IV SA/Wa 877/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-07

Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona pomimo wezwania nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i możliwości płatnicze. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w celu uzupełnienia braków wniosku.
Stan faktyczny
B. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Wnioskodawczyni podała informacje o dochodach rodziny i trudnej sytuacji materialnej. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów, w tym wyciągi z rachunków bankowych, zeznania podatkowe i oświadczenie o wydatkach. Skarżąca uzupełniła wniosek częściowo, nie przedkładając jednak wszystkich wymaganych dokumentów, w szczególności dotyczących rachunków bankowych męża.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. B. W. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...]. W nadesłanym formularzach wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i pełnoletnią córką. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o pow. 90 m2 oraz działki o po. 1440 m2. W rubryce 10 formularza wniosku skarżąca wymieniła następujące źródła dochodu jej rodziny: wynagrodzenie T. W. z tytułu umowy o pracę w wysokości 1300 zł brutto miesięcznie, wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę Eweliny W. w wysokości 1300 zł brutto miesięcznie oraz swoje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 2000 zł brutto miesięcznie. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem dom w którym zamieszkuje wspólnie z rodziną przeznaczony jest do kapitalnego remontu. Skarżąca oświadczyła, iż z powodu nadciśnienia tętniczego zmuszona jest do stałego leczenia, co pochłania dużą część uzyskiwanych przez jej rodzinę dochodów. Mąż skarżącej ma wrodzoną wadę kręgosłupa oraz poważne problemy z biodrem. Wobec tego, iż wniosek skarżącej nie zawierał wszystkich danych dotyczących jej sytuacji finansowej, pismem Sądu z dnia 7 czerwca 2011 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o następujące dokumenty źródłowe: a) wyciągi i wykazy z posiadanych przez skarżącą oraz jej męża T. W. i córkę E. W. rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) odpisów zeznań podatkowych skarżącej oraz jej męża i córki za 2010 rok, c) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącej ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, d) dokumentów potwierdzających wysokość dochodów skarżącej oraz osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF. Uzupełniając przedmiotowy wniosek skarżąca w piśmie z dnia 27 czerwca 2011 r. określiła wysokość ponoszonych przez jej rodzinę miesięcznych wydatków koniecznych szacując je na kwotę łącznie ok. 2313 zł. Skarżąca dodatkowo wskazała, iż każdego miesiąca spłaca ratę kredytu w wysokości 760 zł. Do pisma wnioskodawczyni dołączyła kopie następujących dokumentów źródłowych: zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia swoje oraz córki- E. W., kopie zeznań podatkowych wszystkich członków rodziny za 2010 r., faktury VAT opłat za energię elektryką, wywóz nieczystości i media oraz harmonogram spłat kredytu zaciągniętego w banku PKO S.A. Ponadto skarżąca przedłożyła wydruk z konta bankowego w ING Banku Śląskim S.A. zawierający informację odnośnie kwot i tytułów operacji dokonanych w okresie od 31 marca 2011 r. do 31 maja 2011 r. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.). Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 wymienionej ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w formularzu wniosku z dnia 27 kwietnia 2011 r. oświadczenia skarżącej za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku pełnych informacji dotyczących wysokości uzyskiwanych przez skarżącą oraz osoby prowadzące z nią wspólne gospodarstwo domowe dochodów oraz stanu środków posiadanych na rachunkach bankowych. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na pełną ocenę jej możliwości płatniczych, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca i jej rodzina się znajduje. Wyjaśnienie powyższych okoliczności okazało się tym bardziej uzasadnione, bowiem załączone do pisma z dnia 27 czerwca 2011 r. zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącą i jej córkę z tytułu umowy o pracę wykazały, iż złożone przez wnioskodawczynię w formularzu wniosku oświadczenia w tym zakresie okazują się nieprawdziwe. Skarżąca wezwana do uzupełnienia przedmiotowego wniosku uchyliła się od obowiązku nadesłania zaświadczenia potwierdzającego wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego przez jej męża z tytułu umowy o pracę oraz wyciągów z kont bankowych osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe. Przedłożenie przez skarżącą dokumentów potwierdzających stan środków na rachunkach bankowych wszystkich członków rodziny pozwoliłoby na pełną ocenę możliwości płatniczych skarżącej. W konsekwencji, wobec nieprzedłużenia przez wnioskodawczynię wyciągów z kont bankowych oraz braku jakiegokolwiek oświadczenia w tym zakresie należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące aktualnej wysokości ewentualnych środków pozostających rodzinie skarżącej do dyspozycji. Ponadto należy mieć na uwadze, iż przedłożony przez skarżącą wydruk z internetowego konta w banku ING Bank Śląski S.A. nie określa wysokości salda na tym rachunku. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Dodatkowo trzeba podkreślić, że referendarz sądowy działający w imieniu Sądu nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38). W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło