IV SA/Wa 862/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie uzupełnił wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jego sytuacji finansowej i kosztów prowadzonej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek. Pomimo wezwań, nie przedstawił kompletnych informacji dotyczących kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, co uniemożliwiło sądowi ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłego rygoryzmu, a strona ma obowiązek wykazać zasadność wniosku.Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wnioskodawca wskazał posiadanie domu, kutra rybackiego i samochodu oraz dochód z działalności gospodarczej. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o wyciągi z kont bankowych, zeznania podatkowe, dokumenty potwierdzające dochód z działalności gospodarczej oraz oświadczenie o wydatkach. Po częściowym uzupełnieniu, sąd ponownie wezwał do przedstawienia wysokości kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, czego wnioskodawca nie uczynił.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów wpisu sądowego w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za naruszenie przepisów o rybołówstwie postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w zakresie wpisu stosunkowego od skargi na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...].
Ze złożonego w dniu 16 kwietnia 2010 r. formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnią córką. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu o pow. 270 m2, kutra rybackiego oraz samochodu osobowego o wartości 22 000 zł. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący wymienił dochód z działalności gospodarczej w wysokości 5000 zł.
Ponieważ złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do źródeł dochodu rodziny skarżącego oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie:
- wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe,
- odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony za 2009 r.,
-dokumentów potwierdzających dochód z działalności gospodarczej, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF.
- oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w dniu 27 lipca 2010 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym) nadesłał następujące dokumenty: kopię zeznania podatkowego PiT 28, deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za m-ce maj-lipiec 2010 r., wyciągi z kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, iż skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej w 2009 r. uzyskał przychód w wysokości 203 140, 75 zł. Skarżący wyjaśnił, iż kwota wskazana w dokumentach podatkowych dotycząca przychodów z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, nie wskazuje rzeczywistej wysokości osiąganych dochodów. Podkreślił, iż z uzyskiwanych przychodów ponosi liczne koszty takie jak: wynagrodzenia pracowników, składki na ubezpieczenie ZUS, zakup paliwa do kutra oraz wiele innych. Wnioskodawca ponadto wskazał, iż nie posiada konta osobistego, a jedynie konto finansowe założone dla gromadzenia środków niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej. Na dzień 5 lipca saldo na koncie firmowym skarżącego wynosiło 8 193, 37 zł. Wnioskodawca oświadczył, iż miesięczne wydatki jego rodziny kształtują się na poziomie 3700 zł.
Wobec tego, iż oświadczenie skarżącego co do kosztów uzyskania przychodów z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej nie było wystarczające, bowiem wskazywało jedynie rodzaj ponoszonych kosztów bez określenia ich wysokości, skarżący pismem Sądu z dnia 4 sierpnia 2010 r. został wezwany do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość tych kosztów, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 sierpnia 2010 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 18 sierpnia 2010 r., natomiast wnioskodawca, w zakreślonym terminie, nie udzieliła odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wnioskodawca, nie określił bowiem wysokości kosztów ponoszonych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, co w konsekwencji uniemożliwiło ustalenie jego rzeczywistych dochodów.
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o zwolnienie go od kosztów sądowych w zakresie wpisu stosunkowego od skargi.
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 221 poz. 2193 ) skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega wpisowi stosunkowemu w wysokości 400 zł.
Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym kosztów wpisu od skargi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu.
Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 16 kwietnia 2010 r. oraz w piśmie z dnia 26 lipca 2010 r. oświadczenia skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakiejkolwiek informacji odnośnie wysokości kosztów uzyskania przychodów z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF oraz wynikających z nadesłanych dokumentów źródłowych ( m.in. deklaracji podatkowej PIT 28 za 2009 r.) ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje.
Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 4 sierpnia 2010 r. wezwanie nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku oraz informacje wynikające z pisma procesowego z dnia 26 lipca 2010 r. oraz dołączonych do niego dokumentów źródłowych.
Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Dodatkowo należy podkreślić, iż zarówno Sąd jak i referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., [...]).
Na marginesie warto wskazać, iż skarżący wezwany do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykonał przedmiotowego wezwania, natomiast w dniu 19 sierpnia 2010 r. uiścił wpis sądowy należny w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło