IV SA/Wa 871/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...], z dnia [...] lutego 2014 r., wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011r. nr 191, poz. 1133) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. M. ur. [...] lipca 1972 r., o nieokreślonym obywatelstwie, od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...], orzekającej o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że A. M. w dniu 27 czerwca 2012 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] udzielił cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia w trybie ww. ustawy na okres 2 lat, tj. do dnia 28 listopada 2014 r. Decyzja weszła do obrotu prawnego w dniu 1 sierpnia 2013 r. W odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. A. M. podniósł, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, tj. art. 8 k.p.a., tzn. zasady ochrony i pogłębiania zaufania strony postępowania do organu prowadzącego jej sprawę, poprzez dopuszczenie do trwającej ponad 8 miesięcy zwłoki w doręczeniu decyzji. Rozpatrując odwołanie, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ustalił, że decyzja Wojewody [...] została wydana dnia [...] listopada 2012 r. Ponieważ strona nie odebrała w/w decyzji, pismem z dnia 28 lutego 2013 r., Wydział Spraw Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego poinformował cudzoziemca o konieczności niezwłocznego stawienia się po odbiór przedmiotowego zezwolenia oraz dokonanie opłat za udzielone zezwolenie, oraz kartę pobytu. Pismo to zostało odebrane w dniu 4 marca 2013 r., jednak strona nie stawiła się w Urzędzie po jego odbiór. Z uwagi na powyższe organ I instancji wystosował do cudzoziemca kolejne pismo z dnia 23 lipca 2013 r., oraz analogiczne pismo z dnia 29 lipca 2013 r. Ostatecznie A. M. odebrał przedmiotową decyzję w dniu 1 sierpnia 2013 r. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, iż zarzut stawiany w odwołaniu przez cudzoziemca nie jest zasadny, gdyż podnoszona przez niego zwłoka w doręczeniu decyzji wynikła w dużej mierze z winy samego cudzoziemca. Ponadto Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że A. M. spełniał przesłanki do udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach, gdyż spełnia przesłanki określone w art. 1 pkt 3 ww. ustawy. Organ I instancji udzielił wnioskowanego zezwolenia zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, na okres wynoszący 2 lata tj. do dnia 28 listopada 2014 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2014 r. wniósł A. M. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez dopuszczenie do trwającej ponad 8 miesięcy zwłoki w doręczeniu decyzji przez organ I instancji. Skarżący zarzucił również, że o udzielonym zezwoleniu na zamieszkanie, a także wezwaniu do uiszczenia opłaty skarbowej został poinformowany dopiero po 3 miesiącach od daty wydania decyzji. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że nie odniósł się do zarzutów jakie podniósł w uzupełnieniu odwołania od decyzji organu I instancji, czym naruszył art. 8, 11, 107 § 3 k.p.a. Zarzucił również naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ II instancji przy rozpatrywaniu odwołania interesu strony. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego podniósł dodatkowo zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach oraz art. 39 k.p.a. poprzez brak niezwłocznego doręczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. co skutkowało nieuzasadnionym ograniczeniem uprawnień skarżącego przysługujących na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. Skarżący w wyniku wadliwego doręczenia decyzji, zamiast przewidzianych ustawą 2 lat, uzyskał jedynie uprawnienie do zamieszkiwania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku i 4 miesięcy. W konsekwencji powyższego skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...]. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontroli tej dokonuje się pod kątem zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, dokonując tej kontroli, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. jest art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011r. nr 191, poz. 1133). Powyższa ustawa określa zasady zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym cudzoziemców wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczęte na skutek kolejnego wniosku – art. 1 pkt 3 w. ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, udziela zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, jeżeli wniosek o udzielenie tego zezwolenia zostanie złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Organy obu instancji zgodnie uznały, że skarżący spełnia warunki formalne do zalegalizowania jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie ww. przepisów. Zezwolenie to zostało udzielone decyzją Wojewody [...] na okres 2 lat, tj. do 28 listopada 2014 r. Taki jest zapis tej decyzji opatrzonej datą [...] listopada 2012 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. w postępowaniach w sprawie udzielenia cudzoziemcom, o których mowa w art. 1 zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 59, art. 60 ust. 1 i 3-5 oraz 6 i art. 62 ust. 3-7, 8, 8a i ust. 9 pkt 2 i 3 lit. B ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694, z późn. zm.) oraz przepisy wydane na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym ogólną zasadą pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.), udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, jako indywidualny akt administracyjny skierowany do konkretnego adresata, następuje w drodze decyzji administracyjnej – art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. Decyzję taką zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a. należy doręczyć stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W przedmiotowej sprawie nie zachodziły warunki do doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Z adnotacji zawartej w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. wynika, że miała być ona doręczona stronie A. M. na adres Ul. [...], [...] W. Doręczenie decyzji na piśmie następuje w formie przewidzianej w art. 39 – 49 k.p.a. i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne. Doręczenie decyzji na piśmie jest istotną czynnością procesową, z którą związane są skutki prawne o charakterze materialnym i procesowym. Poprzez doręczenie decyzji następuje jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Przy czy stosownie do art. 110 k.p.a. odrębną czynnością procesową jest wydanie decyzji administracyjnej, różną od czynności jej doręczenia lub ogłoszenia. Wydanie decyzji to jej sporządzenie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 1 k.p.a. Wydanie decyzji zmyka pewien etap postępowania administracyjnego, ale go nie kończy. Datą wydania decyzji jest dzień, w którym organ rozstrzyga sprawę w oparciu o obowiązującą normę prawną w odniesieniu do konkretnego adresata. Po wydaniu decyzji organ obowiązany jest niezwłocznie doręczyć ją stronie. Zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest niż związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Zatem decyzja wiąże organ dopiero z chwilą jej wejścia do obrotu prawnego poprzez jej doręczenie lub ogłoszenie stronie. Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że Wojewoda [...] wydał decyzję w dniu [...] listopada 2012 r., którą udzielił skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, tj. do dnia 28 listopada 2014 r. Okres 2 lat zezwolenia został ustalony poczynając od daty wydania decyzji. Jednakże po wydaniu decyzji, organ I instancji nie podjął czynności niezwłocznego doręczenia decyzji stronie. W konsekwencji doręczenie decyzji nastąpiło dopiero w dniu 1 sierpnia 2013 r., w trybie art. 39 k.p.a. za pokwitowaniem przez pocztę, na adres wskazany przez skarżącego we wniosku z dnia 27 czerwca 2012 r. wszczynającym postępowanie administracyjne. W tej sytuacji, wobec opóźnienia w bezzwłocznym doręczeniu decyzji, zasadny jest zarzut skarżącego pozbawienia go części przyznanego mu uprawnienia. Udzielone przez Wojewodę [...] zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony jest osobistym uprawnieniem skarżącego, które zostało mu udzielone w drodze decyzji. Mocą zapisu ustawowego, zezwolenie to udzielane jest na okres 2 lat – art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. Należy zauważyć, że z zapisu tego nie wynika, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się do lat 2, czy też na okres nie dłuższy niż 2 lata. W przypadku decyzji przyznających stronie uprawnienie o charakterze terminowym, istotne jest niezwłoczne doręczenie decyzji stronie. W przeciwnym razie, tak jak w przedmiotowej sprawie, w sposób bezpodstawny strona została pozbawiona części należnego jej uprawnienia. Mimo literalnie poprawnego zapisu decyzji Wojewody [...], poprzez opóźnienie jej doręczenia stronie, a tym samym wejście jej do obrotu prawnego dopiero w dniu 1 sierpnia 2013 r. (osiem miesięcy po wydaniu decyzji) jest ona niezgodna z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r., gdyż faktycznie udzielone nią zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony nie wynosi 2 lata, jak przewiduje ustawa. Organ I instancji nie miał prawa, poprzez nieprawidłowo prowadzone postępowanie administracyjne z naruszeniem art. 8, art. 109, art. 110 k.p.a., pozbawić skarżącego części należnego mu uprawnienia. Organ odwoławczy, na skutek odwołania od decyzji I instancji miał możliwość skorygowania tego błędu, jednakże z tego prawa nie skorzystał. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Organ I instancji nie wezwał skarżącego na podstawie art.. 261 § 1 i 2 k.p.a. do uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, co oznacza, że wniosek nie podlega rygorowi zwrotu. Zgodnie z art. 261 § 4 k.p.a. organ ma możliwość załatwienia podania mimo nieuiszczenia opłaty w przypadkach określonych w tym przepisie, jednakże ze sprawy nie wynika, że organ I instancji zastosował w sprawie ten przepis. Art. 267 k.p.a. przewiduje możliwość zwolnienia strony od ponoszenia opłat, w razie niewątpliwej niemożności poniesienia jej prze stronę. Jeżeli na wezwanie strona opłaty nie uiści, organ ma możliwość ściągnięcia jej w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (art. 265 k.p.a.). Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe uwagi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 135, art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a.