IV SA/Wa 860/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-07

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Renata Nawrot, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może badać interes prawny strony w pierwszej fazie postępowania wznowieniowego, czy też powinien najpierw wznowić postępowanie, a następnie badać tę kwestię?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w pierwszej fazie postępowania wstępnego bada jedynie, czy wniosek opiera się na ustawowych przesłankach, czy został złożony przez podmiot uznający się za stronę i czy dochowano terminu. Badanie interesu prawnego strony, który jest warunkiem dopuszczenia do udziału w postępowaniu wznowieniowym, powinno nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania, w drugiej fazie, chyba że brak interesu prawnego jest oczywisty i nie wymaga postępowania wyjaśniającego.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału strony w postępowaniu). Prezydent odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego i nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że badanie interesu prawnego powinno nastąpić po wznowieniu postępowania. Spółka R. zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji i nieprawidłową wykładnię przepisów dotyczących wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. Sp. z o.o.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 127 § 2 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej J. [...] w W. na postanowienie Prezydenta W. z [...] września 2014r. znak: [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. znak: [...] o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, elementami zagospodarowania terenu i wjazdem planowanej na części działek nr [...], [...], [...] i nr [...] w obrębie [...], położonych przy ulicy S., na terenie dzielnicy W. m. W. na podstawie art.138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. znak: [...] orzekł o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji realizowanej etapowo, polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, elementami zagospodarowania terenu i wjazdem, planowanej na części działek nr [...], [...], [...] i nr [...], położonych jak wyżej. Wnioskiem z dnia [...] września 2013r. Wspólnota Mieszkaniowa "J. [...]" w W. zwróciła się do Prezydenta W. o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją podając jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] września 2014r. Nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dowodowo – wyjaśniające wykazało nie zaistnienie przesłanek do poszerzenia kręgu stron postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2013r. nr [...], ponieważ nieruchomość stanowiąca własność wnioskodawcy nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, dla której w/w decyzją ustalone zostały warunki zabudowy, a ponadto wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Wspólnota Mieszkaniowa "J. [...]" w W. zakwestionowała ustalenia organu w zakresie braku legitymacji po stronie wnioskodawcy do żądania wznowienia postępowania. Uchylając zaskarżone postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ II instancji wskazał w szczególności, że w przypadku, gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, a ta kwestia podlega badaniu po wznowieniu postępowania, w drugiej fazie postępowania wznowieniowego. W związku z powyższym Kolegium podniosło, że prowadząc postępowanie ponownie organ I instancji w pierwszej kolejności winien ustalić, czy wnioskodawca dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, stosownie do treści art. 148 kpa. W przypadku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego złożyła R. spółka z o.o. z siedzibą w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1)naruszenie przepisu art. 138 § 2 kpa przez jego zastosowanie i uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji, podczas gdy zażalenie winno być oddalone w całości; tym samym dokonanie nieprawidłowej wykładni art. 149 § 1-3 kpa, 151 § 1 pkt 1kpa w zw, z art. 145 §1 pkt 4 kpa poprzez przyjęcie, że weryfikacja twierdzeń D. M. w przedmiocie posiadania legitymacji do bycia stroną postępowania może być poddana ocenie dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu tegoż postępowania, 2)art. 7, 77 i 80 kpa w zw. z art. 28 kpa poprzez błędna ocenę okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, objawiające się zaniechaniem merytorycznego ustalenia, że D. M. w sposób oczywisty nie posiada legitymacji do bycia strona w postępowaniu o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła między innymi, że badanie przesłanek wznowieniowych winno polegać na ustaleniu, czy strona rzeczywiście nie brała udziału w postępowaniu, czy było to zachowanie zawinione i czy został dochowany termin do złożenia przedmiotowego wniosku. Kwestia legitymacji podmiotu składającego wniosek powinna być zatem rozstrzygnięta uprzednio. Przemawia za tym również treść art. 147 zdanie drugie kpa: wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, 145a i 145b kpa następuje tylko na żądanie strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej, jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem oceny Sądu w przedmiotowej sprawie jest postanowienie SKO w W. z [...] stycznia 2015r. uchylające postanowienie Prezydenta W. z [...] września 2014r. nr [...] i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu Nr [...]. Stosownie do treści art. 149 kpa złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które winno zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmową wznowienia postępowania – art. 149 § 1 i 3 kpa. Przepis art. 149 § 2 kpa mówi, że postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stosownie zaś do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w w/w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a zgodnie z § 2 termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustawodawca przewidział, że stwierdzenie jednej z podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 §1 i art. 145a kpa może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania wstępnego w trybie art. 149 § 1 i 2 kpa, przy czym jedną z podstaw wznowienia jest przesłanka dotycząca braku udziału przez stronę w postępowaniu, bez własnej winy. We wstępnej fazie tego postępowania, obejmującej badanie dopuszczalności wznowienia, organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a kpa, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został dochowany termin do jego złożenia. Formalną przesłanka o charakterze podmiotowym uzasadniającą wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stanowi wniesienie podania przez podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzja ostateczną. Stroną we wznowionym postępowaniu może być osoba, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła lecz legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, którego dotyczy postępowanie w rozumieniu art. 28 kpa. Aby móc rozważyć, czy wnioskującemu o wszczęcie postępowania wznowieniowego przysługuje przymiot strony uwarunkowany interesem prawnym, konieczne jest dokonanie analizy istnienia tego interesu w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, co implikuje konieczność podjęcia postępowania wznowieniowego, bowiem kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości rozważania tej kwestii poza postępowaniem administracyjnym. Wyjątki mogą dotyczyć sytuacji oczywistych, w stanach faktycznych, w których zasadność wszczęcia postepowania nie jest uwarunkowana analizą czy istnieją przesłanki do jego wszczęcia. Do odmowy wznowienia dochodzi wówczas, gdy bezsprzecznie można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Odmowa wznowienia z przyczyn podmiotowych następuje w przypadkach, gdy jednoznacznie i niewątpliwie wiadomo, że podmiot składający podanie nie może być uznany za stronę postępowania i nie trzeba w tym zakresie prowadzić postępowania wyjaśniającego. Tylko, gdy z treści wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw wznowienia, że wniosek składa podmiot nie będący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku, gdy kwestie te wymagają przedsięwzięcia czynności wyjaśniających organ musi wznowić postępowanie i prowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy, co można wywodzić z art. 149 § 2 kpa. Należy też wskazać, że stwierdzenie, po wznowieniu postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa – odmową uchylenia decyzji dotychczasowej, z uwagi na niepotwierdzenie wystąpienia przesłanki wznowieniowej. Przedstawiony wyżej sposób interpretacji relewantnych przepisów uszedł uwadze organowi I instancji. Za prawidłowe uznać zatem należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. stwierdzające konieczność wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego w oparciu o przepis art. 138 § 2 kpa. Postanowienie Prezydenta W. naruszyło bowiem przepisy postępowania w sposób istotny, gdyż opiera się na argumentach wykraczających poza dopuszczalny na podstawie art. 149 § 3 kpa zakres orzekania. Odnosząc się do zarzutów skargi nie zasługują one na uwzględnienie i nie zmieniają zaprezentowanej wyżej oceny. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak wyroku. ----------------------- 5

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło