę pieniężną w wysokości 41.000 złotych za to, że w dniach 5 i 18 czerwca 2002r., tj. w okresie ochronnym dorsza i po zamknięciu połowów paszowych szprota, dokonywał wyładunku dorszy i szprotów z kutra [...] w porcie K. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wystąpił K. B. podnosząc, że decyzja została wydana przez organ I- ej instancji w materii, która podlegała właściwości innego organu, stronie nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu, a ponadto, że decyzja została oparta na akcie prawnym, który nie obowiązywał w czasie działania strony, za które wymierzona została kara. W następstwie rozpoznania powyższego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu [...] września 2004r. decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] września 2004r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano m.in., że: 1) Decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Zakres terytorialny działania Okręgowych Inspektorów Rybołówstwa Morskiego określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2002r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zakresu działania Okręgowych Inspektorów Rybołówstwa Morskiego (Dz. U. Nr 26 poz. 259). Istotnie stosownie do § 2 pkt 3 lit b w/w rozporządzenia, terytorialny zakres działania Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. obejmuje statki rybackie o polskiej przynależności państwowej wykonujące rybołówstwo morskie poza polskimi obszarami morskimi, jednakże w rozpatrywanej sprawie połowy przez statek [...] prowadzone były w polskich obszarach morskich, a jedynie wyładunek nastąpił w porcie szwedzkim. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w [...] był, więc właściwy ze względu na port macierzysty statku rybackiego [...]. 2) nie jest trafny zarzut naruszenia art. 10 kpa. K. B. był wzywany dwukrotnie do złożenia wyjaśnień osobiście bądź przez pełnomocnika lub na piśmie, jak również do przedstawienia dziennika połowowego, dokumentującego połowy w okresie maj – czerwiec 2002r. oraz deklaracji wyładunkowych i dokumentów pierwszej sprzedaży ryb w porcie K. Ponadto pismem z dnia [...] listopada 2003r. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w [...] poinformował K. B. o zakończeniu postępowania administracyjnego informując jednocześnie, że z dokumentami sprawy może on się zapoznać w siedzibie inspektoratu. Wszystko to oznacza, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem strony o pozbawieniu jej możliwości udziału w postępowaniu, oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. 3), co do zarzutu naruszenia zasady nie działania prawa wstecz organ stwierdził, że Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Wsi z dnia 17 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o wykonywaniu rybołówstwa morskiego ( Dz. U. Nr 116 poz 1006) weszło w życie dnia 9 sierpnia 2002r., a więc istotnie po czasie, w którym miał miejsce czyn, za który wymierzono karę. Jednakże czyn ten był określony jako niedozwolony w czasie jego popełnienia. Stosownie, bowiem do art. 76 ust. 1 i pkt 12 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 6 września 200 lr. o rybołówstwie morskim, kto narusza przepisy o wykonywaniu rybołówstwa morskiego przez poławianie organizmów morskich w okresie ochronnym oraz ich skup w morzu, wprowadzanie do obrotu, magazynowanie, wyładowywanie i transport podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ponadto na podstawie art. 66 ustawy z dnia 6 września 200lr. o rybołówstwie morskim w związku z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 grudnia 200lr. w sprawie określenia ogólnego dopuszczalnego połowu niektórych gatunków ryb w polskich obszarach morskich w 2002r. oraz sposobów i warunków podziału ogólnego dopuszczalnego połowu na kwoty połowowe (Dz. U Nr 149 poz. 1677) wydane zostało zarządzenie porządkowe Nr [...] Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] maja 2002 w sprawie zamknięcia połowów paszowych szprota w 2002r. Zdaniem organu wyżej wymienione przepisy obowiązujące w czasie działania K. B., za które została wymierzona kara pieniężna określały zarówno działanie, z które wymierza się karę, a także wskazywały jej górną granicę wysokości. Po rozpatrzeniu wniosku K. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. utrzymał w mocy własną decyzją z dnia [...] października 2004r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podtrzymał wszystkie swoje dotychczasowe argumenty. Dodatkowo odniósł się do nowego zarzutu skarżącego, który sprowadzał się do tego, że organ uznając bez odpowiedniego uzasadnienia, że połowy zostały dokonane na polskich obszarach morskich nie wykazał terminu dokonania połowów, co było konieczne do ewentualnego wymierzenia kary. Otóż w kwestii tego zarzutu organ odwołał się do definicji rybołówstwa morskiego znajdującej się w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 września 200lr. o rybołówstwie morskim i podkreślił, że w świetle tego przepisu wyładunek ryb nie jest wykonywaniem rybołówstwa morskiego. Co do zarzutu braku ustalenia czy połów ryb miał miejsce w okresie ochronnym czy poza takim okresem organ ustalił, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 kwietnia 2002r. w sprawie gatunków organizmów morskich, dla których ustanawia się okresy lub wymiary ochronne (Dz. U. Nr 55 poz 487) okres ochronny dla dorsza obejmował okres od dnia 1 czerwca 2002r. do 31 sierpnia 2002r. Wyładunek ryb przez stronę miał miejsce 5 i 18 czerwca 2002r. W związku z faktem, iż kutry rybackie nie są wyposażone w odpowiedni sprzęt do przechowywania złowionych ryb oraz to, że była to pora letnia, jak również i to, ze dorsz po pięciu dniach leżenia w lodzie nie nadawałby się do spożycia należało przyjąć, że nie mógł być złowiony przez stronę przed dniem 1 czerwca 2002r. Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2004r. wniósł K. B. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów o właściwości polegające na tym, że nie stwierdzono nieważności decyzji, która została wydana przez organ I instancji, co do materii, która podlegała właściwości innego organu niż wydający decyzję, co stanowiło naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 kpa w związku z § 2 pkt 2 b Rozporządzenia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2002r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zakresu działania Okręgowych Inspektorów Rybołówstwa Morskiego ( Dz. U. Nr 26/2002 poz 259) w związku z art. 67 ustawy o rybołówstwie morskim. 2) rażące naruszenie prawa polegające na tym, że zaskarżoną decyzją nie stwierdzono nieważności decyzji, która została oparta na podstawie prawnej będącej aktem prawnym, który nie obowiązywał w dacie działania strony, za które wymierzona została kara, co stanowi naruszenie zasady nie działania prawa wstecz, a tym samym art. 156 § 1 pkt 2 kpa. 3) rażące naruszenie prawa polegające na tym, że zaskarżoną decyzją nie stwierdzono nieważności decyzji przy wydawaniu, której nie zapewniono skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu przede wszystkim przez brak możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów w końcowej fazie postępowania, co stanowi naruszenie art. 10 kpa, a tym samym art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jedynie w części. Trafny jest zarzut sformułowanej przez skarżącego w punkcie pierwszym skargi. Punktem wyjścia do rozważań w kwestii właściwości organu w przedmiotowej sprawie jest wyjaśnienie pojęć "rybołówstwo morskie" i "wykonywanie rybołówstwa morskiego". Pierwsze z nich zostało zdefiniowane przez przepis art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 września 200 lr. o rybołówstwie morskim ( Dz. U. nr 129 z2001r. pozl441). Stanowi on, że rybołówstwo morskie to połów w morzu lub skup organizmów morskich w celach zarobkowych, połów w morzu lub skup organizmów morskich w celach naukowo - badawczych, połów w celach szkoleniowych, połów w celach sportowo -rekreacyjnych, zarybianie, chów, hodowla ryb i innych organizmów morskich. Drugie z nich tj. wykonywanie rybołówstwa morskiego nie zostało wprawdzie określone przez ustawodawcę definicją, ma jednak niewątpliwie nieco szerszy kontekst i znaczenie, co wynika z szeregu przepisów ustawy z dnia 6 września 200lr. o rybołówstwie morskim, które pojęciem tym operują. Wymienia je dla przykładu art. 76 ust 1 pkt 12 ustawy, który przewiduję karę pieniężną dla tego, kto narusza przepisy o wykonywaniu rybołówstwa morskiego (nie o rybołówstwie morskim) przez m.in. poławianie organizmów morskich ich magazynowanie, wyładowywanie i transport w okresie ochronnym. O wykonywaniu rybołówstwa morskiego mówią także inne przepisy choćby art. 5, 13 ust 1, 28 ust 1 ustawy i itd. Analiza obu pojęć ich umiejscowienie w ustawie i wzajemna zależność prowadzą do wniosku, iż pojęcie rybołówstwo morskie jest pojęciem węższym, które niejako zawiera się w pojęciu wykonywania rybołówstwa morskiego. Nie ma, więc racji organ, który twierdzi, że nie doszło do naruszenia § 2 pkt 3 lit b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2002r. ( Dz. U. nr 26/2002 poz, 259). Tenże przepis traktuje o terytorialnym zakresie działania Okręgowych Inspektoratów Rybołówstwa morskiego m.in. w przypadku wykonywania rybołówstwa morskiego poza polskimi obszarami morskimi. Mówiąc jednak o wykonywaniu rybołówstwa nie można określenia tego zawężać jedynie do przeprowadzania połowów -jak chciałby tego organ. Owym wykonywaniem jest, bowiem także wprowadzenie do obrotu, magazynowanie, wyładowywanie i transport organizmów morskich uprzednio połowionych. W przedmiotowej sprawie jest oczywiste, że skarżący dokonał wyładunku dorszy i szprotów ze swojego kutra w szwedzkim porcie K. Kara wymierzona decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. dotyczyła jednak tylko tego wyładunku, nie zaś także dokonania połowów na polskich obszarach morskich w okresie ochronnym. Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż w toku postępowania prowadzonego przed wniesieniem skargi do sądu nie ustalono gdzie ów połów miał miejsce. Będzie to wymagało ustalenia w postępowaniu przed organem I- ej instancji, wyjaśnienia wymagała będzie również kwestia właściwości organu. Jest oczywiste także i to, ze wskazana przez organ I - ej instancji podstawa prawna w oparciu, o którą wymierzono karę pieniężną była wadliwa. Sam organ II - ej instancji przyznaje, bowiem, że Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o wykonywaniu rybołówstwa morskiego (Dz. U. Nr 116 poz 1006) weszło w życie dnia 9 sierpnia 2002r., a więc już po tym, kiedy miał miejsce czyn, za który wymierzono karę. Niezależnie jednak od powyższego podkreślić należy, iż nie jest zasadny zarzut sformułowany przez skarżącego w punkcie trzecim skargi. Skarżący miał, bowiem możliwość w toku prowadzonego postępowania administracyjnego przedstawić własne stanowisko i dowody. Dwukrotnie wzywany był do złożenia wyjaśnień. Zobowiązano go także do przestawienia dziennika połowowego dokumentującego połowy w miesiącach maju i czerwcu 2002r., oraz deklaracji wyładunkowych i dokumentów sprzedaży ryb w porcie K. Poinformowano go wreszcie o zakończeniu postępowania administracyjnego, oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie inspektoratu. Zupełnie inną kwestią jest natomiast to czy skarżący z uprawnień tych skorzystał, czy tez nie, czy wreszcie uniemożliwiał wręcz dokonanie niezbędnych ustaleń przez organ. Takie zachowanie będzie rodziło określone konsekwencje, a zatem wymagało stosownej oceny organu. Zdaniem Sądu w realiach przedmiotowej sprawy nie można twierdzić, ze skarżący nie miał możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Mając powyższe na uwadze decyzje organów I - ej i II - ej instancji należało uchylić. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest przepis art. 145 § 1 pkt lit a i c ppsa. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie § 18 ust 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 września w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz 1348 z późn. zm.)