IV SA/Wa 88/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 26 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] na pismo Ministra Nauki i Informatyzacji z dnia [...] października 2005 r., nr [... w sprawie powołania Krajowej Komisji Etycznej ds. Doświadczeń na Zwierzętach postanawia odrzucić skargę. Ogólnopolskie Towarzystwo [...] wniosło pismo zatytułowane: "Skarga na decyzję Ministra Nauki i Informatyzacji". W piśmie tym Towarzystwo domagało się uchylenia - jak to określono - decyzji Ministra Nauki i Informatyzacji z dnia [...] października 2005 r. ([...]) w sprawie powołania Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach. W uzasadnieniu podniesiono, iż minister właściwy do spraw nauki - stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 stycznia 2005 r. o doświadczeniach na zwierzętach (Dz. U. Nr 33, poz. 289), miał obowiązek powołać Krajową Komisję Etyczną do spraw doświadczeń na zwierzętach (zwaną dalej: Komisją) . Zdaniem skarżącego jej powołanie odbywa się w drodze decyzji administracyjnej, która podlega zaskarżeniu. Swoją legitymację do wniesienia skargi skarżące Towarzystwo wywodzi z przepisów powołanej ustawy o doświadczeniach na zwierzętach oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy - Ministra Nauki i Informatyzacji z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1275) w sprawie Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na zwierzętach oraz lokalnych komisji etycznych do spraw doświadczeń na zwierzętach. W ocenie strony skarżącej, z przepisów tych jednoznacznie wynika uprawnienie do zgłaszania kandydatów na członków Komisji, a więc Ogólnopolskie Towarzystwo [...] jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 i 29 kpa. Następnie strona skarżąca wskazała na szereg wad, jakimi obarczone było postępowanie mające na celu powołanie Komisji. Przede wszystkim, zbyt późne wydanie rozporządzenia wykonawczego do ustawy o ochronie zwierząt (która weszła w życie 27 marca 2005 r.), w sprawie określenia sposobu wyłaniania i powoływania członków Komisji. Minister wydał rozporządzenie dopiero w dniu 29 lipca 2005 r. Natomiast już w połowie września 2005 r. Towarzystwo [...] dowiedziało się, w sposób nieformalny, że Komisja została powołana. Jednakże Ministerstwo nie poinformowało o tym fakcie ani na swoich stronach internetowych, ani w Biuletynie Informacji Publicznej. W ocenie strony skarżącej tryb wyłaniania członków Komisji, w tajemnicy przed zainteresowanymi, "metodą telefonów do upatrzonych wcześniej osób i z pominięciem wszystkich uprawnionych podmiotów", naruszał prawo (w tym m. in. art. 6, 8, 9 kpa oraz art. 32 Konstytucji) oraz zasady rzetelności postępowania organów administracji publicznej. Towarzystwo zakwestionowało także skład osobowy Komisji, podkreślając, że jedna z osób, nie spełnia kryteriów ustanowionych przez ustawodawcę. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji i Nauki, który w momencie przekazywania skargi kierował działem administracji rządowej "nauka" - na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 października 2005 r. w prawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji i Nauki (Dz. U. Nr 220, poz. 1886), wniósł o odrzucenie skargi. Organ podniósł, iż zaskarżony akt nie jest decyzją administracyjną, a do postępowania, w wyniku którego utworzona została Komisja, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy, na podstawie których powołuje się Komisję, przewidują jedynie prawo organizacji pozarządowych do zgłaszania kandydatów na członków tej Komisji, natomiast ostateczne ustalenie jej składu osobowego, należy do wyłącznych kompetencji ministra właściwego do spraw nauki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 zd. 1 Konstytucji RP, sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten zawiera katalog spraw podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Z kolei w art. 5 P.p.s.a. wskazano sprawy niepodlegające właściwości sądów administracyjnych. I tak, z mocy tego przepisu poza sądowoadministracyjną kontrolą znalazły się sprawy: 1) wynikające z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej, 2) wynikające z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi, 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa. Rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd uznał, iż kwestionowanie powołania członków Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach przez ministra właściwego do spraw nauki, pozostaje poza zakresem kontroli sądów administracyjnych, z mocy powołanego wyżej art. 5 pkt. 3 P.p.s.a. Z treści skargi wynika bowiem, że skarżący kwestionuje powołanie niektórych członków Komisji, gdyż w jej składzie powinny znaleźć się inne osoby. W ocenie Stowarzyszenia część członków obecnej Komisji nie spełnia wymogów wynikających z rozporządzenia, w szczególności pod względem kwalifikacji naukowych. Wskazano m. in., że w składzie organu nie znalazł się przedstawiciel nauk humanistycznych (w poprzedniej kadencji w Komisji była taka osoba), natomiast na nową kadencję powołano psychologa zajmującego się badaniami na zwierzętach. Głównym zarzutem skargi było to, że Minister powołał nową Komisję w sposób uniemożliwiający zgłoszenie podmiotom do tego uprawnionym (w tym stronie skarżącej) własnych kandydatów. Zatem w ocenie skarżącego Minister nie powołał odpowiednich członków Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach. Należy mieć na uwadze, że stosownie do treści art. 29 ust. 3 ustawy o doświadczeniach na zwierzętach, Członków Krajowej Komisji Etycznej powołuje minister właściwy do spraw nauki. Z kolei, z rozporządzenia Ministra Nauki i Informatyzacji z dnia 29 lipca 2005 r. w sprawie Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach oraz lokalnych komisji etycznych do spraw doświadczeń na zwierzętach (Dz. U. Nr 153, poz. 1275) wynika, iż minister właściwy do spraw nauki, powołuje członków Komisji z listy kandydatów, którą sam ustala, na podstawie propozycji zgłoszonych m. in. przez uniwersytety, akademie medyczne, Polską Akademię Nauk oraz organizacje pozarządowe, których celem statutowym działania jest ochrona zwierząt (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Przy czym z przepisów omawianego rozporządzenia nie wynika, aby wskazane wyżej podmioty miały prawo do wiążącego wskazania kandydata na członka Komisji. Ustalenie składu osobowego należy kompetencji ministra właściwego do spraw nauki. Obecnie ministrem tym jest Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego - Dz. U. Nr 131, poz. 912). Zatem kontrola powoływania, czy też niepowołania odpowiednich - w ocenie skarżącego - członków Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach przez ministra właściwego do spraw nauki, nie mieści się w kategorii spraw należących do kognicji sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze, skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt. 3 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.