IV SA/Wa 851/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-04
Skład orzekający: Anna Szymańska, Jakub Linkowski, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność wcześniejszych decyzji administracyjnych, wydana bez zapewnienia udziału strony, która nabyła nieruchomość w zaufaniu do księgi wieczystej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, ponieważ nie zapewniono w nim udziału A. P., która była właścicielką nieruchomości objętej decyzją. Brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym, które dotyczy przedmiotu jej własności, stanowi wadę skutkującą koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdzającej nieważność wcześniejszych decyzji dotyczących sprostowania aktu nadania ziemi. Skarżący W. P. zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieuwzględnienie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji oraz brak zapewnienia udziału A. P., która nabyła nieruchomość objętą decyzją. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2008 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 roku nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. i stwierdził nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2004 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r, dotyczących stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1953 r. o sprostowaniu aktu nadania ziemi J. P. z dnia [..] sierpnia 1947 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że aktem nadania ziemi z dnia [...] września 1947 r. Powiatowa Komisja Osadnictwa Rolnego w D. nadała J. P. nieruchomość położoną we wsi P. gmina O. o pow. ok. 2 ha użytków rolnych, dom mieszkalny, chlew i szopę. Orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 1953 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. sprostowało powołany akt nadania ziemi w ten sposób, iż J. P. nadano działkę położona w P. o pow. ok. 1 ha, - domu mieszkalnego, - chlewa i - szopy, ustanawiając na tym siedlisku współwłasność. Jednocześnie, orzeczeniem z dnia [...] października 1953 r., Przewodniczący Powiatowej Komisji Ziemskiej nadał J. K. działkę położoną w P. o pow. ok. 0,5 ha, - domu mieszkalnego, - chlewa i - szopy. Na wniosek W. P. - następcy prawnego J. P., decyzją z dnia [...] września 2002 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność orzeczenia z dnia [...] sierpnia 1953 r. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. Po rozpatrzeniu wniosku J. K., decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] marca 2004 r., lecz po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdził nieważność swojej decyzji z dnia [...] marca 2004 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. ze względu na wydanie tych decyzji jako przez organy niewłaściwe do oceny legalności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. z dnia [...] sierpnia 1953 r. Skoro bowiem powołane orzeczenie z dnia [...] sierpnia 1953 r., wydane zostało na podstawie dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (Dz.U. Nr 49, poz. 279), który jest aktem prawa nadal obowiązującym, to z uwagi na właściwość w sprawach uregulowanych tym dekretem starosty, jako organu administracji samorządowej, organem nadzoru wobec orzeczeń wydanych na podstawie tego dekretu jest samorządowe kolegium odwoławcze - z mocy art. 17 pkt 1 kpa i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, ze zm.), nie zaś organy administracji rządowej. W zaskarżonej decyzji uznano zatem, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca
Sygn. akt IV SA/Wa 851/07
2004 r. i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 §1 pkt 1 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r., W. P. zarzucił naruszenie art. 156 §2 kpa, poprzez nieuwzględnienie nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych decyzją z dnia [...] marca 2004 r. w postaci wydania na jej podstawie wyroku Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] maja 2004 r. uzgadniającego treść księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości objętej tą decyzją i sprzedaży tej nieruchomości w zaufaniu do księgi wieczystej na rzecz A. P. w dniu [...] czerwca 2004 r., chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W skardze zarzucono również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania - na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa - zakończonego zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., z powodu niezapewnienia w nim udziału A. P., będącej jego stroną jako właściciel nieruchomości objętej tą decyzją.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz argumentację i orzecznictwo sądowe mające przemawiać za uwzględnieniem skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Minister wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r., po rozpatrzeniu wniosku A. P., wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. i następnie decyzją z dnia [...] marca 2007 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca swoim rozstrzygnięciem decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., Z akt sprawy wynika, iż obecnie pozostaje do rozpatrzenia wniosek A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] marca 2007b r. Minister stwierdził również, iż decyzja z dnia [...] marca 2004 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, ponieważ o nieodwracalności takich skutków można mówić jedynie wtedy, gdy po wydaniu decyzji administracyjne dotkniętej wadą nieważności wymieniona w art. 156 kpa, nastąpiło zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej chronionej rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, która to sytuacja nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2007 r. wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją.
Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2004 r. Rp [...], zawartym po wydaniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji z dnia [...] marca 2004 r., prawo własności nieruchomości objętej powołaną decyzją z dnia [...] marca 2004 r. przeniesione zostało przez W. P. na rzecz jego córki A. P., która pozostawała jej właścicielem także w dniu [...] stycznia 2007 r., tj. w dniu wydania
Sygn. akt IV SAM/a 851/07
zaskarżonej decyzji. Nie wynika jednak z akt, ani też z rozdzielnika zaskarżonej decyzji, aby A. P. brała udział w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Oznacza to, iż będąc właścicielem nieruchomości objętej decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., A. P. jest stroną tej decyzji z mocy art. 28 kpa, skoro decyzja ta dotyczy przedmiotu jej własności, pozbawioną jednak udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją, co z uwagi na podniesiony w tym względzie zarzut skargi, zobowiązuje Sąd do jego uwzględnienia na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w zw. z 145 §1 pkt 4 kpa, niezależnie od pozostałych zarzutów skargi.
Należy przy tym podkreślić, iż wznowienie postępowania na wniosek A. P., zakończonego zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nie stało na przeszkodzie - w kontekście art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - rozpatrzeniu przez Sąd skargi na tę decyzję, skoro wznowienie postępowania nastąpiło dopiero orzeczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2007 r. (mylnie nazwanym decyzją), skarga zaś złożona została w dniu 25 stycznia 2007 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej skargę). Wznowienie nastąpiło zatem po złożeniu skargi, dlatego brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd podziela przy tym argumentację organu orzekającego w zakresie niewłaściwości organów administracji rządowej, jako organów nadzoru wobec orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. z dnia [...] sierpnia 1953 r. Sprawa ta musi być jednak ponownie rozpatrzona z udziałem wszystkich jej stron.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z 145 §1 pkt 4 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, wobec braku wniosku w tym względzie.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ orzekający zapewni udział wszystkim stronom tego postępowania, a także oceni, czy w sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne, wyjaśniając w szczególności, którego - spośród dotychczas wydanych orzeczeń i decyzji - skutkiem prawnym jest umowa sprzedaży stwierdzona aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2004 r. Rp [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło