IV SA/Wa 854/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-01

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł miesięcznie i która ponosi bieżące koszty utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego radcę prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł miesięcznie, a która ponosi bieżące koszty utrzymania (ok. 200 zł miesięcznie), wykazuje, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego. W takiej sytuacji należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Jako jedyne źródło dochodu wskazał świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku ani środków finansowych, a jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 200 zł. Na wezwanie sądu uzupełnił wniosek, wskazując na brak konta bankowego i statusu osoby bezrobotnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono J. S. od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania postanowienia z naruszeniem prawa postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić J. S. od kosztów sądowych, 2). ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. W dniu 12 czerwca 2012 r. J. S. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że w związku z rezygnacją z zatrudnienia na rzecz sprawowania opieki nad matką otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł, które stanowi jego jedyne źródło dochodu. Skarżący oświadczył, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w znaczeniu dochodowym. Z rubryki 7 dotyczącej stanu majątkowego wynika, iż skarżący oprócz 1/10 udziału we własności nieruchomości rolnej o pow. 0.2928 m2 i nieruchomości zabudowanej o pow. 759 m2 nie posiada żądnego innego majątku, zgromadzonych środków finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek skarżący w piśmie z dnia 23 lipca 2012 r. oświadczył, iż nie posiada konta bankowego, z tego też powodu nie może dostarczyć wyciągów z konta. Wnioskodawca wskazał, iż nie może także przedłożyć zaświadczenia o statusie osoby bezrobotnej, ponieważ mimo, że nie pracuje, nie figuruje w takim rejestrze. Skarżący określając koszty bieżącego utrzymania wskazał na opłatę za mieszkanie w wysokości 100 zł miesięcznie, opłatę za energię elektryczną w wysokości 60 zł oraz opłatę za abonament telewizyjny i internet w wysokości 23 zł. Do przedmiotowego pisma skarżący dołączył dokumenty źródłowe w postaci decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. o przyznaniu mu świadczenia rodzinno-opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad matką, oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. o przyznaniu mu w miesiącu kwietniu 2012 r. zasiłku celowego na opłacenie rachunku za energię elektryczną w wysokości 55 zł. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając przedłożony przez skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego wzięto pod uwagę opisaną przez niego sytuację rodzinną i majątkową. Sytuacja ta uzasadnia przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Jedynym stałym dochodem skarżącego jest świadczenie rodzinno-opiekuńcze w postaci zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad matką w wysokości 520 zł netto miesięcznie. Skarżący ze względu na trudną sytuację bytową otrzymał pomoc społeczną w postaci zasiłku celowego na opłacenie rachunku za energię elektryczną w wysokości 55 zł. Biorąc pod uwagę kwotę jego stałego dochodu oraz wysokość wydatków koniecznych ponoszonych na bieżące utrzymanie (ok. 200 zł miesięcznie) brak jest podstaw do uznania, że posiada on wolne środki finansowe, które mógłby przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego. O trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy świadczy chociażby okoliczność, że na pokrycie części wydatków niezbędnych do utrzymania się, skarżący otrzymał środki z pomocy społecznej. Środki te przyznawane są ze względu na wyjątkowo trudną sytuację rodzinną i materialną wnioskodawcy. W tych warunkach należało uznać, że zdobycie przez skarżącego jakichkolwiek środków na sfinansowanie jego udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z tych względów na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło