IV SA/Wa 869/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. i B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. P. i B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: 1) oddalić wniosek J. P. i B. P. od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Po wydaniu w niniejszej sprawie w dniu 8 lipca 2010 r. postanowienia odrzucającego skargę J. P. i B. P. na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], skarżący zwrócili się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie ich z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. Jak wynika z rubryki 7. 1 formularza wniosku skarżący są współwłaścicielami nieruchomości –50–letni dom drewniany, poza tym nie posiadają żadnego innego majątku ani rzeczy wartościowych. Jedynymi źródłami dochodu dwuosobowej rodziny są świadczenia emerytalne: B. P. w kwocie 1095 zł oraz J. P. w kwocie 1045 zł miesięcznie. Z nadesłanego przez skarżących oświadczenia z dnia 10 lipca 2010 r., potwierdzonego przez pracownika Banku [...] w O. wynika, iż J. P. nie posiada odrębnego konta bankowego, jest jedynie pełnomocnikiem do konta bankowego B. P., którego saldo na dzień 10 listopada 2010 r. wynosiło 1.438,89 zł. Skarżący wśród miesięcznych wydatków koniecznych wymienili: opłatę za energię elektryczną, ogrzewanie, telefon, wywóz nieczystości, wskazując, że ich łączna kwota wynosi 900 zł. Ponadto podali, iż znaczną część ich dochodów pochłaniają wydatki związane z leczeniem specjalistycznym i zakupem lekarstw- 500 zł miesięcznie oraz wydatki na wyżywienie, środki higieny osobistej i odzież- 600 zł miesięcznie. Z nadesłanych przy piśmie z dnia 10 listopada 2010 r. materiałów źródłowych wynika, iż na zakup węgla wnioskodawcy 6 października 2010 r. wydatkowali kwotę 599,40 zł. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na częściowe uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) Należy mieć na uwadze, iż łączny miesięczny dochód osiągany w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżących wynosi 2.139 zł. Jak już wskazano wyżej skarżący dysponują również kwotą 1.438,89 zł oszczędności znajdującą się na rachunku bankowym B. P. Wykazane przez skarżących, średnie miesięczne wydatki, ponoszone na utrzymanie domu, opłatę za opał, prąd, telefon, wydatki na wyżywienie, środki czystości, leki wynoszą około 2000 zł. Co prawda po pomniejszeniu osiąganego dochodu o wskazaną kwotę do dyspozycji skarżących pozostaje niewielka kwota (około 140 zł), jednak należy mieć na uwadze, iż dysponują oni wolnymi środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym w wysokości 1.438,89 zł. Ponadto należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem jaki będą musieli ponieść skarżący będzie wpis od skargi kasacyjnej, którego wysokość, stosownie do treści § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 250 zł. Kwota jaką dysponują skarżący (ok. 1.400 zł oszczędności) umożliwia im zatem jednorazowe wygospodarowanie kwoty 250 zł niezbędnych na pokrycie opłat sądowych, do których uiszczenia będą zobowiązani. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż wykazana przez skarżących sytuacja materialna nie pozwala na przyjęcie, że spełniają oni przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, określonym w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wobec stwierdzenia, że skarżący nie spełniają przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, rozważenia wymaga, czy spełniają oni warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, które określono w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Kluczowe dla prawidłowego zastosowania przesłanki wskazanej w tym przepisie jest ustalenie, jaką część kosztów skarżący mogą ponieść, aby nastąpiło to bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Jak wskazano, analizując dopuszczalność przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ustalono, że sytuacja materialna skarżących (znajdujące się na ich koncie oszczędności w wysokości 1.438, 89 zł) umożliwia im uiszczenie ww. wpisu od skargi kasacyjnej. Jednakże uwzględniając wysokość miesięcznych dochodów i niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym B. i J. P. należy stwierdzić, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego nie będą oni w stanie ponieść ewentualnych kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Należy również podkreślić, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, na którym znajduje się postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. P. i B. P. w niniejszej sprawie. Od powołanego orzeczenia przysługuje skarżącym skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżących konstytucyjnego prawa do sądu. Należy zatem stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji