IV SA/Wa 873/15

WyrokWSA w Warszawie2015-07-23

Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Anna Szymańska, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu może zostać wydana na podstawie ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, nawet jeśli cudzoziemiec przebywał w dniu wydania tej decyzji w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu została wydana prawidłowo na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach, ponieważ w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy. Nawet jeśli cudzoziemiec przebywał w dniu wydania tej decyzji w strzeżonym ośrodku, co wyłączało zastosowanie art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy, to fakt nieopuszczenia terytorium RP po opuszczeniu ośrodka uzasadniał zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący, M. S., został zobowiązany do powrotu do kraju pochodzenia i objęty zakazem ponownego wjazdu decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Straży Granicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. oraz przepisów ustawy o cudzoziemcach, podnosząc m.in. kwestię zagrożenia dla jego życia w kraju pochodzenia oraz legalność jego pobytu w Polsce. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2014r. (nr [...]) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] września 2014r. (nr [...]) w części dotyczącej zobowiązania M. S. (dalej: "skarżący") do powrotu, natomiast w pozostałej części uchylił decyzję organu I instancji i określił termin dobrowolnego powrotu skarżącego w terminie 30 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji; orzekł o zakazie ponownego wjazdu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub – w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego; orzekł o zakazie ponownego wjazdu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 3 lat od dnia wydania zaskarżonej decyzji na wypadek, jeżeli skarżący nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z [...] września 2014r. orzekł o zobowiązaniu skarżącego do powrotu oraz o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 2 lat od dnia wydania decyzji. W podstawie prawnej powołał art. 302 ust. 1 pkt 1, 4, 16 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573 ze zm.), dalej ustawa. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że: - skarżący nie posiada stosownego zezwolenia na pobyt w Polsce, - skarżący podejmował pracę w Polsce bez wymaganego zezwolenia, - wobec skarżącego została wydana decyzja ostateczna o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i nie udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Skarżący nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ta została mu doręczona. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a."). W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż organ I instancji nie zbadał okoliczności, które skarżący przedstawił w postępowaniu uchodźczym a wskazujących na istnienie zagrożenia dla jego życia po powrocie do kraju pochodzenia. Skarżący podniósł przy tym, że w [...] został skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności w związku z niesłusznym oskarżeniem go o popełnienie morderstwa oraz, że z uwagi na bardzo złe warunki panujące w tamtejszych zakładach karnych, powrót do kraju pochodzenia zagrażałby nie tylko jego życiu, wolności i bezpieczeństwu osobistemu, ale także mógłby narazić go na nieludzkie i poniżające traktowanie. Skarżący uważa, że są to przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. W uzupełnieniu odwołania skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 10, art. 12 Kpa oraz 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka jak również art. 302 ust 1 pkt 1 i pkt 4, art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Podniósł, że w chwili zatrzymania przebywał w Polsce legalnie z uwagi na prowadzone przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ponadto, wskazując na wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 2014r, sygn. akt [...] podniósł, iż pracodawca skarżącego został uniewinniony od zarzutu powierzenia mu wykonywania pracy. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] września 2014 r. w części dotyczącej zobowiązania skarżącego do powrotu, natomiast w pozostałej części uchylił decyzję organu i instancji i określił termin dobrowolnego powrotu skarżącego w terminie 30 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji; orzekł o zakazie ponownego wjazdu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub – w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego; orzekł o zakazie ponownego wjazdu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 3 lat od dnia wydania zaskarżonej decyzji na wypadek, jeżeli skarżący nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom. W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżący przyjechał do Europy na podstawie wizy [...] z terminem ważności od [...] lipca 2012 r. do [...] lipca 2013 r. wydanej mu w celu praktyk rolniczych w związku z jego studiami przez [...]. Gdy nie udało mu się znaleźć pracy w [...] przyjechał do Polski w 2012 r. i od momentu wjazdu nie opuszczał terytorium Polski. Skarżący zeznał, iż przez 7-8 miesięcy pracował bez zezwolenia w punkcie gastronomicznym oferującym kebaby na [...]. Następnie zaproponowano mu pracę w barze [...] w S. W dniu 22 maja 2013 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzasadniając wniosek zamiarem wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W chwili złożenia wniosku posiadał zezwolenie na pracę typ A nr [...] w charakterze zbrojarza na podstawie umowy o pracę, z terminem ważności od 31 grudnia 2012 r. do 30 grudnia 2014 r. wydane dla i na rzecz [...]. Wojewoda [...] ustalił, iż skarżący nie jest zatrudniony i nie podjął pracy z uwagi na fakt zamknięcia firmy przez jego pracodawcę. W związku z powyższym uznał, iż skarżący nie przedstawił dokumentów uzasadniających jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powyżej 3 miesięcy i nie udokumentował, że posiada stabilne i regularne źródło dochodu niezbędne do pokrycia kosztów utrzymania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie [...] sierpnia 2013 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...] o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] - decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu [...] stycznia 2014 r. skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w związku z nielegalnym wykonywaniem pracy w [...] w S. Stwierdzono, iż w okresie od [...] października 2013 r. do [...] stycznia 2014 r. skarżący wykonywał tam pracę bez stosownego zezwolenia i umowy o pracę. W związku z powyższym, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w N. z [...] stycznia 2014 r. sygn. akt [...] skarżący został umieszczony w strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców przy [...] Oddziale Straży Granicznej w B. Tego samego dnia Komendant Placówki Straży Granicznej W. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydalenie skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uwzględniając powyższy wniosek [...] marca 2014 r. Wojewoda [...] wydał decyzję Nr [...] orzekającą o wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Skarżący wniósł odwołanie od tego rozstrzygnięcia. Przebywając w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców, w dniu [...] kwietnia 2014 r. skarżący wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. W związku z powyższym, po rozpatrzeniu odwołania do decyzji Wojewody [...] nr [...] w dniu [...] kwietnia 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję Nr [...] orzekająca o uchyleniu ww. decyzji Wojewody [...] i umorzeniu postępowania I instancji w tej sprawie na podstawie art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz, U. z 2012 r., poz. 680). Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania skarżącemu statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i nie udzielił zgody na pobyt tolerowany. Rozstrzygnięcie to utrzymała następnie w mocy Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...] którą skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W ocenie organu odwoławczego mając na uwadze ww. stan faktyczny sprawy oraz uregulowania prawne należy uznać, że organ I instancji prawidłowo zastosował w przedmiotowej sprawie postanowienia art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach. Wskazał, że wobec skarżącego została wydana decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy. Wyjaśnił, że w sprawie znalazły zastosowanie postanowienia art. 299 ust. 9 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, albowiem w dniu wydania tego rozstrzygnięcia skarżący przebywał w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w B. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Podał, że do zakończenia postępowania uchodźczego skarżący posiadał tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca legalizujące mu pobyt w Polsce i nie mógł wykonać postanowień art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Wobec powyższego nie można stwierdzić, że w dniu wydania decyzji skarżący przebywał w Polsce nielegalnie. Podniósł także, że zastosowania w przedmiotowej sprawie nie znajduje również art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, albowiem organ I instancji nie przeprowadził wobec skarżącego żadnego postępowania w przedmiocie wykonywania przez niego nielegalnej pracy, a postępowanie Wojewody [...] m.in. w tym zakresie zostało umorzone na mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. uchylającej decyzję [...] z dnia [...] marca 2014 r. Ponadto uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1, art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu odwołań skarżący podniósł kwestię zasadności udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych z uwagi zagrożenia jakich może doznać w kraju swego pochodzenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ubiegając się o nadanie mu statusu uchodźcy skarżący twierdził początkowo, że obawia się skazania go w kraju pochodzenia na karę dożywotniego pozbawienia wolności w związku ze śmiercią politycznego przeciwnika skarżącego, który zmarł w wyniku pobicia go przez zwolenników skarżącego należącego do organizacji studenckiej [...]. Skarżący zeznał jednak wówczas, że nie było prowadzone przeciwko niemu żadne postępowanie sądowe czy administracyjne. Następnie w czasie przesłuchania [...] maja 2014 r. skarżący zeznał, jakoby miał już zostać skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności w związku z ww. zdarzeniem. Jednakże Rada do Spraw Uchodźców nie dała wiary zeznaniom skarżącego oraz przedstawionym przez niego dokumentom i odmówiła nadania mu statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i nie udzieliła zgody na pobyt tolerowany. Wobec powyższego, w opinii organu odwoławczego, za bezcelowe uznać należy ponowne rozpatrywanie kwestii zasadności udzielenia skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych z uwagi na zagrożenia podnoszone przez stronę. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że z uwagi, iż na skutek postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] października 2014 r. skarżący został zwolniony z ww. Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców, określił termin dobrowolnego powrotu skarżącego na okres 30 dni od dnia doręczenia decyzji i zastosował w sprawie postanowienia art. 318 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Końcowo organ odwoławczy uznał, że w oparciu o analizę materialnej podstawy wydania decyzji o zobowiązaniu skarżącego do powrotu oraz art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, że zakaz ponownego wjazdu skarżącego do Polski orzeczony na podstawie art. 318 ust. 1 tej samej ustawy należy skrócić do 1 roku od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 6 Kpa poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i nie podjęcie "żadnych" działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy; - art. 7 Kpa poprzez niezbadanie wszystkich niezbędnych okoliczności oraz dokładnego wyjaśnienia w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy; - art. 9 Kpa poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków; - art. 10 Kpa poprzez brak obiektywizmu w ocenie ważnego interesu odwołującego oraz interesu publicznego poprzez dowolną interpretację; - art. 12 Kpa w ten sposób, że organ nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, - art. 50 Kpa poprzez wadliwe wezwanie skarżącego skutkujące wydaniem decyzji odmownej; - art. 77 § 1 Kpa poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego; - art. 145 Kpa poprzez niezbadanie dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i niebranie udziału w postępowaniu strony bez własnej winy; - art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka polegający na traktowaniu przez organ I instancji obywateli innego Państwa np. Bangladeszu jako obywateli persona non grata na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; - art. 302 ust. 1 pkt. 1 ustawy o cudzoziemcach przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie; - art. 302 ust. 1 pkt. 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędną interpretację i niewłaściwą interpretację; - art. 348 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełnia przesłanek do objęcia go ochroną prawną, wbrew jego wyjaśnieniom; - art. 351 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że skarżący nie kwalifikuje się do zastosowania prawa ochrony. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie. W piśmie uzupełniającym z dnia 23 lipca 2015r. pełnomocnik skarżącego przedłożył wskazane tamże dokumenty, wnosząc o dopuszczenie ich w sprawie jako dowodu na okoliczność braku podstaw do nakazania cudzoziemcowi powrotu do kraju pochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w toku dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji rozpoznając sprawę nie naruszył prawa w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania. Przy czym stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych ustawowych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Organ odwoławczy nie naruszył przepisów zarówno prawa materialnego, jak również procesowego, które to uchybienie powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Przede wszystkim jak słusznie stwierdził Szef Urzędu podstawy prawnej rozstrzygnięcia w świetle zakresu przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego należy poszukiwać jedynie w normie art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy. Przepis ten stanowi, że decyzję o zobowiązaniu do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej lub decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy i nie opuścił on terytorium RP w terminie i przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy. Z kolei ten ostatni przepis stanowi, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium RP w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona. Bezsporne w sprawie jest to, że w dacie orzekania przez organ zarówno I instancji, jak również organ odwoławczy w obrocie prawnym znajdowała się ostateczna decyzja orzekająca o odmowie nadania statusu uchodźcy. Decyzja ta zastała wydana w dniu [...] września 2014r. (nr [...]). Jak wynika także z akt (str. 57) skarżący pokwitował odbiór tej decyzji w dniu [...] września 2014r. Miałby zatem obowiązek w terminie 30 dni licząc od daty odebrania decyzji z dnia [...] września 2014r. tj. od dnia [...] września 2014r. opuścić dobrowolnie terytorium RP. Jednak co wynika z art. 299 ust. 9 pkt 1 ustawy – bowiem skarżący przebywał w chwili orzekania przez Komendanta [...] w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w B. – art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy nie stosuje się, gdy w dniu wydania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy cudzoziemiec przebywa w ośrodku strzeżonym lub w areszcie dla cudzoziemców. Z tego względu organ I instancji nie był władny zastosować art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy, natomiast słusznie zastosował tę normę organ odwoławczy. Natomiast faktem bezspornym jest to, że skarżący nie opuścił terytoriom RP zarówno w terminie zakreślonym w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy, jak również po opuszczeniu ośrodka dla uchodźców. Stan faktyczny w sprawie uzasadniał zatem zastosowanie normy art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy, zaś uległy zmianie dalsze rozstrzygnięcia, będące skutkiem zmiany stanu faktycznego, mianowicie dotyczy to określenia terminu dobrowolnego opuszczenia terytorium RP oraz liczenia początku biegu terminów zakazów ponownego wjazdu. Skarżący bowiem w dacie orzekania przez Szefa Urzędu nie przebywał już w ośrodku strzeżonym, stąd modyfikacji uległy terminy opuszczenia terytorium RP. Przy czym Sąd zauważa, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest korzystniejsze dla skarżącego, gdyż orzeczono względem niego zakaz ponownego wjazdu jedynie na terytorium RP oraz przez okres 1 roku, nie zaś dwóch lat. Należy podkreślić, że wystarczającym do wydania orzeczenia zobowiązującego cudzoziemca do powrotu jest wystąpienie jednej z 16 przesłanek określonych w art. 302 ust. 1 ustawy. Przepis ten bowiem został skonstruowany w ten sposób, że przy poszczególnych przesłankach posługuje się słowem "lub", statuując w ten sposób 16 niezależnych podstaw wydalenia cudzoziemca. Trafnie zatem Szef Urzędu przyjął jedną przesłankę, której wystąpienie wykazał przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym i w tym zakresie zarzuty skargi podnoszące naruszenie przepisów k.p.a. nie mogły się ostać. Otóż w ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób realizujący dyspozycję art. 7, 9, 10, 12 oraz 77 § 1 k.p.a. W szczególności organ dokonał oceny w świetle mogących mieć zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 348 i art. 351 ustawy) tych okoliczności, które mogłyby skutkować odstąpieniem od procedury zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Ta bowiem kwestia została podniesiona jako istotna w rozwinięciu zarzutów (uzasadnienie skargi) oraz w piśmie procesowym skarżącego z dnia 23 lipca 2015r. W ocenie Sądu w sposób prawidłowy wyjaśniono cudzoziemcowi, że organ nie daje wiary jego twierdzeniom jakoby wystąpiły przesłanki do ochrony skarżącego z powodów humanitarnych. Wbrew twierdzeniom skargi organ odniósł się do kwestii skazania cudzoziemca na karę dożywotniego więzienia w kraju pochodzenia (str. 6 zaskarżonej decyzji) i w sposób racjonalny wyjaśnił z jakich powodów twierdzenia te uznał za nie mające znaczenia dla niniejszej sprawy. Trafnie również organ ustalił, że decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy jest ostateczna w toku instancji, co oznacza, że może stanowić podstawę przy budowaniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Podkreślił organ, że nie zostało wydane postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania, a Sądowi z urzędu wiadomo, że wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji został oddalony postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2015r. (sygn. akt IV SA/Wa 2510/14). W tej samej sprawie nadto zapadł w dniu 26 czerwca 2015r. wyrok oddalający skargę na decyzję odmawiającą nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy. W dacie zatem orzekania przez organy obydwu instancji decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy wywierała skutki prawne i jako taka mogła stanowić przesłankę do wydalenia cudzoziemca stosownie do art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy. Skarga zarzuca naruszenie art. 302 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy. Zarzut ten jest bezpodstawny, gdyż organ odwoławczy nie zastosował przywołanych wyżej przepisów. Jako jedyną przesłankę wydalenia cudzoziemca wskazał art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy i wykazał w ocenie Sądu, że podstawa ta zaistniała w wypadku skarżącego. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 348 i 351 ustawy. Normy te statuują przesłanki o charakterze humanitarnym, których wystąpienie nakłada na organ obowiązek zastosowania instytucji prawnych, mających na celu ochronę cudzoziemca przez konsekwencjami powrotu do kraju pochodzenia, pomimo, że w światle prawa krajowego występuje przesłanka do jego wydalenia. W art. 248 przewidziano zgodę na pobyt na terytorium RP ze względów humanitarnych, natomiast w art. 351 ustawy zgodę na pobyt tolerowany w okolicznościach tamże określonych. Na etapie postępowania administracyjnego skarżący podnosił kwestię skazania na karę dożywotniego więzienia w kraju pochodzenia w związku ze śmiercią politycznego przeciwnika skarżącego. Organ wskazał, że ta sama okoliczność była podnoszona w procedurze uchodźczej i Rada do Spraw Uchodźców nie dała wiary zeznaniom skarżącego oraz przedłożonym przez niego dokumentom. Organ w obecnie prowadzonym postępowaniu był uprawniony do powołania się na stanowisko wyrażone w innym postępowaniu administracyjnym przez inny organ co do oceny wiarygodności skarżącego, skoro przedstawiał tożsame fakty i próbował wywieść z nich skutek prawny dla własnej sytuacji w obecnym postępowaniu. Nie było zatem potrzeby ponownego rozpatrywania kwestii zasadności udzielenia zgody na pobyt tolerowany ze względów humanitarnych w powołaniu na te same okoliczności faktyczne, które zostały ocenione uprzednio jako nie mające miejsca. Szef Urzędu zaaprobował ocenę twierdzeń skarżącego dokonaną na potrzeby innego postępowania, co oznacza, że nie miał obowiązku dokładnego analizowania materiału dowodowego w tym zakresie i zamieszczenia w uzasadnieniu odrębnych rozważań. Natomiast należy odróżnić te nowe okoliczności uzasadniające ewentualną ochronę cudzoziemca ze względu na jego sytuację osobistą, które zostały podniesione na etapie postępowania sądowego przez pełnomocnika. Istota kontroli sądowej aktów administracyjnych sprowadza się do weryfikacji zastosowanych przepisów prawa materialnego i procesowego na datę wydania zaskarżonej decyzji. Wszelkie nowe okoliczności, które powstały po dniu wydania zaskarżonej decyzji nie mogą powodować uwzględnienia skargi. Sąd administracyjny bowiem nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych, lecz jedynie weryfikuje ustalenia poczynione przez organ, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu z powodu naruszenia przepisów procesowych bądź przyjmuje za własne te ustalenia. W innym wypadku kontrola sądowa miałaby walor trzeciej instancji merytorycznej. Tym samym gdyby skarżący podnosił kwestie z pisma z 23 lipca 2015r. w toku postępowania administracyjnego - bezspornie organ miałby obowiązek się do nich ustosunkować. Na etapie postępowania sądowego niedopuszczalne jest rozpatrywanie merytoryczne sprawy i badanie czy skarżący spełnia warunki do ochrony prawnej w oparciu o nowe dowody i okoliczności. Również wnioski dowodowe przedłożone przy piśmie z dnia 23 lipca 2015r. nie mogły zostać zakwalifikowane jako podstawa wznowieniowa na mocy art. 145 § 1 pkt 1b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Zarówno bowiem dowody, jak i okoliczności wskazywane przez pełnomocnika powstały po wydaniu zaskarżonej decyzji. Warunkiem zaś przyjęcia tej podstawy wznowieniowej jest fakt, że nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji, która podlegać miałaby wznowieniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło