IV SA/Wa 852/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Aneta Opyrchał po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S., K. S., J. S., J. S. i J. S. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2007r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania z tytułu nacjonalizacji przedsiębiorstwa p o s t a n a w i a: o d r z u c i ć s k a r g ę. Minister Gospodarki - na podstawie art. 160 § 4 i § 6 K.p.a. - decyzją z [...] lutego 2007r. odmówił E. S., K. S., J. S., J. S. i J. S. przyznania odszkodowania z tytułu szkody poniesionej w wyniku nacjonalizacji przedsiębiorstwa pod nazwą [...], własności F. S. - C., pow. T., z powodu przedawnienia roszczenia. Decyzja ta zawierała pouczenie, iż "stronie niezadowolonej z decyzji przysługuje na podstawie art. 160 § 5 K.p.a. powództwo do sądu powszechnego, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia". Na powyższą decyzję E. S., K. S., J. S., J. S. i J. S., pomimo zacytowanego pouczenia, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 8, 9, 107 § 1 K.p.a. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 2005r., sygn. akt P 18/04 ust. 2 Konstytucji, kwestionując legalność przedmiotowej decyzji ze względu na treść zawartego w niej pouczenia. Minister Gospodarki - w odpowiedzi na skargę - wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wskazując iż w przypadku decyzji odmawiającej odszkodowania w trybie art. 160 K.p.a. stronie niezadowolonej z takiego rozstrzygnięcia przysługuje powództwo do sądu powszechnego i takie też pouczenie zawierała zaskarżona decyzja. Sąd zważył co następuje: Artykuł 160 K.p.a. - będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji - został uchylony ustawą z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 162, poz. 1692), która weszła w życie 1 września 2004r. Niemniej jednak w dalszym ciągu znajduje zastosowanie w brzmieniu obowiązującym do wskazanego dnia - na zasadzie art. 5 cytowanej ustawy - do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem 1 września 2004r. I tak w przedmiotowej sprawie znalazł zastosowanie, z racji wydania decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego w dniu [...] września 2003r., czyli po wejściu w życie powołanej ustawy. Przewidziany w art. 160 § 4 i § 5 K.p.a. tryb dochodzenia odszkodowania obejmował w istocie dwa etapy. Pierwszy etap to postępowanie administracyjne, które kończyło się decyzją organu administracyjnego o przyznaniu odszkodowania lub o odmowie przyznania. Decyzja ta nie podlegała ani zaskarżeniu w toku instancji administracyjnych, ani kontroli sądu administracyjnego (postanowienie NSA z 17. 04. 1985r., II SA 1952/84, ONSA 1985/1/20; wyrok TK z 5.09.2005r., P 18/04, OTK-A 2005/8/88). Strona niezadowolona z decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia jej doręczenia mogła wnieść powództwo do sądu powszechnego (art. 160 § 5 k.p.a.). Wówczas rozpoczynał się drugi etap postępowania - postępowanie sądowe przed sądem powszechnym. Innymi słowy wraz z wydaniem decyzji w przedmiocie odszkodowania kończyło się postępowanie w trybie administracyjnym (jednoinstancyjne), dalej zaś właściwy był sąd powszechny. Organ prawidłowo rozpoznał sprawę w trybie art. 160 K.p.a. Prawidłowo też pouczył strony, iż od decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania - stosownie do art. 160 § 5 K.p.a. - przysługuje powództwo do sądu powszechnego, za wyjątkiem wskazania, iż z przedmiotowym powództwem można wystąpić "w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji". Nieprawidłowość wskazanej części pouczenia należy wiązać - jak słusznie zauważono w skardze - z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 5 września 2005r., sygn. P 18/04 (publ. OTK-A 2005/8/88), który orzekł, iż art. 160 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071, ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje trzydziestodniowy termin do wniesienia powództwa do sądu powszechnego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie wskazał, iż zgodnie z art. 442 § 1 Kodeksu cywilnego roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. W konsekwencji prawidłowe pouczenie - jak słusznie zauważono w skardze - powinno tylko sprowadzać się w swojej treści do pouczenia, iż "strona niezadowolona z decyzji może wnieść powództwo do sądu powszechnego". W ocenie Sądu - stosownie do przedstawionego wywodu i stanu sprawy - wniesiona skarga jest niedopuszczalna, jako że sprawa na obecnym jej etapie podlega ewentualnej kognicji sądu powszechnego. Błędne pouczenie jakiego dokonano w zaskarżonej decyzji nie może szkodzić stronom. Zatem strony niezadowolone, stosując się do prawidłowej treści pouczenia, mogą wystąpić ze stosownym powództwem do sądu powszechnego. Nie może też powodować - jak żądają skarżący - uchylenia zaskarżonej decyzji. Po pierwsze dlatego, że wadliwe pouczenie nie czyni aktu nielegalnym, tym samym nie pociąga za sobą tak daleko idącego skutku jak wyeliminowanie aktu administracyjnego z obrotu prawnego. Sprostowanie treści wadliwego pouczenia może nastąpić na zasadzie art. 111 K.p.a. Po wtóre zaskarżona decyzja nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Skoro więc, sprawa zakończona zaskarżoną decyzją nie należy do właściwości sądu administracyjnego, albowiem podlega kognicji sądu powszechnego, zatem na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.