IV SA/Wa 862/06
WyrokWSA w Warszawie2006-08-10
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Marek Wroczyński, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca stałego pobytu w związku z odcięciem prądu i wyrzuceniem mebli przez współmałżonka, a następnie zameldowanie się w innym miejscu, stanowi podstawę do wymeldowania z pobytu stałego, jeśli osoba ta uzależnia powrót od zakończenia sprawy rozwodowej i opuszczenia lokalu przez współmałżonka?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca stałego pobytu, które ma charakter trwały i dobrowolny, stanowi podstawę do wymeldowania. W sytuacji, gdy mimo ustania pierwotnej przyczyny opuszczenia lokalu (np. przywrócenie prądu), osoba nie podejmuje działań zmierzających do powrotu, nie korzysta z możliwości powrotu oferowanej przez współmałżonka i uzależnia powrót od zakończenia sprawy rozwodowej, należy uznać, że lokal ten przestał stanowić centrum życiowe, a opuszczenie ma charakter trwały i dobrowolny, co uzasadnia wymeldowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o wymeldowaniu J. K. z synem z pobytu stałego. Organ I instancji ustalił, że J. K. opuściła lokal mieszkalny z powodu odcięcia prądu i zameldowała się czasowo w innym miejscu, a mimo przywrócenia prądu i oferty powrotu, nie wróciła, uzależniając to od zakończenia sprawy rozwodowej. Skarżąca podnosiła, że opuściła lokal wbrew swojej woli z powodu działań męża, który odciął prąd i wyrzucił jej rzeczy, a także odebrał klucze. Wojewoda utrzymał decyzję, uznając opuszczenie lokalu za dobrowolne i trwałe, a zameldowanie czasowe za ewidencyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat L. W. z Kancelarii Adwokackiej znajdującej się w W. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę stanowiącą 22% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej J. K.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku Prezydent W. na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych / tekst jednolity DZ.U z 2001 roku nr 87 , poz.960 z późniejszymi zmianami / po rozpoznaniu sprawy z wniosku S. K. orzekł : o wymeldowaniu J. K. z synem P. z pobytu stałego w W. przy ulicy [...].
Po przeprowadzonym postępowaniu organ ustalił , że J. K. wraz z dzieckiem nie zamieszkuje w miejscu swojego stałego zameldowania tj. w W. przy ulicy [...] od dnia 8 czerwca 2005 roku z powodu odcięcia prądu w tym lokalu .W miejscu stałego zameldowania nie pozostawiła żadnych rzeczy osobistych swoich , ani dziecka , nie posiada też kluczy od tego mieszkania .
Po opuszczeniu tego lokalu J. K. wraz z dzieckiem zamieszkała w W. w lokalu nr [...] przy ulicy [...] gdzie została zameldowana na pobyt czasowy trwający dłużej niż dwa miesiące - do dnia 31 grudnia 2006 roku .
Organ ustalił również , że przed Sądem Okręgowym w W. toczy się postępowanie z powództwa J. K. o rozwiązanie małżeństwa ze S. K. przez rozwód . W lokalu przy ulicy [...] został przywrócony dopływ prądu elektrycznego .W toku postępowania administracyjnego S.K. wyraził zgodę na zamieszkanie żony wraz dzieckiem z powrotem w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
J. K. oświadczyła , że zamierza powrócić do lokalu przy ulicy [...] w W. dopiero po zakończeniu sprawy rozwodowej .
Zgodnie z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ wydaje decyzje o wymeldowaniu osoby , która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu nie dokonując wymeldowania .
W ocenie organu skoro J. K. opuściła wraz dzieckiem lokal przy ulicy [...], wniosła sprawę o rozwód , dokonała zameldowania na pobyt czasowy to został spełniony warunek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i zaszły przesłanki do jej wymeldowania .
Odwołanie o tej decyzji wniosła J. K.
W uzasadnieniu tej decyzji podnosiła , że decyzja ta jest głęboko niesłuszna i została wydana na podstawie nieprawdziwych informacji przekazanych przez S. K. w toku postępowania administracyjnego .Lokal przy ulicy [...] w W. opuściła nie z własnej woli ale dlatego , że został odcięty dopływ prądu do tego lokalu i mąż wyrzucił jej meble i rzeczy dziecka na śmietnik .Ta sytuacja zmusiła ją do poszukania tymczasowego lokalu .
Argumentowała , że nie jest prawdą , iż mąż zgodził się na jej powrót do lokalu przy ulicy [...] ponieważ nie oddał jej kluczy od tego mieszkania co uniemożliwiało faktyczny powrót do lokalu .Fakt , że z dzieckiem została zameldowana na pobyt czasowy w innym lokalu nie może świadczyć iż chce tam zamieszkać na pobyt stały .
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania J.K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2006 roku .
W uzasadnieniu organ odwoławczy podnosił iż J. K. opuściła miejsce stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych , a tym samym zaistniała podstawa do wydania decyzji o jej wymeldowaniu .
Zdaniem organu odwoławczego nie można uznać iż J. K. opuściła miejsce stałego zameldowania wbrew własnej woli ponieważ nie wykazała aby podjęła jakiekolwiek kroki prawne w celu obrony swoich praw do przebywania w tym lokalu - powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania , czy też potwierdzające fakt zmuszenia jej do opuszczenia lokalu .Nadto w toku postępowania J.K. przyznała , że dobrowolnie na prośbę męża oddała mu klucze od mieszkania przy ulicy [...] w W. oraz nie skorzystała z możliwości powrotu do tego lokalu mimo , że taką ofertę w toku postępowania złożył jej mąż S. K. .Możliwość powrotu do tego lokalu uzależniała od zakończenia sprawy rozwodowej i decyzji Sądu odnośnie przedmiotowego lokalu .
Organ odwoławczy powołując art. 9 ust.2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych podnosił iż zameldowanie w lokalu służy celom ewidencyjnym i oznacza jedynie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu , a nie nabycie do niego tytułu prawnego .Ewidencja ludności polega więc na rejestracji stanu faktycznego , a nie prawnego .Skoro zaś J. K. wraz synem P.K. nie przebywa w spornym mieszkaniu to utrzymywanie tam zameldowania ich byłoby tylko fikcją .
Jeżeli J. K. z dzieckiem zdecyduje się na powrót do lokalu przy ulicy [...] to będzie miała prawo a nawet obowiązek zameldować się w tym lokalu .
J. K. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 roku .
W uzasadnieniu odwołania podnosiła iż organ odwoławczy błędnie uznał iż dobrowolnie opuściła lokal przy ulicy [...] w W. a faktycznie zrobiła to w związku z zagrożeniem życia jej i dziecka ze strony męża S. K., który spowodował odcięcie prądu do lokalu oraz dokonał wyrzucenia na śmietnik mebli , rzeczy osobistych dziecka oraz odebranie jej kluczy od mieszkania
Nie zgłaszała zachowania męża na policję , czy w Prokuraturze , żeby nie zostać wciągnięta na listę jako rodzina w której dochodzi do przemocy , bo wtedy policja przywiozłaby ją wraz dzieckiem do tego lokalu , żeby nadal zamieszkiwała z mężem .
W dużej części w swojej skardze J. K. podnosiła i opisywała naganne zachowanie swojego męża mające destrukcyjny wpływ na ich związek małżeński .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji .W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę powtórzył argumenty przywoływane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych / DZ.U nr 152 ,poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem .
Z uzasadnienia skargi J. K. wynika iż zarzuca ona organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie , że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego pozwalał poczynić ustalenia , że opuszczenie przez nią i syna P. miejsca pobytu stałego w W. przy ulicy [...] miało charakter trwały i dobrowolny , a zatem że zaistniały przesłanki do wymeldowania
z pobytu stałego .
W ocenie Sądu skarga J. K. na uwzględnienie nie zasługuje a zaskarżona decyzja odpowiada prawu .
Według przepisu art. 145 § 1 pkt1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi / DZU nr 153 poz. 1270 / .
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi – naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego , inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy .
Stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub innych przepisach.
Stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Kontrola zgodności z prawem decyzji powinna przebiegać w określonej kolejności Stwierdzenie istnienia danego typu wad decyzji może bowiem eliminować potrzebę ustalania zaistnienia innych wad .
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja nie zawiera wad , które dawałyby podstawy do stwierdzenia jej nieważności .
Następnie kontroli Sądu podlegała kwestia przestrzegania przez organy przepisów postępowania .Istotne jest bowiem czy w postępowaniu przed organami administracji zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Okolicznościami istotnymi w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie danej osoby z pobytu stałego jest ustalenie faktu opuszczenia miejsca stałego pobytu .Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona , jeżeli opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne . / wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 roku V S.A. 3169/00 LEX nr 50 123 / .
Zarzuty skarżącej co do błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji w zakresie opuszczenia przez nią lokalu należy uznać za chybione .
Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy . Ustalenia faktyczne należy uznać za prawidłowe , jeśli organ wskazał fakty , które uznał za udowodnione , dowody na których się oparł oraz wskazał przyczyny , z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 kpa .
Dokonanie przez organ ustaleń odmiennych od zaprezentowanych przez skarżącego samo w sobie nie stanowi uchybienia proceduralnego i nie może przesądzać , że dokonano błędnych ustaleń faktycznych w sprawie .
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy administracji wskazały iż niesporna jest okoliczność że w czerwcu 2005 roku skarżąca wraz z dzieckiem opuściła przedmiotowy lokal przy ulicy [...] w W. .Zgromadzone dowody nie wskazują aby to odbyło się pod przymusem S. K. .Skarżąca podnosi , że powodem opuszczenia przedmiotowego lokalu przez nią i dziecko było odcięcie prądu do lokalu i podnosi , że ta okoliczność ma obciążać jej męża S. K. .Poza jej uwagą w tym wypadku pozostaje fakt , że powodem odcięcia dopływu prądu do lokalu były zaległości w opłatach za energię elektryczną , a ich regulowanie obciąża oboje małżonków zamieszkujących w danym lokalu .
Nadto organy administracji przedstawiły inne argumenty , które pozwoliły im uznać , że opuszczenie lokalu przez skarżącą należy uznać za dobrowolne i mający charakter trwały .
Słusznie organy zauważyły , że ustanie przyczyny opuszczenia lokalu nastąpiło już w czerwcu 2005 roku / ponowny dopływ energii do mieszkania / , ale to nie spowodowało powrotu skarżącej do lokalu przy [...] / nawet nie podejmowała próby powrotu / .Kolejnym podnoszonym argumentem było to , że skarżąca dobrowolnie oddała S. K. klucze do lokalu oraz ,że nie podjęła żadnych działań prawnych , które by mogły skutkować szybką możliwością powrotu do lokalu / sprawa o przywrócenie utraconego posiadania lokalu , zawiadomienie prokuratury o bezprawnymwyrzuceniu z lokalu /.
Nie skorzystała nawet ona z propozycji S. K. aby zamieszkać z powrotem w przedmiotowym lokalu , która została złożona w toku postępowania .
Z uzasadnienia skargi i wcześniejszych wyjaśnień skarżącej wynika , że zamieszkanie w lokalu przy ulicy [...] uzależniała od usunięcia z tego lokalu S. K.
Te same wnioski można wyciągnąć z żądań eksmisyjnych skarżącej w toczącej się sprawie o rozwód .Poczynione ustalenia pozwoliły organom administracji uznać iż od czerwca 2005 roku lokal w W. przy ulicy [...] nie stanowi już centrum życiowego dla J. K. , a opuszczeniu tego lokalu można nadać przymiot trwałości . Ustalenia te należy uznać za niewadliwe .W związku z tym , że zgromadzony materiał dowodowy zawierał przeciwstawne dowody to do istoty orzekania należała ocena zgromadzonych dowodów i oczywistym jest , że poczynione ustalenia muszą pozostawać z częścią dowodów w sprzeczności .Jeśli ocena dowodów nie nosi znamion dowolności to takie ustalenia należy uznać za prawidłowe . Przedstawione przez skarżącą zarzuty nie podważają prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń .Poza swoimi twierdzeniami nie przedstawiła skarżąca dowodów na okoliczności , że wbrew swojej woli została zmuszona do opuszczenia miejsca stałego pobytu , czy też podejmowała działania prawne zmierzające aby zostalo przywrócone jej posiadanie lokalu przy ulicy [...].
Z żądań pozwu w sprawie rozwodowej i zajmowanego stanowiska w toku postępowania administracyjnego wynika że skarżąca będzie zainteresowana pobytem w lokalu przy ulicy [...], ale pod warunkiem jego opuszczenia przez S. K.
W zarzutach skargi J. K. podtrzymywała swoją wersję związaną z opuszczeniem lokalu nie przedstawiając argumentów pozwalających uznać , że organy naruszyły przepisy , które miałyby wpływ na prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych , które z kolei stanowiłyby podstawę uznania , że doszło do naruszenia innych przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania – art. 145 § 1 ust.1 pkt c ustawy z 30 sierpnia 2002 roku –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ.U nr 153 poz. 1270 / . Poczynione ustalenia przez organy administracji publicznej nie są sprzeczne z treścią zebranego materiału dowodowego a dokonana ocena nie nosi znamion dowolności .
W znacznej części skargi J.K. przedstawia okoliczności ich pożycia małżeńskiego co przy rozstrzyganiu niniejszej skargi nie miało istotnego znaczenia .
W ocenie Sądu organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały prawo materialne – art. 15ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych i orzekły o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] w W. zasadnie uznając , że przedmiotowy lokal opuściła opuściła w czerwcu 2005 roku przenosząc swoje centrum życiowe do lokalu przy ulicy [...] w W.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ DZ.U nr 153 ,poz. 1270 ] oddalono skargę .
Sąd biorąc za podstawę § 18 .1 pkt 1 lit c ,19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu [ DZ.U nr 163 ,poz.1348 ze zmianami ] zasądził na rzecz adwokat L. W. z kancelarii adwokackiej w W. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło