IV SA/Wa 86/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...] września 2009r. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu D. W. z pobytu stałego w budynku przy ulicy [...] w W. W dniu [...] października 2009r. odwołanie od decyzji tej wniósł D. W., składając je osobiście w Urzędzie W. w [...] W. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. Wojewoda [...], na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została wysłana na podany przez D. W. adres, tj. ulica [...] w W. i została prawidłowo odebrana przez wymienionego w dniu [...] października 2009r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), a zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 21 października 2009r. Postanowienie powyższe D. W. otrzymał w dniu [...] grudnia 2009r. Pismem z dnia [...] grudnia 2009r. D. W. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie ponownie złożył odwołanie od w/w decyzji o wymeldowaniu. Uzasadniając wniosek o przewrócenie terminu wskazał na okoliczności jego winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] poinformował D. W., iż nie jest możliwe ponowne rozstrzygnięcie w sprawie i ustosunkowanie się do wniosku o przywrócenie terminu, który wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] grudnia 2009r., a więc po stwierdzeniu postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. W skardze z dnia [...] grudnia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., D. W. podał, iż nawiązując do postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009r. orzekającego o uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2009r. o wymeldowaniu, "chciałby wnieść skargę na postanowienie Wojewody [...] o nie uznanie wniosku o przywrócenie terminu." Podniósł, iż organ nie rozpoznał istoty sprawy. Wyjaśnił, iż przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania było wydanie przesyłki zawierającej decyzję o wymeldowaniu osobie nieuprawnionej, pomimo złożenia w placówce P. zastrzeżenia odbioru korespondencji wyłącznie przez skarżącego osobiście. Podkreślił, iż wszelkie problemy z odbiorem przez niego korespondencji wynikały z działań byłej żony A. W., wnioskującej o jego wymeldowanie, która niszczyła zawiadomienia awizujące przesyłki i wszelką kierowaną do niego korespondencję. Przytoczne okoliczności zmusiły skarżącego do podania w niektórych urzędach innego adresu do korespondencji. Zdaniem skarżącego organ powinien sprawdzić, czy odbiór pism w sprawie, wobec złożonego zastrzeżenia przez stronę w placówce P., był zgodny z przepisami. Ponadto skarżący podniósł, iż dopiero z postanowienia z dnia [...] listopada 2009r, które otrzymał w dniu [...] grudnia 2009r. dowiedział się, że odwołanie wniósł z uchybieniem terminu. Wskazał nadto, że pismo z dnia [...] grudnia 2009r. nie zawiera tytułu i nie wiadomo czy jest to decyzja, czy też postanowienie, jak również brak jest pouczenia o środkach zaskarżenia. Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o odrzucenie postanowienia Wojewody [...] i uznanie przywrócenia terminu do złożenie odwołania od decyzji o wymeldowaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] uznając, iż jest to skarga na postanowienie z dnia [...] listopada 2009r. orzekające o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2009r. o wymeldowaniu D. W. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w W., wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną we wskazanym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśnił, iż skarżący nie wniósł wraz z odwołaniem prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Wniosek w tym zakresie wraz z kolejnym odwołaniem wpłynął do Wojewody [...] dopiero w dniu [...] grudnia 2009r., a więc po zajęciu przez Wojewodę [...] stanowiska w sprawie (co miało miejsce [...] listopada 2009r.). W tych okolicznościach Wojewoda [...] pismem z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] powiadomił D. W., że nie jest możliwe ponowne rozstrzygnięcie sprawy i ustosunkowanie się przez organ odwoławczy do prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż Wojewoda [...], udzielając odpowiedzi na skargę błędnie uznał, iż przedmiotem zaskarżenia jest wyłącznie postanowienie z dnia [...] listopada 2009r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez D. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2009r. orzekającej o jego wymeldowaniu z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w W., bowiem treść skargi wprost wskazuje, że skarżący kwestionuje również postanowienie Wojewody [...] "o nie uznanie wniosku o przywrócenie terminu." W postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący na rozprawie przeprowadzonej w dnia 6 października 2010 r. wyjaśnił, że jego intencją było zaskarżenie zarówno postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009r. w przedmiocie uchybienia terminu, jak również pisma z dnia [...] grudnia 2009r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji Sąd podczas wskazanej rozprawy stwierdził, iż przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zarządzając jednocześnie wyłączenie ze sprawy o sygn. akt. IV SA/Wa 86/10 do odrębnego rozpoznania skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009r. Rozpoznając skargę w określonym powyżej zakresie przedmiotowym, Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, że wprawdzie kontrolowane pod względem legalności orzeczenie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r. nie ma zachowanej odpowiedniej formy określonej w art. 59 § 1 k.p.a. w związku z art. 124 § 1 k.p.a., to niemniej zawiera ono niezbędne konieczne elementy, które pozwalają uznać je za postanowienie. Pismo to zawiera nie tylko oznaczenie organu, datę wydania pisma i oznaczenie strony do której jest kierowane, podpis upoważnionego pracownika do działania za organ, jak również rozstrzygnięcie. Organ stwierdził, że prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wpłynęła do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] grudnia 2009r., a więc już po zajęciu w dniu [...] listopada 2009r. przez Wojewodę [...] stanowiska w sprawie wniesionego przez D. W. odwołania. Zdaniem organu odwoławczego, skoro wskazanym postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to nie jest możliwe ponowne rozstrzygnięcie w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie sposób zgodzić się z argumentacją organu, iż uprzednie stwierdzenie postanowieniem uchybienia terminu, wyklucza możliwość rozpoznania późniejszego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zauważyć należy, iż z art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. Z kolei art. 134 k.p.a. nakazuje stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli nie zachowano ustawowego terminu do dokonania tej czynności. I tą okoliczność organ odwoławczy ma obowiązek zbadać. Uchybienie terminu powoduje bowiem bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji (art. 16 § 1 zd. 1 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, że nie osłabia to gwarancji procesowych strony. Nie ma bowiem żadnych przeszkód, aby strona, która dowiedziała się z postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania o tym fakcie, nie mogła wnieść o przywrócenie tego terminu na zasadach i w trybie określonych w art. 58 i 59 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008r. I OSK 1285/07, LEX nr 497633). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący D. W. po powzięciu informacji o uchybieniu przez niego terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu, co nastąpiło wskutek zapoznania się z treścią postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, pismem z dnia [...] grudnia 2009r. wystąpił do organu odwoławczego o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności wniesienia odwołania. Organ odwoławczy jest wprawdzie związany doręczonym postanowieniem o uchybieniu terminu do złożenia odwołania, jednakże podkreślenia wymaga zakres przedmiotowego rozstrzygnięcia. Postanowienie to potwierdza bowiem wyłącznie fakt uchybienia terminu, która to okoliczność nie jest przez stronę kwestionowania - wręcz przeciwnie, okoliczność ta stanowi ustawową przesłankę, która musi zaistnieć, aby strona mogła wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu. Obowiązkiem strony jest wyłącznie uprawdopodobnienie, że uchybienie nie było przez nią zawinione, zachowanie terminu siedmiu dni do wniesienia wniosku oraz dopełnienie czynności, dla której określony był uchybiony termin. Nie ma zatem podstaw prawnych do przyjęcia, iż pozostawanie w obrocie prawnym postanowienia o uchybieniu terminu wyłącza możliwość wystąpienia przez stronę z wnioskiem w trybie art. 58 § 1 k.p.a. Przytoczyć warto pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt I OSK 1496/07, dotyczący kolejności działań organu odwoławczego, zainicjowanych złożonym odwołaniem. Po pierwsze, organ ten powinien zbadać odwołanie wnoszone przez stronę pod względem jego dopuszczalności i terminowości. Po drugie, w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., w dalszej zaś kolejności, w sytuacji ewentualnego wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ powinien rozpoznać ten wniosek według przepisów art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Niezależnie od powyższego stanowiska należy również zwrócić uwagę na treść art. 58 § 2 k.p.a., ustanawiającego jako jedną z przesłanek przywrócenia uchybionego terminu wymóg dopełnienia czynności, dla której był on określony. Wykładnia tego przepisu wskazuje jednoznacznie, że uprzednie dokonanie czynności przez stronę nie zwalnia jej z obowiązku ponowienia tej czynności przy zgłoszeniu wniosku o przywrócenie terminu. W przypadku wystąpienia o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona powinna złożyć wraz z wnioskiem nowe podanie w tym przedmiocie. Ewentualne pozostające w obrocie prawnym postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania odnosić się będzie zatem wyłącznie do pisma, które zostało wniesione jeszcze przed zgłoszeniem wniosku o przywrócenie terminu, nie zaś do nowego podania, złożonego wraz z przedmiotowym wnioskiem. Przyjąć należy, iż taki był zamysł ustawodawcy, wyrażony w art. 58 § 2 k.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] powinien przeprowadzić postępowanie w oparciu o art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a więc zbadać wniosek skarżącego pod względem ustawowych przesłanek przywrócenia uchybionego terminu i wydać prawidłowe rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, napodstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo opostępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.