IV SA/Wa 863/16
PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-25
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sytuacji gdy postępowanie znajduje się na etapie, w którym przysługuje skarga kasacyjna objęta przymusem adwokacko-radcowskim?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykazał brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jest to uzasadnione, zwłaszcza gdy postępowanie znajduje się na etapie, w którym przysługuje skarga kasacyjna objęta przymusem adwokacko-radcowskim, a przyznanie prawa pomocy może być warunkiem realizacji konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący J. S. po oddaleniu jego skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał na brak dochodów, opiekę nad chorą matką (która następnie zmarła), posiadanie mieszkań i zobowiązania kredytowe. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku i złożeniu dokumentów, sąd rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono J. S. od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla J. S. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1) zwolnić J. S. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla J. S. adwokata.
Wyrokiem z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 863/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. (skarżącego) na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Po doręczeniu odpisu ww. orzeczenia, skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie uzyskuje żadnego dochodu, opiekuje się swoją ciężko chorą (leżącą) matką. Jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jest właścicielem mieszkania o pow. 56 m2 oraz współwłaścicielem mieszkania o pow. 43 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Oświadczył, że jego matka uzyskuje dochód w wysokości ok. 5.000 zł z tytułu emerytury, skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienił: kredyty bankowe na łączną sumę ok. 16 000 zł, koszty utrzymania mieszkania i mediów – ok. 1200 zł miesięcznie, koszty leczenia i rehabilitacji ok. 3 500 zł miesięcznie.
Zarządzeniem z dnia 22 września 2017 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: udokumentowanie uzyskiwanego przez matkę skarżącego dochodu, udokumentowanie wydatków, nadesłanie wyciągów z kont bankowych, udokumentowanie zobowiązań kredytowych, złożenie zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej.
Przy piśmie z dnia 13 października 2017 r. skarżący nadesłał żądane dokumenty oraz ponownie nadesłał wypełniony formularz PPF, w którym poinformował, że jego sytuacja uległa zmianie, obecnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, bowiem jego matka zmarła w dniu 27 września 2017 r. w wieku 92 lat.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369, dalej jako "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje jeżeli wnioskujący wykaże, że nie jest w stanie podołać jakimkolwiek kosztom postępowania sądowego. Wykazanie tej przesłanki ciąży na wnioskującym o prawo pomocy.
Oceniając złożony przez wnioskodawcę wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, należało uznać, że zasługuje on na uwzględnienie, bowiem wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z informacji zawartych we wniosku oraz nadesłanych w uzupełnieniu wniosku wynika, że aktualnie skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe (jego matka zmarła w dniu 27 września 2017 r.) jest osobą bezrobotną. W tej sytuacji, uznano, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem.
Ponadto należy uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w sprawie. Wyrokiem z dnia 18 maja 2017 r. Sąd rozpoznał skargę w niniejszej sprawie. Od przedmiotowego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez wnioskodawcę konstytucyjnego prawa do sądu
Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło