IV SA/Wa 863/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-03
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wezwania sądu do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie takiej pomocy. Niespełnienie wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową, pomimo prawidłowego doręczenia, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
H. L. wniosła skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania i złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy wezwał ją do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające dochody, wydatki i zadłużenie. Wezwanie zostało zwrócone z powodu niepodjęcia w terminie, mimo dwukrotnego awizowania. Skarżąca nie uzupełniła wniosku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy H. L. w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
H. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie wymeldowania. Wraz ze skargą złożyła wniosek z dnia 26 marca 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że cały dochód przeznacza na wyżywienie i leki, jest osobą schorowaną. Wskazała na zadłużenie wynikające z nieopłacania rachunków za energię elektryczną i z tytułu podatku od nieruchomości. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że jest osobą samotną, jest współwłaścicielką (w ½) działki o pow. 1954 m2 (w ½) z budynkiem letniskowym, oraz mieszkania o pow. 48 m2. Skarżąca otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości: "930 zł po odtrąceniu spłaty rat".
Zarządzeniem z dnia 9 maja 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie: wyciągów z rachunków bankowych, dokumentu potwierdzającego dochód z emerytury, oświadczenia w sprawie wysokości miesięcznych wydatków, dokumentów potwierdzających zadłużenie skarżącej.
Wezwanie to zostało zwrócone do Sądu, z powodu niepodjęcia w terminie. Jak wynika z adnotacji urzędu pocztowego, przesyłka ta była awizowana po raz pierwszy w dniu 14 maja 2013 r. oraz powtórnie – w dniu 22 maja 2013 r. Pismo to znajdowało się w placówce pocztowej S., o czym umieszczono zawiadomienie w skrzynce oddawczej. Pismo to należy uznać za doręczone w dniu 28 maja 2013 r., zatem termin do uzupełnienia wniosku upłynął w dniu 5 czerwca 2013 r.
Stwierdzić należy, że dotychczas skarżąca nie wykonała wezwania Sądu.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Z tego punktu widzenia przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Rozpatrując niniejszy wniosek, należy także podkreślić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uwarunkowane jest wykazaniem przez stronę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, że wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m.in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżąca spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez nią spełniony. Skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oznacza to, że zobowiązana jest do wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy mieć na uwadze, że na obecnym etapie skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, natomiast na kolejnych etapach postępowania koszty które mogą (ale nie muszą) obciążać skarżącą to np. opłata kancelaryjna w wysokości100 zł lub wpis od skargi kasacyjnej – 100 zł.
Z informacji podanych przez skarżącą na urzędowym formularzu PPF wynika, m.in., że skarżąca uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości – jak podała "930 zł po odtrąceniu spłaty rat", nie precyzując jednak o jakie raty chodzi. Jako okoliczności uzasadniające wniosek skarżąca wskazała zadłużenie "za energię elektryczną, podatek za działkę" – nie wskazując jednak wysokości tego zadłużenia.
Wobec przedstawienia opisanych wyżej danych, zasadnym było w ocenie referendarza sądowego wezwanie do wyjaśnienia wątpliwości i nadesłania kolejnych oświadczeń i dokumentów. Dlatego też skarżąca została wezwana m. in. do udokumentowania wysokości dochodu, do złożenia oświadczenia o wysokości wydatków na utrzymanie, udokumentowania zadłużenia.
Skarżąca nie odpowiedziała na ww. wezwanie, które zostało prawidłowo dwukrotnie awizowane i należało je uznać za skutecznie doręczone (art. 73 p.p.s.a.) Tym samym należy uznać, że nie wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem z przedstawionych informacji i dokumentów nie wynika, aby poniesienie kosztów sądowych naraziło ją na uszczerbek utrzymania koniecznego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło