IV SA/Wa 854/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-13
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok eksmisyjny, który nakazuje opuszczenie lokalu, stanowi podstawę do wymeldowania osoby, która przebywa w lokalu bezprawnie i została z niego usunięta?Ratio decidendi
Prawomocny wyrok eksmisyjny, nadany klauzulą natychmiastowej wykonalności, stanowi podstawę do wymeldowania osoby, która przebywała w lokalu bezprawnie i została z niego usunięta. Brak woli opuszczenia lokalu przez taką osobę nie ma znaczenia dla możliwości jej wymeldowania, gdyż wolę tę zastępuje prawomocne orzeczenie sądu. Odmowa wymeldowania w takiej sytuacji jest bezpodstawna i stanowi naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.Stan faktyczny
I. J. złożyła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą wymeldowania jej byłego męża, W. J., z pobytu stałego. W. J. zamieszkiwał w lokalu I. J. bez tytułu prawnego, mimo prawomocnego wyroku eksmisyjnego. Organy administracji odmówiły wymeldowania, uznając, że W. J. nie opuścił lokalu dobrowolnie, a jedynie na skutek wymiany zamków przez I. J., co nie jest podstawą do wymeldowania. Skarżąca argumentowała, że jej były mąż przebywa w lokalu bezprawnie, co uniemożliwia jej sprzedaż mieszkania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji (Prezydenta Miasta W.) i zasądził od Wojewody na rzecz I. J. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2007 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz I. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] października 2006 roku, Nr [...] Prezydent Miasta W. odmówił wymeldowania W. J. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta W. stwierdził, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. znajduje się w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przysługuje I. J. Były mąż I. J. W. J. nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu i toczy się przeciwko niemu postępowanie eksmisyjne. W. J. pomimo wyroku eksmisyjnego nadal zamieszkuje w lokalu należącym do I. J. Ponieważ przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że W. J. stale zamieszkuje przy ul. [...] nie jest możliwe wydanie decyzji o jego wymeldowaniu.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła I. J. podnosząc zarzut, iż W. J. nie posiada żadnego tytułu prawnego. Nadto w dniu [...] lipca 2004 roku wydane zostało przez Sąd Rejonowy dla W. I Wydział Cywilny, sygn. akt [...] postanowienie orzekające eksmisję W. J. i zakaz przebywania w nim. Nadto stwierdziła, że W. J. był karany za uchylanie się od płacenia alimentów oraz toczy się przeciwko niemo postępowanie karne o znęcanie się na rodziną. Zdaniem odwołującej się W. J. może wykorzystać fakt bycia zameldowanym w lokalu i włamać się do mieszkania.
Decyzją z dnia [...] marca 2007 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2006 roku.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że zgodnie z orzecznictwem sądowo - administracyjnym spełnienie przez dana osobę przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jego własnej woli, a nie bezprawnych działań innych osób. W. J. nie opuścił lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. dobrowolnie, tylko na skutek wymiany zamków przez I. J.
Nadto stwierdził, że z obowiązujących przepisów prawa nie wynika, aby nawet prawomocny wyrok w sprawie o eksmisję wywołał jakiekolwiek automatyczne skutki w kwestii wymeldowania.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła I. J. stwierdził, że musi sprzedać mieszkanie, by spłacić byłego męża, a jego zameldowanie jej to uniemożliwia. Nadto fakt nieprzebywania byłego męża w jej mieszkaniu został potwierdzony przez licznych świadków. Oprócz postanowienia Sądu nakazującego byłemu mężowi opuszczenie lokalu do opuszczenia lokalu wezwała go Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". Wydana decyzja zdaniem skarżącej jest niezrozumiała i niesprawiedliwa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 993 - tekst jednolity z późn. zm).
W ocenie Sądu odmowa wymeldowania W. J. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. była zupełnie bezpodstawna. Argumenty przytoczone zarówno przez Prezydenta Miasta W. jak i przez Wojewodę [...] mające uzasadniać odmowę wymeldowania zdaniem Sądu uznać należy za całkowicie chybione. Rzeczywiście w orzecznictwie sądowo - administracyjnym istnieje pogląd, że brak jest podstaw do wymeldowania w sytuacji, gdy osoba zameldowana została przemocą usunięta z dotychczasowego miejsca pobytu. Należy jednak z całą mocą podkreślić, że dotyczy to osób, które legalnie przebywają w lokalu, w którym są zameldowane. Nie sposób natomiast przyjąć, że nie jest możliwe wymeldowanie osoby, która w lokalu przebywała nielegalnie i została z niego usunięta. Byłaby to bowiem forma legalizacji bezprawnych zachowań tej osoby.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że W. J. przebywał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. bezprawnie. Jak wynika z treści postanowienia Sądu Rejonowego dla W. Wydział I Cywilny z dnia [...] lipca 2004 roku, sygn. akt [...] Sąd nakazał W. J. opróżnienie i wydanie I. J. lokalu nr [...] przy ul. [... w W. Postanowienie to jest prawomocne. Nadano mu również klauzulę natychmiastowej wykonalności. W stosunku od I. J. W. J. posiada jedynie roszczenie o zapłatę kwoty [...] zł, co jednak nie upoważnia go do przebywania w wymienionym wyżej lokalu. I. J. miała pełne prawo nie wpuszczać W. J. do lokalu, który jest jej własnością. Brak u W. J. woli opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie ma w niniejszej sprawie znaczenia dla oceny możliwości wymeldowania go z tego lokalu. Wolę tę zastępuje prawomocne orzeczenie Sądu Rzeczypospolitej Polskiej, któremu nadano klauzulę natychmiastowej wykonalności. Wyrok eksmisyjny oczywiście nie wywołuje automatycznych skutków w zakresie wymeldowania. Wyrok taki ma jednak znaczenie dla oceny, czy dana osoba przebywa w określonym lokalu legalnie oraz czy usuniecie danej osoby zajmowanego przez nią lokalu można oceniać jako bezprawne. Podstawą wymeldowania jest nieprzebywanie danej osoby w miejscu zameldowania. Taka sytuacja niewątpliwie zachodzi w odniesieniu do W. J. Na dzień wydania decyzji przez Prezydenta Miasta W. jak i Wojewody [...] W. J. nie przebywał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Okoliczność, iż nie jest do tego mieszkania przez K. J. wpuszczany jak już wyżej wskazano nie ma znaczenia dla oceny możliwości zameldowania. Tym samym zadaniem Sądu nie ma żadnych przeszkód do wymeldowania W. J. z przedmiotowego lokalu.
Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż zamierza sprzedać mieszkanie, by spłacić swojego męża. Jest to okoliczność, z którą przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie wiążą żadnych skutków związanych z wymeldowaniem.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło