IV SA/Wa 871/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 1 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. Spółka Komandytowa z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. Spółka Komandytowa z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. N. Spółka Komandytowa z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Razem ze skargą Spółka złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. wezwano skarżącą do nadesłania dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze. W zakreślonym terminie Spółka nie nadesłała żądanych dokumentów. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącej w dniu 28 sierpnia 2009 r. (karta nr 37 akt sądowych). W dniu 4 września 2009 r. Spółka wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia 7 sierpnia 2009 r., załączając do niego żądane w wezwaniu z dnia 23 czerwca 2009 r. dokumenty dotyczące jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia, czy też zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr wniosku o przyznanie prawa pomocy, który skarżąca uzupełniła nadesłanymi wraz ze sprzeciwem dokumentami źródłowymi wynika, że na rachunku bieżącym Spółki w [...] S.A. znajduje się kwota 1.996,78 zł. Na lokatach terminowych w tym samym banku zdeponowana jest kwota 25.071,64 zł. Zgodnie z oświadczeniem zwartym w uzasadnieniu wniosku, środki znajdujące się na koncie bankowym wnioskodawczyni pochodzą z pożyczki udzielonej przez wspólników w celu finansowania prac architektonicznych. Wnioskodawczyni posiada również rachunek bankowy w [...] S.A., jednakże jego saldo jest zerowe. Wedle bilansu obejmującego okres od 1 stycznia 2009 r. do końca lipca 2009 r. (karty 48-51 akt sądowych), zobowiązania Spółki na koniec tego okresu wyniosły 698.256,75 zł. Z tej kwoty 672.347,85 zł stanowią inne zobowiązania krótkoterminowe wobec jednostek powiązanych. Podobnie, w bilansie obejmującym okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. (karty 19-21 akt sądowych) wykazano kwotę 666.347,85 zł, jako kwotę innych zobowiązań krótkoterminowych wobec jednostek powiązanych. Wedle znajdującego się na karcie nr 52 oświadczenia skarżącej, wskazana kwota krótkoterminowych zobowiązań dotyczy pożyczek i odsetek od pożyczek udzielonych N. sp. kom. przez komandytariuszy tej spółki, to jest W. K. i A. M. Należy też wskazać, że - jak wynika ze znajdującego się na karcie nr 9 akt sądowych odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego - wymienieni komandytariusze skarżącej Spółki są jednocześnie wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest komplementariuszem skarżącej. Wraz ze sprzeciwem do akt sprawy złożono także kopie sześciu umów pożyczek zawartych przez skarżącą Spółkę z jej komandytariuszami (W. K. i A. M). Z umów tych wynika, że w okresie od 18 marca 2008 r. do 17 listopada 2008 r. wymienieni udzielili skarżącej pożyczek na łączną kwotę 700.000,00 zł. Oceniając dopuszczalność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z oświadczeniem zawartym w rubryce nr 2.7 formularza wniosku skarżąca prowadzi działalność w zakresie zagospodarowania i sprzedaży nieruchomości mieszkaniowych. Chcąc realizować zamierzoną działalność, Spółka musi się liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania sądowego - także kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi, których właściwość obejmuje m.in. kontrolę wydawanych przez organy administracji publicznej aktów (decyzji administracyjnych, postanowień) z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jedynie w sytuacji, gdy Spółka wykazałoby, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania można przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 2 pkt 1 ppsa) lub, gdy wykazałaby, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ppsa), można byłoby przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym. Trzeba jednak przy tym podkreślić, iż prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Z tego względu powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna (inna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587). W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wysokość wpisu od skargi wynosi w przedmiotowej sprawie 500 (słownie: pięćset) złotych (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wysokość ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej wyniesie 250 (słownie: dwieście pięćdziesiąt) złotych (§ 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z kolei wysokość ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy też ewentualnych wpisów od zażaleń wyniesie jednorazowo 100 (słownie: sto) złotych (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192 oraz § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Środki zgromadzone na rachunku bieżącym Spółki oraz zdeponowane na lokatach terminowych wielokrotnie przekraczają wysokość opisanych opłat. Nie ma przy tym znaczenia, że środki te pochodzą z pożyczki, która jak twierdzi skarżąca udzielona została na finansowanie prac architektonicznych. Stosownie do treści art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Udzielenie pożyczki nie następuje zatem w określonym celu, a przeznaczenie otrzymanych pieniędzy zależne jest od woli pożyczkobiorcy. Twierdzenie to potwierdza treść umów pożyczek, których kopie skarżąca złożyła do akt sprawy. Należy zatem stwierdzić, że sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze wnioskodawczyni pozwalają jej na wygospodarowanie 500 zł niezbędnych na pokrycie kosztów wpisu od skargi. Skarżąca posiada także dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić trzeba, że Spółka winna funkcjonować na bazie własnego majątku, a przyznanie prawa pomocy nie może skutkować nieuzasadnionym "przerzuceniem" ciężaru funkcjonowania Spółki na Państwo. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.