IV SA/Wa 876/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-16
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym synem i posiadająca niskie dochody z rent, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jej sytuacja materialna, dochodowa i rodzinna, w tym niskie dochody z rent, ponoszone koszty utrzymania oraz koszty leczenia niepełnosprawnego syna, uniemożliwiają jej poniesienie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla niezbędnych potrzeb życiowych. Sytuacja ta uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca H. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Ministra Środowiska. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym synem, a jej miesięczne dochody z rent wynoszą 592 zł (renta osobista) i 500 zł (renta rodzinna na syna). Posiada dom o powierzchni 100 m2 i gospodarstwo rolne o powierzchni 3,24 ha, z czego użytkuje jedynie 20 arów. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące wydatków, wyciągów bankowych i dochodów z nieruchomości rolnej. Skarżąca przedstawiła miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania (energia, telefon, gaz, podatek rolny) oraz podkreśliła koszty związane z leczeniem syna.Rozstrzygnięcie
1). zwolnić H. P. od kosztów sądowych, 2). ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 16 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. P. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] w przedmiocie uzgodnień warunków realizacji inwestycji postanawia: 1). zwolnić H. P. od kosztów sądowych, 2). ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
H. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie zawarła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2008 r.
W złożonych w dniu 22 czerwca 2009 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym) urzędowych formularzach PPF skarżąca w rubryce 4 zaznaczyła, iż wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawczyni w piśmie procesowym z dnia 7 września 2009 r. oświadczyła, iż wniosek jej dotyczy zarówno zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia adwokata.
Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym synem. Jako źródło miesięcznych dochodów wskazała świadczenie rentowe w wysokości 592 zł oraz rentę rodzinną przyznaną na syna w wysokości 500 zł miesięcznie. Z rubryki 7 formularza wynika, iż wnioskodawczyni jest właścicielką domu o pow. 100 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 3,24 ha.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do uzyskiwanych przez skarżącą dochodów oraz ponoszonych wydatków, Sąd pismem z dnia 17 lipca 2009 r. zobowiązał skarżącą do uzupełnienia wniosku, poprzez przedstawienie informacji na temat wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, wyciągów z rachunków bankowych, zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej oraz informacji, czy starała się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca w dniu 27 lipca 2009 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym) nadesłała pismo procesowe, w którym oświadczyła, iż nie ubiega się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ponieważ użytkuje jedynie 20 arów nieruchomości rolnej, bowiem pozostałą jej część stanowią nieużytki rolne. Wnioskodawczyni określiła kwotę wydatków jakie ponosi miesięcznie na utrzymanie mieszkania, tj. opłatę za energię elektryczną- 129 zł, telefon- 50 zł, gaz- ok. 60 zł oraz podatek rolny- 4 raty po 80 zł. Podkreśliła ponadto, iż zły stan zdrowia jej syna, będącego osobą niepełnosprawną, powoduje konieczność wydatkowania niebagatelnych dla niej kwot. Skarżąca nadesłała również przekazy pocztowe potwierdzające kwotę otrzymywanych przez nią świadczeń rentowych. Z przedłożonych dokumentów wynika, iż łączna ich wysokość wynosi 1674, 34 zł.
Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje:
Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sadowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne.
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżąca powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje ją przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.).
Stan majątkowy, dochodowy i rodzinny skarżącej opisany we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF oraz piśmie z dnia 27 sierpnia 2009 r. obliguje do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Udowodniła ona bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Uiszczenie przez skarżącą kosztów sądowych oraz kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego, mając na uwadze wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów, wobec ponoszonych kosztów utrzymania oraz stałego leczenia niepełnosprawnego syna, mogłoby skutkować brakiem możliwości zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb życiowych oraz potrzeb życiowych jej rodziny. Należy mieć na uwadze, iż jedynym stałym dochodem skarżącej są świadczenia rentowe w łącznej wysokości 1674, 34 zł. Należy przy tym podkreślić, iż dochody te służą do pokrycia nie tylko kosztów bieżącego utrzymania ale również kosztów stałego leczenia syna skarżącej, pozostającego na jej utrzymaniu.
Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności należy przypuszczać, iż sytuacja materialno-bytowa skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło