IV SA/Wa 868/05

WyrokWSA w Warszawie2006-06-23

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Aneta Opyrchał

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa, ale jednoczesnego zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, możliwe jest stwierdzenie nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. zachodzą wówczas, gdy organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego do cofnięcia, zniesienia lub odwrócenia skutków prawnych decyzji. Samo rozporządzenie nieruchomością na rzecz osoby trzeciej lub szczególne przepisy dotyczące rekompensat nie stanowią o nieodwracalności skutków prawnych w rozumieniu tego przepisu, jeśli nieruchomość nadal pozostaje we władaniu Skarbu Państwa. W niniejszej sprawie, mimo sprzedaży części nieruchomości, działka nr [...] nadal pozostawała we władaniu Skarbu Państwa (Nadleśnictwo C.), co wykluczało stwierdzenie nieważności decyzji z powodu nieodwracalnych skutków prawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą nieważność orzeczenia z 1954 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący kwestionował brak stwierdzenia nieważności w części dotyczącej działki nr [...], zarzucając zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. Organy administracji oraz sąd administracyjny rozpatrywały kwestię rażącego naruszenia prawa przy wydaniu pierwotnego orzeczenia oraz możliwość stwierdzenia jego nieważności w świetle zaistniałych skutków prawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa. - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] września 2004 r. - działając w oparciu o treść art. 157 § 1 i 2, art. 156 § l pkt 2 i 158 § l i 2 kpa l. stwierdził nieważność orzeczenia b. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1954 r. w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstw rolnych niebędących w faktycznym władaniu właścicieli położonych w gromadzie P., gminy P., powiatu [...] w części dotyczącej przejęcia dawnej działki nr [...] jako części gospodarstwa M. i A. K. o łącznej powierzchni [...] ha wymienionego w poz. 16 wykazu przejętych gospodarstw stanowiącego załącznik do orzeczenia; 2. stwierdził, że orzeczenie to w części dotyczącej dawnych działek o nr [...], [...], [...] i [...] wchodzących w skład opisanego gospodarstwa rolnego M. i A. K. zostało wydane z naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności orzeczenia w tej części nie jest dopuszczalne ze względu na zajście nieodwracalnych skutków prawnych tj. sprzedaż przejętych nieruchomości aktami notarialnymi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] września 2000 r. Wojewoda [...] - po rozpoznaniu wniosku N. Z. i J. K. - odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] października 1954 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa gospodarstwa M. i A. K. położonej we wsi P. gm. P., pow. [...]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. utrzymał w mocy w\w orzeczenie. Na decyzję Ministra z dnia [...]02.2001 r. N. Z. i J. K. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 19 lutego 2003r. (IVSA1470-1471\01) uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że organy orzekające w niniejszej sprawie: l. ustaliły stan faktyczny sprawy na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia z dnia 1954r, orzeczenie to stwierdzało natomiast, że przejecie własności następuje z dniem l września 1949 r. W aktach sprawy brak jest ustaleń co do stanu władania gospodarstwem w tym dniu; 2. nie zajęły stanowiska wobec tego, że będący przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności akt nie zawiera szczegółowych danych dotyczącym objętych nim nieruchomości; 3. nie wyjaśniły, na jakiej podstawie uznały, że przejmowane na własność Państwa gospodarstwa rolne stanowiły nieruchomości ziemskie; 4. nie wzięły pod uwagę tego, że brak szczegółowego opisu przejmowanych nieruchomości mógł spowodować niemożność uzyskania przez wywłaszczonych właścicieli ekwiwalentu za przejęte nieruchomości; 5.dokonały ustaleń co do przejętej nieruchomości nie na podstawie badanego orzeczenia lecz na podstawie dokumentów zebranych w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wyraził także następującą ocenę prawną: W myśl art. 75 ust. l obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym każda decyzja powinna mieć osnowę rozstrzygnięcia. W przypadku decyzji wydawanych na mocy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. osnowa aktu spełniając wymagania cytowanego przepisu winna określać nieruchomość ziemską, do której tytuł prawny miał dany podmiot i który nie sprawował nad nią władztwa i winna wskazywać dane tej nieruchomości jak: obszar, granice położenia i numery ewidencyjne działek. Nie ulega wątpliwości, że w sentencji zaskarżonego orzeczenia nie zawarto powyższych danych. Brak ten oznacza, że orzeczenie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Braku tego nie można uzupełnić odwołaniem się do innych dokumentów uzyskanych w trakcie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia-nawet jeżeli dokumenty te istniały w dniu wydawania orzeczenia o przejęciu. Organ stwierdził, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym rozpoznając ponownie sprawę organ stwierdził, że orzeczeniem b. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1954 r. przejęto z dniem l września 1949 r. na własność Skarbu Państwa gospodarstwo rolne położone w gromadzie P., gmina P., powiatu [...] o łącznej powierzchni [...] ha gruntu z zabudowaniami, drzewostanami, urządzeniami gospodarczymi wraz z przysługującymi tym gospodarstwom prawami oraz wolne od długów i ciężarów z wyjątkiem służebności gruntowych a niebędące w faktycznym władaniu właścicieli wymienione w wykazie będącym załącznikiem do cyt. orzeczenia. Przejęcie nastąpiło na mocy przepisów art. l i 3 dekretu dnia 27.07.1949r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa niepozostającym w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego ( Dz.U. nr 46 poz. 339). W załączniku tym wyszczególnione zostało również gospodarstwo małż. M. i A. K. W wykazie nie wskazano wprawdzie numerów ewidencyjnych działek wchodzących w skład przejmowanego gospodarstwa, zidentyfikowanie objętych orzeczeniem nieruchomości było jednak możliwe. W roku 1947 został bowiem sporządzony dla wsi P. przez mierniczego przysięgłego E. S. "Rejestr szczegółowy pomiarowo- szacunkowy po scaleniu". W rejestrze tym pod poz. [...] wykazano gospodarstwo stanowiące współwłasność A. i M. K. o pow. [...] ha dokładnie odpowiadającej powierzchni podanej w wykazie. W dniu [...].07.1947 r. Powiatowy Urząd Repatriacyjny Powiatowy Oddział w B. wystawił w miejscowości C. kartę przesiedleńczą nr [...], w której stwierdzono, że A. K. wraz z rodziną przesiedla się na inne miejsce zamieszkania Wśród członków rodziny wymieniono m.in. M. K. - żonę A. Z pisma wnioskodawców z 16 czerwca 2000 r. oraz wydanego w dniu [...] maja 1964 r. przez Prezydium PRN Wydział Spraw Wewnętrznych w B. zezwolenia na sprostowanie błędu w akcie małżeństwa wynika, że A. K. i M. K. wymienieni w karcie oraz A. K. i M. K. to te same osoby. Aktem nadania z dnia [...] marca 1952 r. Powiatowa Komisja Ziemska w N. nadała A. K. [...] ha ziemi wraz z udziałem w budynkach. W wykonaniu tego aktu nadania Prezydium Powiatowej Rady Narodowej orzeczeniem z [...].11.1961 r. zwolniła A. K. od obowiązku uiszczenia ceny nabycia gospodarstwa położonego w J. o pow. [...] ha W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powołano się na dekret z dnia [...].07.1949 r. Na wniosek małż. K. decyzją z dnia [...] lutego 1972 r. Wydział Rolnictwa i Leśnictwa przejął na własność Państwa za rentę [...] ha gruntów zapisanych w księgach wieczystych nr [...] i [...] w trybie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomości rolne na własność Państwa. Fakty te wskazują, że A. i M. K. zarówno 1.09.1949 r. jak i w dniu wydawania zaskarżonego orzeczenia nie mieli objętego orzeczeniem gospodarstwa we władaniu. Okoliczność ta została także potwierdzona przez wnioskodawców. Objęte wnioskiem nieruchomości do stycznia 2002 r. w większej części znajdowały się w Zasobie Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa (dawne działki nr [...], [...], [...] i [...] wchodzące w skład działek o nr [...], [...], [...] i [...]). Umowami z dnia [...] stycznia 2002r. sprzedano osobom trzecim działki o nr [...], [...] i [...] i [...]. Nadto w dniu [...] stycznia 2002 r. sprzedano działkę nr [...]. W skład zbytych opisanych aktami notarialnymi gruntów wchodzą przejęte na Skarb Państwa zaskarżonym orzeczeniem dawne działki [...], [...], [...], [...] stanowiące w przeszłości własność M. i A. K. Dawna działka nr [...] wchodziła (i nadal wchodzi) w skład Lasów Państwowych i znajduje się we władaniu Nadleśnictwa C. jako cześć działki o nr [...]. W opisanej sytuacji faktycznej i prawnej decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Wojewoda [...] stwierdził, że orzeczenie z dnia [...].10.1954 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wyniku rozpoznania odwołania wnioskodawców i Nadleśnictwa C. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w uzasadnieniu wskazując, że organ I instancji nie rozważył, jakie znaczenie dla oceny stanu prawnego działki nr [...] mają dołączone przez Nadleśnictwo: postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 1999 r. sygn. [...] stwierdzające nabycie przez Skarb Państwa - Nadleśnictwo C. z dniem l stycznia 1988 r. przez zasiedzenie m.in. działki nr [...] oraz postanowienie tegoż Sądu Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia [...].11.1999r. o założeniu księgi wieczystej nr [...] i wpisaniu do niej jako właściciela działki nr [...] Lasów Państwowych Nadleśnictwa C. W ocenie Nadleśnictwa wskazane orzeczenia wskazują, że zaszły nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1954 r. Organ przyjął, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r. nr 56, poz. 679 ze zm.) "lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe zwane dalej Lasami Państwowymi. Art. 32 ust. l tejże stawy stanowi, że Lasy Państwowe nie posiadają osobowości prawnej, reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzania mieniem". Tym samym nieruchomość niewątpliwie stanowi własność Skarbu Państwa zaś Nadleśnictwo jest jedynie jej zarządzającym. Powyższe skutkuje tym, że nie ma przeszkód prawnych uniemożliwiających zwrot przejętej nieruchomości. Nadleśnictwo C. wniosło odwołanie od w\w decyzji - co do jej punktu l twierdząc, że również w części dotyczącej działki nr [...] zaszły nieodwracalne skutki prawne. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Odnosząc się natomiast do kwestii nieodwracalnych skutków prawnych wskazał, że dawna działka nr [...] wchodzi nadal w skład Lasów Państwowych i znajduje się we władaniu Nadleśnictwa C. jako cześć działki nr [...]. Zgodnie z treścią art. 32 ust. l ustawy z dnia 28 09.1991 r. o lasach (Dz.U. nr 56 z 2000 r. poz. 679) lasy państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nie posiadają osobowości prawnej, reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzania mieniem. Tym samym nieruchomość stanowi niewątpliwie własność Skarbu Państwa a Nadleśnictwo C. jest jedynie zarządzającym. Z powyższego wynika, że istnieją prawne i faktyczne możliwości zwrotu nieruchomości - działki nr [...]. Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. wniosło skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do działki nr [...], zarzucając decyzji rażące naruszenie art. l pkt. 4, art. 2, art. 4 pkt. l w zw. z art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznego zasobów naturalnych kraju. W uzasadnieniu wskazał, że art. 7 w\w ustawy stanowi o sposobie zaspokajania roszczeń o zwrot działek leśnych - poprzez rekompensaty wypłacane z budżetu państwa na podstawie odrębnych przepisów. Tak też w ocenie organu zwrot nieruchomości w naturze nie jest możliwy a to skutkuje nieodwracalnością skutków prawnych. Dodatkowo na rozprawie dnia 9 czerwca 2006 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że Nadleśnictwo nabyło tę nieruchomość w sposób pierwotny - przez zasiedzenie- na co wskazuje orzeczenie Sądu Rejonowego w B. to skutkuje koniecznością uznania, że zaszły nieodwracalne skutki prawne. Dodatkowo podniósł zarzut nieważności zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - na podstawie art. 156§1 pkt. l, 4 i 7 kpa wskazując, iż uniwersalnym następcą Prezydium Powiatowej Rady Narodowej jest Starosta w tym wypadku B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Zaskarżona do Sądu decyzja będąca przedmiotem rozpoznania została wydana na podstawie przepisów dotyczących postępowania nieważnościowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa. Zaskarżoną do Sądu decyzją organ stwierdził, że kontrolowana z punktu widzenia zaistnienia przesłanek z art. 156§1 kpa decyzja z dnia [...].10.1954 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, z tym że co do działki o dawnym nr [...] stwierdził jej nieważność zaś co do pozostałej części nieruchomości objętych kontrolowaną decyzją stwierdził zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. Jak wskazał organ decyzja ta została wydana po uprzednim uchyleniu decyzji organów obu instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny i po uwzględnieniu przestawionej przez ten Sąd oceny prawnej i wskazówek co do dalszego toku postępowania. Jak wynika z treści uzasadnienia tego orzeczenia Sąd ten wskazał, że będący przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności akt nie zawiera szczegółowych danych dotyczących objętych nim nieruchomości, nadto poczynione ustalenia faktyczne zostały poczynione nie na dzień l września 1949 r. z którą to datą - zgodnie z treścią orzeczenia nastąpiło przejęcie nieruchomości na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia tj. 1954 r. Dodatkowo Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły na jakiej podstawie uznały, że przejmowane na własność Państwa gospodarstwo rolne stanowiły nieruchomości ziemskie, nie wzięły pod uwagę tego, że brak szczegółowego opisu przejmowanych nieruchomości mógł spowodować niemożność uzyskania przez wywłaszczonych właścicieli ekwiwalentu za przejęte nieruchomości. Sąd ten wyraził także określoną ocenę prawną wskazując, że w myśl art. 75 ust. l rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym obowiązującego w dacie wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji każda decyzja powinna zawierać osnowę rozstrzygnięcia. W przypadku decyzji wydawanych na podstawie dekretu z 27 lipca 1949 r. osnowa aktu spełniająca wymagania cytowanego przepisu winna określać nieruchomość ziemską, do której miał tytuł prawny dany podmiot i który nie sprawował nad nią władztwa oraz powinna wskazywać dane tej nieruchomości obejmujące obszar, granice, położenie i numery ewidencyjne działek. Nie ulega wątpliwości, że w sentencji zaskarżonego orzeczenia brak jest rozstrzygnięcia w tym zakresie co oznacza, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W tej sytuacji zarówno organy orzekające w niniejszej sprawie jak i Sąd rozpoznający niniejszą skargę związany jest przedstawioną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2003 r. oceną prawną, która jednoznacznie wskazuje, że będące przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skarga będąca przedmiotem rozpoznania zarzuca uchybienia przepisów prawa jedynie części decyzji - dotyczącej nieruchomości o d. nr [...] będącej we władaniu Nadleśnictwa C., co do której skarżący nie kwestionując faktu wydania decyzji z dnia [...].10.1954 r. z rażącym naruszeniem prawa twierdzi, że nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. A zatem kwestią wymagającą rozważenia w niniejszej sprawie pozostaje jedynie czy w stosunku do działki o d. nr [...] zaszły - w okolicznościach niniejszej sprawy - nieodwracalne skutki prawne, które uzasadniałyby konieczność zastosowania art. 158 w zw. z art. 156§2 kpa. Rozważając powyższe Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w stosunku do nieruchomości o d. nr [...]. Kwestia nieodwracalności skutków prawnych była wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in.. uchwała z 16.12.1996 r., OPS 7\96, ONSA 1997\2\49, uchwała z dnia 20.03.2000 R. OPS 14\99, ONSA 2000\3\93, wyrok NSA z 4.03.1999 r., ISA 1962\98 lex 47966). Nie ulega wątpliwości, że z problemem tym będziemy mieli do czynienia wtedy gdy dana nieruchomość (bo z reguły decyzje, co do których stwierdzana jest nieważność dotyczą przejęcia nieruchomości na rzecz Skarb Państwa ) w dacie stwierdzenia nieważności decyzji, nie pozostaje we władaniu Skarbu Państwa. Dopiero bowiem w takiej sytuacji organ ma obowiązek zbadać czy w konkretnej sytuacji mamy do czynienia z nieodwracalnymi skutkami prawnymi. Jednocześnie - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym w tym zakresie w ocenie, czy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, nie powinny być brane pod uwagę takie późniejsze zdarzenia, które mogą stwarzać przeszkody w przywróceniu uprawnień lub w nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu. Nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania samej decyzji administracyjnej, lecz zamierzone lub nieprzewidziane następstwa tego, że decyzja administracyjna, choć obciążona ciężkimi wadami, pozostaje w obrocie prawnym i korzysta z domniemania legalności. Nieodwracalność skutków prawnych ma miejsce wówczas, gdy organ administracyjny w drodze postępowania administracyjnego nie może cofnąć ani odwrócić skutków prawnych, jakie wywołała decyzja. Dotyczy to takiej sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego do cofnięcia, zniesienia czy odwrócenia skutków prawnych decyzji. (tak m.in. wyrok NSA z dnia 28.09.2001 r. ISA 326\01 LEX nr 75508) Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość - d. działka nr [...] pozostaje we własności Skarbu Państwa. Skarżący - Lasy Państwowe -Nadleśnictwo C. jedynie włada tą nieruchomością a uprawnienie jego w tym zakresie wynika z treści ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 nr 56, poz. 679 ze zm.). Pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie, że postanowieniem z dnia [...] lutego 1999r. Sąd Rejonowy w B. stwierdził nabycie przez Skarb Państwa przez zasiedzenie własności m.in. tej nieruchomości. Istota problemu sprowadza się bowiem do tego, czy obecnie Skarb Państwa pozostaje we władaniu nieruchomości. Skutkiem prawnym wydania wadliwej decyzji jest odjęcie prawa własności nieruchomości (tu: działki nr [...]) dotychczasowemu właścicielowi i przejście własności na Państwo. Ten stan rzeczy w niniejszej sprawie nie zmienił się albowiem orzeczenie Sądu Rejonowego w B. nie zmieniło właściciela gruntu. Stąd też zarzut skarżącego, że pierwotne nabycie własności nieruchomości - przez zasiedzenie ma wpływ na wynik rozstrzygnięcia jest chybiony. Nie może wpłynąć również na rozstrzygnięcie Sądu w przedmiocie nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych przez decyzję treść art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz.U. nr 97 poz. 1051 ze zm. ), zgodnie z którym roszczenia osób fizycznych byłych właścicieli lub ich spadkobierców z tytułu utraty własności zasobów wymienionych w art. l ustawy zaspokojone zostaną w formie rekompensat wypłaconych ze środków budżetu państwa na podstawie odrębnych przepisów. Ta sytuacja prawna tj. okoliczność, że faktycznie nieruchomość, której dotyczy skarga nie może podlegać zwrotowi w naturze nie uzasadnia stanowiska, że decyzja z dnia [...].10.1954 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zaś nie można stwierdzić jej nieważności z uwagi na to, że zaszły nieodwracalne skutki prawne. Niemożność zwrotu nieruchomości w naturze nie wynika wszak z faktu rozporządzenia tą nieruchomością na rzecz osoby trzeciej ale z przepisów szczególnych a zatem one a nie wydana decyzja spowodowały nieodwracalne skutki prawne. Nie znajduje oparcia w przepisach prawnych zarzut skarżącego, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, które skutkują jej nieważnością. I tak : jeśli chodzi o zarzut wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej ( art. 156§1 pkt. l kpa ) i skierowania j ej do osoby niebędącej stroną w sprawie ( art. 156§1 pkt. 4) wskazać należy, że decyzja organów administracji była już przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi miał obowiązek zbadać legalność rozstrzygnięcia również z punktu widzenia naruszenia przepisów, które miałyby skutkować nieważnością decyzji. Skoro Sąd nie stwierdził zaistnienia tych przesłanek - Sąd rozpoznający niniejszą sprawę związany jest zaprezentowaną oceną prawną również w tym zakresie. Co do natomiast zarzutu wydania decyzji zawierającej wadę, która powoduje jej nieważność z mocy prawa ( art. l56 § l pkt. 7 kpa) to Sąd nie doszukał się tego rodzaju naruszenia. Na tle tego przepisu utrwalił się pogląd, że skutek wady decyzji musi być wprost ustanowiony w odrębnym przepisie w postaci klauzuli nieważności. Taka sytuacja nie zaistniała w okolicznościach niniejszej sprawy albowiem ani z w\w ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju ani z żadnego innego przepisu nie wynika skutek nieważności decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, wobec czego podlega ona oddaleniu. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 w\w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło