IV SA/Wa 852/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała,, Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - uchyla zaskarżoną decyzję - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania S. W. od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] stycznia 2010 r., orzekającej o wymeldowaniu go z pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości P. [...], gmina C. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I-szej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne. Wójt Gminy C. orzekł o wymeldowaniu S. W. z pobytu stałego podnosząc, iż nie zamieszkuje on w przedmiotowym lokalu od 2004 r., ponieważ został osadzony w Zakładzie Karnym a ponadto Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia [...] września 2009 r. orzekł rozwód J. W. i S. W. oraz eksmisję S. W. z przedmiotowego lokalu. W ocenie organu odwoławczego organ I-szej instancji nie wykorzystał wszystkich możliwych środków dowodowych w celu ustalenia okoliczności faktycznych sprawy. Decyzję o wymeldowaniu oparł jedynie na oświadczeniach J. W. wnioskującej o wymeldowanie oraz S. W. tj. stron o sprzecznych interesach. Zdaniem organu należało podjąć inne działania z urzędu, które bezspornie wyjaśniłyby, czy S. W. rzeczywiście trwale i dobrowolnie opuścił miejsce dotychczasowego stałego pobytu przed aresztowaniem, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Uzupełniając postępowanie dowodowe organ I-szej instancji powinien wyjaśnić, czy i kiedy S. W. opuścił miejsce stałego pobytu poprzez ponowne przesłuchanie stron, bezstronnych świadków, w tym sąsiadów, przeprowadzić kontrolę meldunkową w spornym budynku na okoliczność, czy w mieszkaniu znajdują się rzeczy należące do odwołującego się. Nadto winien podjąć kroki by wyjaśnić, gdzie wymeldowany został aresztowany. Powyższe braki postępowania dowodowego wymagają w ocenie organu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 kpa. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. W. W skardze zarzuca, że Wójt Gminy w przeciwieństwie do Wojewody przeczytał i przeanalizował dokładnie wszystkie punkty wyroku Sądu Okręgowego w O. orzekającego rozwód i podjął właściwą decyzję. Decyzja ta ochroni dzieci przed dalszym cierpieniem. Wojewoda nie dostrzegł zdaniem skarżącej, że S. W. ma zakaz kontaktów z córkami, a z synami tylko kontakt listowny i telefoniczny. S. W. gwałcił bowiem córki latami, znęcał się psychicznie i fizycznie nad rodziną i teściami. Wątpliwości organu, czy opuścił miejsce stałego pobytu dobrowolnie są dla skarżącej niezrozumiałe. Nie można pozwolić na powrót pedofila do dzieci. Czyny te zostały mu udowodnione i został za nie skazany na karę 5-ciu lat pozbawienia wolności. Jego powrót do domu oznacza powrót niechcianej przeszłości. Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy C. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W podstawie prawnej kwestionowanej decyzji organ powołał art. 138 § 2 kpa. Przepis ten pozwala na wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania tylko wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie przez organ odwoławczy, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy zatem musi wykazać, że postępowanie w I- szej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego. W takim przypadku organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Może natomiast, zgodnie z art. 136 kpa, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest dopuszczalna wyjątkowo i stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie jest zatem możliwa wykładnia rozszerzająca. Konieczność uzupełnienia dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Według komentatorów tego przepisu, a także w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, przesłuchanie nawet kilku świadków mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, a to wyłącza dopuszczalność kasacji decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Nie można podzielić stanowiska organu odwoławczego, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia czynności wyjaśniających w znacznej części. Organ odwoławczy wskazał, że zachodzi potrzeba ponownego przesłuchania stron, dodatkowych bezstronnych świadków w celu ustalenia gdzie i kiedy został aresztowany S. W. (w miejscu stałego pobytu, czy też w innym miejscu). Organ miał wątpliwości, wskazując na orzecznictwo sądowe, czy zatrzymanie i osadzenie w zakładzie karnym w celu odbycia orzeczonej przez sąd kary pozbawienia wolności stanowi trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Jego zdaniem należało wyjaśnić, czy opuszczenie miejsca stałego pobytu nastąpiło przed aresztowaniem i kiedy. Takie dodatkowe ustalenia pozwoliłyby ocenić zasadność przyjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu organ odwoławczy w ramach jego uprawnień do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego mógł pozyskać taką informację. Wydaje się nie budzić wątpliwości fakt, że wnioskująca o wymeldowanie opuszczenie miejsca stałego pobytu łączy z odbywaniem kary pozbawienia wolności. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że słusznie skarżąca podnosi, iż organ odwoławczy nie przeanalizował szczegółowo wyroku Sądu Okręgowego w O. orzekającego rozwód stron. W wyroku tym Sąd orzekł eksmisję S. W. z domu położonego w P. nr [...], zakaz osobistej styczności z małoletnimi córkami J. i A. i ustalił kontakty z synami jedynie w formie telefonicznej i listownej. Wyrok ten jest prawomocny i podlega wykonaniu. Powyższy wyrok Sądu czyni w zasadzie niemożliwym pobyt S. W. w przedmiotowym domu. Postanowienia Sądu pozostają w związku ze skazaniem S. W. za znęcanie się nad rodziną i molestowanie seksualne nieletnich córek. W aktach sprawy brak jest wyroku Sądu skazującego S. W. na karę pozbawienia wolności, co jest uchybieniem organu I-szej instancji, ale uzupełnienie tego dowodu nie przekracza uprawnień organu odwoławczego. W uzasadnieniu decyzji organ pominął w swoich rozważaniach powyższe kwestie, również w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do zarzutów skarżącej a jedynie ogólnikowo stwierdził, że nie dają one podstaw do uwzględnienia skargi. Uzupełnienie dowodów w niewielkim zakresie oraz analiza całego materiału dowodowego, w tym postanowień wyroku rozwodowego, pozwoli organowi odwoławczemu rozpatrzyć sprawę co do istoty i ocenić, czy wobec nakazu eksmisji i orzeczonych przez Sąd zakazów opuszczenie lokalu ma charakter trwały i dobrowolny. Mając na uwadze wszystkie powyżej wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.