IV SA/Wa 855/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia - uchyla zaskarżone postanowienie - Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania R. C. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. R. C. złożył zażalenie na powołane postanowienie do Wojewody [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] marca 2012 r., działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. W uzasadnieniu postanowienia organ oddawczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. zostało wysłane przez organ pierwszej instancji na adres wskazany przez R. C., jako adres korespondencyjny, tj. ul. [...], [...] W. i zostało skutecznie odebrane w dniu 16 stycznia 2012 r. Jak wskazał Wojewoda, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że odbiór pokwitował D. C. Termin do wniesienia zażalenia upłynął więc 30 stycznia 2012 r. Zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji R. C. złożył natomiast 3 lutego 2012 r. Jak stwierdził Wojewoda, w konsekwencji należało uznać, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a. i wydać postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. Odnosząc się do wniosku R. C. o zawiadomienie prokuratora o przestępstwie z art. 267 k.k., Wojewoda stwierdził, że nie znalazł podstaw do podjęcia takiej czynności. Organ odwoławczy wskazał, że przesyłka została odebrana skutecznie pod adresem podanym przez R. C. do korespondencji i jedynie ta okoliczność podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym. Kwestie podnoszone przez stronę w zażaleniu mogłyby zostać uwzględnione przez organ odwoławczy jedynie, gdyby złożyła ona wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, czego nie uczyniła. R. C. zaskarżył postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący stwierdził, że jego pełnomocnik - Z. C. – przeglądając w dniu 31 stycznia 2012 r. akta sprawy stwierdził, iż skierowany do R. C. list polecony zawierający postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. został wydany przez urząd pocztowy w dniu 16 stycznia 2012 r. nieznanej osobie. Skarżący wskazał, że podniósł ten zarzut w zażaleniu z dnia 1 lutego 2012 r., jednakże został on zignorowany. Stwierdził, że osoba wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – D. C. - w ogóle w sprawie nie występuje. Wadliwość doręczenia jest zdaniem skarżącego łatwa do stwierdzenia poprzez porównanie znajdujących się w aktach sprawy podpisów jego i jego pełnomocnika z podpisem znajdującym się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej postanowienie organu pierwszej instancji. Ponadto R. C. wskazał, że w celu upewnienia się, komu została wydana przesyłka, pismem z dnia 29 marca 2012 r. zwrócił się do Urzędu Pocztowego [...] o wyjaśnienie tej sprawy. W odpowiedzi z dnia 30 marca 2012 r. Urząd stwierdził, że przesyłka przez pomyłkę została wydana D. C., a więc osobie nieuprawnionej do jej odbioru. W powyższych okolicznościach, zdaniem skarżącego, należy stwierdzić, że postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nie zostało doręczone ani jemu, ani jego pełnomocnikowi. Termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął zatem biegu, a w konsekwencji zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga R. C. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. zostało "skutecznie odebrane w dniu 16 stycznia 2012 r.", a "ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że odbiór przesyłki pokwitował D. C.". Wbrew stanowisku Wojewody [...] powyższe ustalenie nie było wystarczające do przyjęcia, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało skarżącemu doręczone. Kwestię doręczeń dokonywanych w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy rozdziału 8. działu I k.p.a. Nie jest im znane użyte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pojęcie "skutecznego odbioru" decyzji (postanowienia). Przepis art. 39 k.p.a. przewiduje m.in. możliwość dokonywania doręczeń przez pocztę. Taką też formę doręczenia postanowienia z dnia [...] stycznia 2012 r. R. C. wybrał organ pierwszej instancji, wysyłając swoje postanowienie pocztą na adres podawany przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Z treści art. 42 i art. 43 k.p.a. wynika, że zasadą jest bezpośrednie doręczenie pisma adresatowi. Dopiero w przypadku jego nieobecności dopuszczalne jest doręczenie pisma za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.), a gdy i ta metoda okaże się niemożliwa, doręczenie następuje przez tzw. awizo - w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. Chociaż nie wynika to wprost z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, to należy przyjąć, że Wojewoda [...] uznał, iż postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. doręczono skarżącemu w trybie art. 43 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że "odbiór przesyłki pokwitował D. C." (zatem nie adresat postanowienia), a dalej stwierdził, że "przesyłka została odebrana skutecznie pod adresem wskazanym przez R. C. do korespondencji". Chociaż skarżący w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji wskazał, że list polecony zawierający zaskarżone przez niego postanowienie został wdany nieznanej osobie, nieuprawnionej do obioru przesyłki, to Wojewoda [...] nie podjął jakichkolwiek kroków w celu wyjaśnienia, czy odbiór przesyłki pokwitowała osoba, która mogła tego dokonać zgodnie z art. 43 k.p.a. Tym samym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, nie wyjaśniając w należyty sposób, czy termin ten w ogóle rozpoczął swój bieg. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia skwitował natomiast lakonicznie, że tylko fakt "skutecznego odbioru" przesyłki pod adresem wskazanym przez R. C. do korespondencji podlega ocenie organu odwoławczego. Tymczasem dla stwierdzenia prawidłowości tzw. doręczenia zastępczego w trybie powołanego art. 43 ma znaczenie nie tylko to, że przesyłka została odebrana za pokwitowaniem pod adresem wskazanym przez stronę ale także to, czy odebrała ją jedna z osób wymienionych we wskazanym przepisie, oraz czy podjęła się ona przekazania przesyłki adresatowi. Żadna z tych okoliczności nie wynika ze znajdującego się w aktach postępowania zawrotnego potwierdzenia odbioru, a jak już nadmieniono wobec zakwestionowania faktu doręczenia przez składającego zażalenie, obowiązkiem organu odwoławczego było ustalenie tych okoliczności. Wojewoda [...] mógł wystąpić do Prezydenta W., by ten jako nadawca przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie wniósł reklamację do Poczty Polskiej S.A. Wyjaśnienie wątpliwości w tym zakresie jawi się jako szczególnie istotne, gdy weźmie się pod uwagę, że adres, pod który wysłano postanowienie organu pierwszej instancji, jest miejscem zameldowania skarżącego, a sprawa, w której wydano to postanowienie dotyczy jego wmeldowania właśnie z tego miejsca. Czynności zmierzające do wyjaśnienia prawidłowości wydania przesyłki w dniu 16 stycznia 2012 r. podjął w końcu sam R. C. Dołączył on do skargi kserokopię pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego [...] z dnia 30 marca 2012 r., stanowiącego odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 29 marca 2012 r. Z odpowiedzi tej wynika, że przesyłkę poleconą zawierającą skierowane do R. C. postanowienie wydano przez pomyłkę D. C. W aktach nadesłanych do Sądu przez organ administracji znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia wskazanego pisma. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy weźmie pod uwagę treść pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego [...] z dnia 30 marca 2012 r., a w razie potrzeby przeprowadzi dodatkowe dowody (lub zleci ich przeprowadzenie organowi pierwszej instancji), mające na celu ustalenie, czy spełnione zostały określone w art. 43 k.p.a., ewentualnie w art. 44 k.p.a. warunki "zastępczego doręczenia" R. C. postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. W zależności od wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] rozpatrzy zażalenie albo ponownie stwierdzi uchybienie terminu do jego wniesienia. Poczynione przez organ ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.