IV SA/Wa 852/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-23
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Joanna Kabat-Rembelska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy C. odmawiającą uchylenia decyzji ustalających warunki zabudowy, uznając, że Wójt nie przeprowadził należycie postępowania co do istoty sprawy w trybie wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy C., ponieważ Wójt nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego co do istoty sprawy w trybie wznowienia postępowania. Organ II instancji słusznie uznał, że niedopuszczalne jest wydanie jednej decyzji w sprawie wznowienia trzech odrębnych postępowań, a także że K. B., jako współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości, posiadał przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.Stan faktyczny
Wójt Gminy C. odmówił uchylenia trzech decyzji ustalających warunki zabudowy dla inwestycji na działkach nr [...] i [...] we wsi J., mimo wznowienia postępowania na wniosek K. B., współwłaściciela sąsiedniej działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta, uznając, że nie przeprowadzono należycie postępowania co do istoty sprawy i że K. B. miał przymiot strony. Inwestor E. sp. z o.o. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając brak ustalenia przymiotu strony K. B. i interesu prawnego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jakub Linkowski Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - skargę oddala -
Decyzją z dnia [...].01.2003r Wójt Gminy C. na podstawie art.146§2 kpa po wznowieniu postępowania na wniosek K. B. odmówił uchylenia
1) decyzji nr [...]wydanej dnia [...].03.2002r ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania działek nr ewid. [...] i [...] we wsi J. dla inwestycji polegającej na budowie hali produkcyjnej z aneksem biurowym,
2) decyzji nr [...] wydanej dnia [...].07.2002r ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania działek nr [...] i [...] we wsi J. dla inwestycji polegającej na budowie kotłowni parowej i składu oleju,
3) decyzji nr [...] wydanej dnia [...].09.2002r ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na budowie zjazdu z drogi powiatowej na działkę nr [...] i [...], budowie parkingu oraz przyłącza wodociągowego i energetycznego.
W uzasadnieniu wskazano, że K. B. jest współwłaścicielem działki nr ewid. [...] graniczącej z działką nr [...] i [...] . Na działce [...] usytuowany jest zakład produkcji opakowań sąsiadujący bezpośrednio z działką nr [...] i [...] . Projektowana inwestycja nie wpływa na zmniejszenie działki, której współwłaścicielem jest K. B.. W Sądzie Rejonowym w O. toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości, na której usytuowany jest zakład produkcji opakowań. Wymienione decyzje ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu zostały wydane w oparciu o plan ogólny zagospodarowania przestrzennego. Teren, na którym zlokalizowany jest zakład produkcji opakowań (dz. Nr [...]) oznaczony jest symbolem [...] - teren zabudowy usługowo- handlowej i rzemieślniczej. Plan dopuszcza na tym terenie adaptacje istniejącej zabudowy oraz uzupełnienie na wolnych działkach. Na podstawie wydanych decyzji inwestor otrzymał pozwolenie na budowę i rozpoczął inwestycję.
W skutek odwołania wniesionego przez K. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].02.2003r. zaskarżoną decyzję uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że toczyły się trzy postępowania administracyjne, wadliwe jest zatem rozstrzygnięcie trzech spraw administracyjnych jedną decyzją. Wprawdzie wszystkie trzy decyzje dotyczą tych samych działek i zostały wydane na wniosek tego samego podmiotu, jednakże w stosunku do każdej z nich należało przeprowadzić odrębne postępowanie.
Organ II instancji podniósł, iż wznowienie postępowania następuje w drodze postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postępowanie to należy prowadzić w 2 aspektach - co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Jeżeli organ stwierdzi, że zaistniały okoliczności wskazane w art. 145§1 kpa, winien wydać decyzje na podstawie art. 151§1 pkt 2 kpa tzn. uchylić decyzję dotychczasową i wydać nowe, merytoryczne rozstrzygnięcie. Przepisy jednak przewidują także sytuację, w których pomimo zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 145§1 kpa decyzji dotychczasowej nie uchyla się. Jednak z nich to wpływ czasu, druga zaś została objęta dyspozycja art. 146§2 kpa – nie uchyla się także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Decyzja oparta na tym przepisie zapaść może wyłącznie po dokładnym przeprowadzeniu postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jak podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przyczyną wznowienia postępowania była okoliczności, że K. B. jako współwłaściciel działki sąsiadującej z terenem inwestycyjnym, nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Wójt wydając zaskarżoną decyzję uznał, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji kontrolowanych w trybie wznowienia, bo mogłoby zapaść w konsekwencji decyzje o tej samej treści. W ocenie natomiast organu II instancji Wójt nie przeprowadził postępowania co do istoty sprawy, które to postępowanie mogłoby stanowić podstawę do ustalenia, czy w istocie decyzje kończące postępowania objęte wznowieniem są prawidłowe, co do konsekwencji skutkowałoby odmową ich uchylenia. Jak stwierdziło Kolegium Wójt nie odniósł się do zarzutu K. B., że działki nr [...] i [...] znajdują się na terenie rolnym bez prawa zabudowy. Wskazał zaś z nieznanych przyczyn, iż działka nr [...], na której istnieje zakład produkcyjny objęta jest w planie terenem [...]. Przedmiotem natomiast postępowania są zapisy planu dla działek nr [...] i [...], nie zaś dla działek sąsiednich. Jak natomiast wynikło z wypisu z planu, działki objęte inwestycją leżą częściowo na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ([...]), częściowo na terenie łąk i pastwisk ([...]) osobno z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolegium podniosło, że nową decyzję rozstrzygająca o istocie sprawy wydaną w wyniku wznowienia postępowania wydaje się stosując te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. Zleciło organowi I instancji, aby ponownie przeprowadził postępowanie w zakresie zgodności inwestycji z obowiązującym planem, przy czym treść planu winna być badana w odniesieniu do działek nr [...] i [...], nie zaś przyległych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik inwestora E. Sp. z o.o. w J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
Podniósł, iż organy nie ustaliły czy K. B. posiadał przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Art. 145§1 pkt 4 kpa stanowi bowiem, że postępowanie wznawia się jeśli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W toku postępowania nikt nie wykazał, że współwłaściciel nieruchomości sąsiadującej, w stosunku do której toczy się postępowanie o zniesienie tej współwłasności ma interes prawny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu skargi organ stwierdził, że K. B. jest współwłaścicielem nieruchomości sąsiedniej, przysługuje mu zatem przymiot strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o charakterze kasatoryjnym jest prawidłowa, zaś wywody zawarte w jej uzasadnieniu należy uznać za trafne. W sposób wyczerpujący przedstawione i należycie umotywowane. Organ prawidłowo przyjął, iż niedopuszczalne jest wydanie jednej decyzji w sprawie wznowienia trzech postępowań zakończonych trzema odrębnymi decyzjami. Przepisy regulujące wznowienie postępowania wyraźnie przewidują, iż postępowanie może być wznowione w sprawie zakończonej decyzją ostateczna zwykłego postępowania instancyjnego. Organ prowadzi na nowo postępowanie wyjaśniające, co do istoty i wydaje nowa decyzje, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta. Ma to miejsce w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie podstaw do uchylenia takiej decyzji ostatecznej na mocy art. 145§1 kpa lub art. 145a kpa i uchyli decyzje dotychczasową. Oznacza to badanie przez organ istnienia podstaw do uchylenia takiej decyzji w tym jednym konkretnym postępowaniu. W zależności od wyników tych badań, organ bądź odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, bądź prowadzi na nowo postępowanie, co do istoty uchyla poprzednia decyzję i wydaje nową, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta. Wszystkie te czynności podejmuje w ramach tego postępowania, które objęte jest wznowieniem. Nowa zaś decyzja wydana na podstawie art. 151§1 pkt 2 kpa ma taki sam walor jak decyzja kończąca sprawę w konkretnej sprawie w danej instancji (art. 104§1 kpa).
Nie istnieje również możliwość użycia i prowadzenia jednego postępowania w zakresie wznowienia kilku odrębnych postępowań zwykłych na mocy art. 62 kpa. Prawa bowiem i obowiązki stron nie wynikają tutaj z tego samego stany faktycznego kontrolowane decyzje dotyczyły różnych inwestycji o odmiennym charakterze.
Przede wszystkim jednak, jak trafnie podniosło Kolegium, nie zostało prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, które wykazałoby, iż decyzje ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu odpowiadają prawu, a zatem bezprzedmiotowe jest ich uchylenie pomimo stwierdzenia, że istnieje podstawa wznowieniowa. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obszerny wywód prawny w zakresie stosowania przepisów kpa jest prawidłowy. Organ I instancji winien się z nimi dokładnie zapoznać i prowadzić postępowanie zgodnie z zawartymi tam wnioskami. Jak wskazało Kolegium organ prowadzący postępowanie będzie miał obowiązek stosować przepisy prawa materialnego obowiązującego w dacie orzekania. Zdaniem zatem Wójta będzie ustalenie jaki akt prawny tj. ustawa z 07.07.1994r o zagospodarowaniu przestrzennym t.j. Dz.U. z 1999r Nr 15 poz. 139 ze zm. ) czy ustawa z dnia 27.03.2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm.) będzie miała zastosowanie. Koniecznym będzie ustalenie, czy został uchylony dla tego terenu miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Powyższe ustalenie będą determinowały zastosowanie konkretnej normy prawa materialnego. Natomiast zarzut zawarty w skardze należy uznać za całkowicie chybiony. Poza sporem pozostaje, iż postępowanie może być wznowione m.in. w wypadku, gdy strona nie brała w nim udziału bez własnej winy. Uregulowane orzecznictwo wskazuje, iż strona w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest właściciel nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycyjnym. Współwłaściciel ma takie same uprawnienia jak właściciel Różnica wobec osób trzecich pomiędzy własnością a współwłasnością polega na tym, że w przypadku współwłasności uprawnienie przysługuje kilku osobom niepodzielnie. Niepodzielność wspólnego prawa polega na tym, że każdy ze współuprawnionych ma prawo do całej rzeczy, a żaden nie ma prawa do jej wyodrębnionej części fizycznej. Wspólność ta trwa tak długo jak istnieje stosunek współwłasności. Dopóty zatem aż nie nastąpi zniesienie współwłasności (w drodze umowy lub postępowania sadowego), każdy z uprawnionych wykonuje swoje prawa. Fakt natomiast wszczęcia postępowania sądowego o zniesienie współwłasności nie przesądza jeszcze o ustaniu współwłasności. Dopiero uprawomocnienie się postanowienia sądu o zniesieniu współwłasności znosi ten stosunek prawny. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego i twierdzeń zawartych w skardze , K. B. był współwłaścicielem działki sąsiedniej w toku postępowania wznowieniowego, jak również na etapie prowadzenia postępowań w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Z tego tytułu ma on interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa i organ nie mógł mu odmówić przymiotu strony.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U.Nr. 153, poz.1270 ze zm.) w zw. z art. 97 ustawy z dn. 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło