IV SA/Wa 872/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-15

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a uchylanie się od złożenia niezbędnych dokumentów uniemożliwia pozytywne orzeczenie w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca O. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję o wymeldowaniu. W złożonym oświadczeniu podała swoje dochody, dochody męża oraz posiadany majątek i koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Sąd uznał oświadczenie za niewystarczające i wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów, m.in. wyciągów z rachunków bankowych, wyjaśnień dotyczących mieszkań i potwierdzenia wydatków. Skarżąca nie wykonała wezwania w całości, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. O. R. wnioskiem z dnia 9 czerwca 2013 r., sprecyzowanym w piśmie z dnia 29 czerwca 2013 r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z ciężko chorym mężem. Jako źródła dochodu dwuosobowej rodziny wskazała świadczenia emerytalne: swoje w wysokości 1.098,01 zł miesięcznie i męża w wysokości 1.674,88 zł miesięcznie. Jako posiadany majątek wymieniła dwa mieszkania o powierzchni 62 m2 i 40 m2. Do kosztów utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawczyni zaliczyła: koszty utrzymania mieszkania o powierzchni 40 m2 (czynsz, energia elektryczna, telefon, telewizja kablowa - łącznie 867,88 zł miesięcznie), koszty utrzymania mieszkania o powierzchni 62 m2 (czynsz, energia elektryczna, telefon, - łącznie 1.050 zł miesięcznie), a także koszty zakupu leków w wysokości 400-600 zł miesięcznie oraz wyżywienia - 455 zł miesięcznie. Ponieważ oświadczenie strony z dnia 9 czerwca 2013 r. było niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz budziło wątpliwości, pismem z dnia 21 czerwca 2013 r. wezwano ją do złożenia w terminie 14. dni oświadczenia i dokumentów źródłowych, potwierdzających stan majątkowy i dochody, mianowicie: a) wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; b) oświadczenia, czy wskazane w rubryce nr 7.1 formularza wniosku mieszkanie o powierzchni 40 m2, to mieszkanie jej matki, z którego skarżąca została wymeldowana, czy inne mieszkanie, stanowiące własność skarżącej lub jej męża; c) dokumentów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na mieszkanie o powierzchni 40 m2 z okresu ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych, a także potwierdzających, że to ona (ewentualnie jej mąż) ponoszą te wydatki; d) dokumentów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na mieszkanie o powierzchni 62 m2 z okresu ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych; e) dokumentów potwierdzających wysokość innych niż związane z utrzymaniem mieszkania (mieszkań) stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym prowadzonym wspólnie z mężem. Pismo z dnia 21 czerwca 2013 r. doręczono skarżącej w dniu 26 czerwca 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 98 akt sprawy). O. R., pomimo upływu wyznaczonego terminu, nie uczyniła zadość opisanemu wezwaniu. Przy piśmie z dnia 29 czerwca 2013 r. nadesłała wprawdzie kserokopie szeregu dokumentów, m.in. potwierdzających zły stan zdrowia jej męża, jednakże nie znalazły się wśród nich dokumenty, do których nadawania została zobowiązana. Z kolei w rzeczonym piśmie naświetliła relacje pomiędzy nią i jej matką oraz powody, które zdaniem skarżącej, stoją za zamiarem sprzedaży mieszkania przez matkę, jednakże nie wyjaśniła jednoznacznie kwestii dotyczącej lokalu mieszkalnego wskazanego w rubryce nr 7.1 formularza wniosku, postawionej w wezwaniu z dnia 21 czerwca 2013 r. Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że z treści art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie wynika, iż to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania, jeżeli zaś strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. Tymczasem, O. R. najpierw przedstawiła niepełne i budzące wątpliwości dane o majątku i niezbędnych wydatkach gospodarstwa domowego, a następnie nie wykonała wezwania mającego na celu ustalenie jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Należy nadmienić, że skarżąca uiściła już w przedmiotowej sprawie wpis od skargi w wysokości 100 zł (karta nr 46 akt sprawy). Na obecnym etapie postępowania zobowiązana jest do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie 24 maja 2013 r. również w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Także wysokość innych ewentualnie należnych opłat sądowych w postępowaniu wszczętym skargą na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., jak opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy wpis od skargi kasacyjnej, jednorazowo nie przekroczy 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192; § 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przy wysokości opłat sądowych kształtujących się na wskazanym poziomie precyzyjne ustalenie rzeczywistej relacji wysokości dochodów do wielkości niezbędnych wydatków dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej i jej męża, jest niezbędne dla pozytywnego orzeczenia o żądaniu strony. Odstępując od złożenia do akt sprawy dokumentów i oświadczenia, mających na celu ustalenie realnych możliwości płatniczych, skarżąca uniemożliwiła zatem uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło