IV SA/Wa 876/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. C. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] w przedmiocie uzgodnień warunków realizacji inwestycji postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. R. C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2008 r. W złożonych w dniu 22 czerwca 2009 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym) urzędowych formularzach PPF skarżący w rubryce 4 zaznaczył, iż wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu. W nadesłany formularzu wniosku wnioskodawca wskazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący jest właścicielem domu o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 3 ha. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący podał świadczenie emerytalne w wysokości 1300 zł. Uzupełniając na wezwanie Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący w piśmie z dnia 8 sierpnia 2009 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym) oświadczył, iż nie uzyskuje żadnych dochodów z gospodarstwa rolnego, nie otrzymuje również dopłat do gruntów rolnych. Dodatkowo wskazał, iż pracuje jako monter konstrukcji aluminiowych z miesięcznym wynagrodzeniem 1975 zł brutto miesięcznie. Skarżący oszacował ponadto miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania na łączną kwotę 1025 zł. W związku z powziętymi wątpliwościami co do zakresu złożonego przez skarżacego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz źródeł dochodów wnioskodawcy, Sąd pismem z dnia 28 sierpnia 2009 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku w tym zakresie, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący w piśmie procesowym z dnia 7 września 2009 r. oświadczył, iż wniosek jego dotyczy zarówno zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia adwokata. Skarżący nie wykonał natomiast zarządzenia Sądu w pozostałym zakresie. Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje: Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sadowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne. W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżący powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje go przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.). Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 cyt. ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku pełnej informacji odnośnie źródeł dochodów skarżącego. Należy mieć bowiem na uwadze, iż skarżący w złożonym w dniu 22 czerwca 2009 r. formularzu wniosku jako jedyne źródło swoich dochodów wskazał świadczenie emerytalne w wysokości 1300 zł brutto miesięcznie, natomiast w piśmie nadesłanym w dniu 8 sierpnia 2009 r. oświadczył, iż uzyskuje dochód w postaci wynagrodzenia za pracę w wysokości 1975 zł. Złożenie przez skarżącego wyjaśnień w tym zakresie pozwoliłoby nie tylko na weryfikację rzeczywistych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Wnioskodawca na wezwanie Sądu nie złożył oświadczenia w tym zakresie, wskazał jedynie iż wniosek jego dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazane powyżej okoliczności powodują ostatecznie, iż nie można w sposób rzetelny, nie budzący wątpliwości dokonać oceny sytuacji materialnej skarżącego, a jednocześnie uznać by wnioskodawca spełniał przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodatkowo należy podkreślić, iż referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38). Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 § 2 pkt 7 P.p.s.a.