IV SA/Wa 855/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) marca 2008 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Z. K. wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że ma 65 lat, przeszedł zawał, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z emerytury w wysokości 943,13 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nigdy nie brał udziału w postępowaniach sądowych, zaś złożona skarga dotyczy zwrotu majątku rodzinnego. Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wniósł zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w tym zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wynika stąd, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek pełnego i wyczerpującego przedstawienia wszystkich informacji, które pozwoliłby uznać zasadność żądania przyznania prawa pomocy. O treści ostatnio powołanego przepisu skarżący został pouczony w wezwaniu z 13 sierpnia 2008 r., ma mocy którego został on zobowiązany do przedstawienia dodatkowych informacji o swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Należy stwierdzić, że skarżący nie ustosunkował się do doręczonego mu w dniu 19 sierpnia 2008 r. wezwania, co uniemożliwia ocenę jego sytuacji majątkowej. Nie rozstrzygnięte zostały bowiem wątpliwości co do stanu rodzinnego skarżącego, jego kondycji zdrowotnej, która wskazywałby na ponoszenie znacznych wydatków na leczenie, a przede co do wszystkim źródeł utrzymania wnioskodawcy i ponoszonych przez niego wydatkach. Należy zauważyć, że treść pism kierowanych do Sądu wskazuje, że skarżący posiada rodzinę - w skardze z dnia 17 kwietnia 2008 r. skarżący pisze: "do dnia dzisiejszego zamieszkujemy w przedmiotowej nieruchomości", we wniosku z tego samego dnia, o wyznaczenie obrońcy z urzędu: "zwracamy się z wnioskiem...", "jedyny dochód rodziny....". Fakt, iż odbiór wezwania z Sądu pokwitował syn skarżącego, potwierdza te wątpliwości, może bowiem wskazywać, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym z osobami, które posiadają własne źródło dochodów. Brak rzetelnego wykazania przez skarżącego, że jego sytuacja rodzinna i majątkowa uzasadnia udzielenie mu pomocy z budżetu państwa, przemawia za odmową przyznania prawa pomocy. W tych okolicznościach do uwzględnienia wniosku nie wystarczy wyłącznie wykazanie przez skarżącego, że w kwietniu 2008 r. otrzymał świadczenie w wysokości 797,25 zł (odcinek przekazu pocztowego w aktach sprawy). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wykluczającą przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05). Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005r., OZ 1115/04, niepubl.). W tej sytuacji stwierdzić należało, że skoro skarżący nie przedstawił informacji, w oparciu o które można by ustalić jakimi środkami rzeczywiście dysponuje i na jakim poziomie kształtują się jego koszty utrzymania, to tym samym uniemożliwił ustalenie, czy spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.