IV SA/Wa 87/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-25

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest niska renta, a która ponosi stałe wydatki, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W przypadku skarżącej, której jedynym źródłem dochodu jest niska renta, a która ponosi stałe wydatki, przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione, ponieważ poniesienie tych kosztów mogłoby narazić ją na uszczerbek koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Geodety Kraju. Wskazała, że jedynym źródłem jej utrzymania jest renta w kwocie 101,33 zł miesięcznie, a jej stałe wydatki obejmują opłaty za nieruchomość, energię i ogrzewanie. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i wysokość renty.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić J. S. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia zwolnić J. S. od kosztów sądowych J. S. (dalej: "skarżąca") po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie w wysokości 200 zł, pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy podnosząc, że jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie rentowe i nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych. Skarżąca do pisma dołączyła kopię decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu wysokości renty w kwocie 101,33 zł miesięcznie. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF z dnia 16 lutego 2016 r. wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom o pow. 120 m2 oraz łąkę o pow. 1,40 ha. Podała, że jest osobą starszą, schorowaną, musi korzystać z pomocy dzieci. Jako wydatki stałe wskazała: podatek od nieruchomości 22,75 zł, energię elektryczną – 45 zł, ogrzewanie – 100 zł, leki – 50 zł. Rozpoznając wniosek, stwierdzono, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że pomimo niewskazania w rubryce nr 4 formularza PPF zakresu wniosku, uznano – z uwagi na treść pisma z dnia 25 stycznia 2015 r. oraz uzasadnienie wniosku (rubryka nr 5 formularza), gdzie skarżąca stwierdziła, że nie stać ją na poniesienie kosztów sądowych, czy też dokonanie opłat sądowych – że wniosek obejmuje żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie rentowe z KRUS w wysokości ok. 100 zł. Skarżąca oświadczyła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, z tym, że w zaspokajaniu najbardziej podstawowych potrzeb życiowych pomagają jej dzieci. W tej sytuacji, mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego uznano, że poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych, mogłoby ją narazić na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło