IV SA/Wa 859/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-07
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Renata Nawrot, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, badając kwestię legitymacji strony do żądania wznowienia, zanim formalnie wznowi postępowanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, badając kwestię legitymacji strony do żądania wznowienia, zanim formalnie wznowi postępowanie. Wstępna faza postępowania wznowieniowego obejmuje badanie dopuszczalności wznowienia, w tym czy wniosek opiera się na ustawowych przesłankach, czy został złożony przez podmiot uznający się za stronę i czy dochowano terminu. Dopiero po wznowieniu postępowania organ bada przyczyny wznowienia oraz rozstrzyga istotę sprawy. Odmowa wznowienia z przyczyn podmiotowych następuje tylko w przypadkach oczywistych, gdy nie ma wątpliwości co do braku legitymacji strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które uchyliło postanowienie Prezydenta W. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Prezydent W. odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawca K. L. nie wykazał interesu prawnego ani nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji. SKO uchyliło to postanowienie, wskazując, że kwestia legitymacji strony powinna być badana po wznowieniu postępowania. Skarżąca spółka zarzuciła SKO naruszenie przepisów k.p.a., twierdząc, że legitymacja strony powinna być rozstrzygnięta przed wznowieniem postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 127 § 2 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia K. L. na postanowienie Prezydenta W. z [...] września 2014r. znak: [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. znak: [...] o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, elementami zagospodarowania terenu i wjazdem planowanej na części działek nr [...], [...], [...] i nr [...] w obrębie [...], położonych przy ulicy S., na terenie dzielnicy W. m. W. na podstawie art.138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. znak: [...] orzekł o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji realizowanej etapowo, polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, elementami zagospodarowania terenu i wjazdem, planowanej na części działek nr [...], [...], [...] i nr [...], położonych jak wyżej.
Wnioskiem z dnia [...] września 2013r. K. L. zwrócił się do Prezydenta W. o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją podając jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] września 2014r. Nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dowodowo – wyjaśniające wykazało nie zaistnienie przesłanek do poszerzenia kręgu stron postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2013r. nr [...], ponieważ nieruchomość stanowiąca własność wnioskodawcy nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, dla której w/w decyzją ustalone zostały warunki zabudowy, a ponadto wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] K. L. zakwestionował ustalenia organu w zakresie braku legitymacji po stronie wnioskodawcy do żądania wznowienia postępowania.
Uchylając zaskarżone postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ II instancji wskazał w szczególności, że w przypadku, gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, a ta kwestia podlega badaniu po wznowieniu postępowania, w drugiej fazie postępowania wznowieniowego. W związku z powyższym Kolegium podniosło, że prowadząc postępowanie ponownie organ I instancji w pierwszej kolejności winien ustalić, czy wnioskodawca dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, stosownie do treści art. 148 kpa. W przypadku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego złożyła R. spółka z o.o. z siedzibą w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1)naruszenie przepisu art. 138 § 2 kpa przez jego zastosowanie i uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji, podczas gdy zażalenie winno być oddalone w całości; tym samym dokonanie nieprawidłowej wykładni art. 149 § 1-3 kpa, 151 § 1 pkt 1kpa w zw, z art. 145 §1 pkt 4 kpa poprzez przyjęcie, że weryfikacja twierdzeń D. M. w przedmiocie posiadania legitymacji do bycia stroną postępowania może być poddana ocenie dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu tegoż postępowania,
2)art. 7, 77 i 80 kpa w zw. z art. 28 kpa poprzez błędna ocenę okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, objawiające się zaniechaniem merytorycznego ustalenia, że D. M. w sposób oczywisty nie posiada legitymacji do bycia strona w postępowaniu o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła między innymi, że badanie przesłanek wznowieniowych winno polegać na ustaleniu, czy strona rzeczywiście nie brała udziału w postępowaniu, czy było to zachowanie zawinione i czy został dochowany termin do złożenia przedmiotowego wniosku. Kwestia legitymacji podmiotu składającego wniosek powinna być zatem rozstrzygnięta uprzednio. Przemawia za tym również treść art. 147 zdanie drugie kpa: wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, 145a i 145b kpa następuje tylko na żądanie strony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej, jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przedmiotem oceny Sądu w przedmiotowej sprawie jest postanowienie SKO w [...] z [...] stycznia 2015r. uchylające postanowienie Prezydenta W. z [...] września 2014r. nr [...] i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r..
Stosownie do treści art. 149 kpa złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które winno zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmową wznowienia postępowania – art. 149 § 1 i 3 kpa. Przepis art. 149 § 2 kpa mówi, że postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stosownie zaś do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w w/w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a zgodnie z § 2 termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustawodawca przewidział, że stwierdzenie jednej z podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 §1 i art. 145a kpa może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania wstępnego w trybie art. 149 § 1 i 2 kpa, przy czym jedną z podstaw wznowienia jest przesłanka dotycząca braku udziału przez stronę w postępowaniu, bez własnej winy. We wstępnej fazie tego postępowania, obejmującej badanie dopuszczalności wznowienia, organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a kpa, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został dochowany termin do jego złożenia. Formalną przesłanka o charakterze podmiotowym uzasadniającą wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stanowi wniesienie podania przez podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzja ostateczną. Stroną we wznowionym postępowaniu może być osoba, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła lecz legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, którego dotyczy postępowanie w rozumieniu art. 28 kpa. Aby móc rozważyć, czy wnioskującemu o wszczęcie postępowania wznowieniowego przysługuje przymiot strony uwarunkowany interesem prawnym, konieczne jest dokonanie analizy istnienia tego interesu w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, co implikuje konieczność podjęcia postępowania wznowieniowego, bowiem kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości rozważania tej kwestii poza postępowaniem administracyjnym. Wyjątki mogą dotyczyć sytuacji oczywistych, w stanach faktycznych, w których zasadność wszczęcia postepowania nie jest uwarunkowana analizą czy istnieją przesłanki do jego wszczęcia. Do odmowy wznowienia dochodzi wówczas, gdy bezsprzecznie można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Odmowa wznowienia z przyczyn podmiotowych następuje w przypadkach, gdy jednoznacznie i niewątpliwie wiadomo, że podmiot składający podanie nie może być uznany za stronę postępowania i nie trzeba w tym zakresie prowadzić postępowania wyjaśniającego. Tylko, gdy z treści wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw wznowienia, że wniosek składa podmiot nie będący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku, gdy kwestie te wymagają przedsięwzięcia czynności wyjaśniających organ musi wznowić postępowanie i prowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy, co można wywodzić z art. 149 § 2 kpa. Należy też wskazać, że stwierdzenie, po wznowieniu postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa – odmową uchylenia decyzji dotychczasowej, z uwagi na niepotwierdzenie wystąpienia przesłanki wznowieniowej.
Przedstawiony wyżej sposób interpretacji relewantnych przepisów uszedł uwadze organowi I instancji. Za prawidłowe uznać zatem należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stwierdzające konieczność wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego w oparciu o przepis art. 138 § 2 kpa. Postanowienie Prezydenta W. naruszyło bowiem przepisy postępowania w sposób istotny, gdyż opiera się na argumentach wykraczających poza dopuszczalny na podstawie art. 149 § 3 kpa zakres orzekania.
Odnosząc się do zarzutów skargi nie zasługują one na uwzględnienie i nie zmieniają zaprezentowanej wyżej oceny.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak wyroku.
-----------------------
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło