IV SA/Wa 882/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-22

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Miron, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego przez osobę wymeldowywaną, które nastąpiło w wyniku obawy przed wspólnym zamieszkiwaniem z nowym właścicielem, może być uznane za dobrowolne i trwałe w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu mieszkalnego przez osobę wymeldowywaną, nawet jeśli wynika z obawy przed wspólnym zamieszkiwaniem z nowym właścicielem, może być uznane za dobrowolne i trwałe, jeśli osoba ta nie skorzystała skutecznie z dostępnych środków prawnych w celu przywrócenia posiadania lokalu. W sytuacji, gdy prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego oddalono powództwo o przywrócenie posiadania, organy administracji oraz sąd administracyjny są związane tym ustaleniem i nie mogą ponownie badać zasadności opuszczenia lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o wymeldowaniu K. M. z pobytu stałego. K. M. opuściła lokal pod koniec 2005 roku, twierdząc, że nie było to dobrowolne, a wynikało z obawy o bezpieczeństwo i propozycji wspólnego zamieszkiwania z nowym właścicielem lokalu, A. W. Sąd Rejonowy oddalił jej powództwo o przywrócenie posiadania. Skarżąca podnosiła, że wezwanie do sądu zostało wysłane na niewłaściwy adres, co spowodowało odrzucenie jej pozwu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokat Z. G. z "Kancelarii Prawnej [...] Sp. k." w W. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa, 80/100 złotych) stanowiącą 22% podatku od towarów i usług - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sygnatura akt IVSA/Wa 882/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) marca 200r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) stycznia 200r. orzekającej o wymeldowaniu K. M. wraz z córką O. S. z pobytu stałego z lokalu nr (...) położonego przy ul. (...) w W. W organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją dnia (...) grudnia 2006r. na wniosek A. W. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu K. M. z córką O. S. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. W uzasadnieniu wskazał, że w/w spełniała warunek niezbędny do wymeldowania tzn. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu nie dokonując obowiązku wymeldowania się. W odwołaniu K. M. zakwestionowała powyższe rozstrzygnięcie podnosząc, że wyprowadzenie się nie miało charakteru dobrowolnego zaskarżona decyzja zapadła na skutek odrzucenia jej pozwu z 18 stycznia 2006r. o przywrócenie posiadania jak również o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji. Badając zasadność wniesionego odwołania organ nie stwierdził podstaw do jego uwzględnienia. W uzasadnieniu podniósł, że zameldowanie w określonym miejscu lub z niego wymeldowanie ma odzwierciedlać stan rzeczywisty. Urzędowe czynności meldunkowe mają zapewnić zgodność ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Ewidencja nie służy zatem odzwierciedlaniu subiektywnej woli przebywania w lokalu lecz stanu rzeczywistego ( art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego zamieszkiwania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 wzw. z art. 6ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). W okolicznościach niniejszej sprawy trudno przyjął, że nabyty przez A. W. lokal nr (...) pry ul. (...) w W., a który jest / aktualnie przez niego remontowany z wolą zaadoptowania na własne cele mieszkalne stanowił dla K. M. taki właśnie ośrodek osobistych i majątkowych interesów. Z wyjaśnień K. M. składanych w toku prowadzonego postępowania, przedmiotowy lokal opuściła z obawy o swoje i córki bezpieczeństwo pod koniec 2005roku. Fakt niezamieszkiwania wymienionej od jesieni 2005roku potwierdzili również przesłuchani w sprawie świadkowie w osobach K. S. oraz W. G. K. M. utrzymuje jednak m.in. w pozwie do Sądu z 18 stycznia 2005r. o przywrócenie naruszonego posiadania, iż lokalu nie opuściła z własnej woli. Powodem była propozycja wnioskodawcy wspólnego zamieszkiwania. Wówczas to przeniosła się wraz z córką do rodziców do G. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wskazał, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli a nie wynika z bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Jednakże osoba usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona powinna skorzystać we właściwym czasie z przysługującej jej środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu. W przeciwnym razie opuszczenie lokalu należy traktować jak dobrowolne. Odwołująca wprawdzie skorzystała ze środka prawnego zmierzającego do przywrócenia jej posiadania lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. jednak prawomocnym wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2006r. Sąd Rejonowy (...) powództwo w tym względzie oddalił a nie jak twierdzi zainteresowana - odrzucił. Do wniesionego odwołania K. M. dołączyła kolejny pozew z 12 lutego 2007r. o przywrócenie naruszonego posiadania. Należy w związku z tym zauważyć, iż kwestia opuszczenia lokalu została już przesądzona. Nie można więc o ten sam przedmiot i między tymi samymi stronami prowadzić ponownego procesu ( art. 366 kpa). W takim bowiem przypadku zostałby podniesiony zarzut powagi rzeczy osądzonej, warto również podkreślić, że posiadanie przywrócone poczytuje się za nieprzerwane dopiero z chwilą legalnego odzyskania władztwa nad rzeczą. Takiego skutku nie wywołuje wydanie bądź uprawomocnienie się wyroku nakazującego przywrócenie posiadania ponieważ posiadanie polega nad faktycznym władztwie nad rzeczą i bez władztwa nie ma posiadania. Wyrok posesoryjny umożliwia tylko legalne przywrócenie posiadania. Powyższe wskazuje, że K. M. spełniła dyspozycje art. 15ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r, o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Opuściła bowiem miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się a opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały. K. M. złożyła skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) marca 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jej rzecz. W uzasadnieniu wskazała, że organ wydał decyzje na skutek odrzucenia jej pozwu o przywrócenie posiadania przez Sąd Rejonowy. Odrzucenie tego pozwu nie było spowodowane jego bezzasadnością i merytorycznym udowodnieniem racji strony pozwanej a jedynie tym, że nie stawiła się w Sądzie, gdyż wezwanie zostało dla niej wysłane na niewłaściwy adres. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie, z którym orzeczenie o wymeldowaniu w trybie administracyjnym wymaga ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu. Jak podkreślił organ odwoławczy - w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie utrwalił się pogląd, że dla zaistnienia w/w przesłanki opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter trwały i dobrowolny, (tak też m.in.wyrok NSA z 23.04.2001 r V SA 3169/00 lex 50123). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ten pogląd. Z prawidłowych ustaleń poczynionych przez organy administracji w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. Powyższa okoliczność wynika nie tylko ze spójnych i tożsamych zeznań przesłuchanych podczas postępowania administracyjnego świadków to jest K. S. oraz S. G. ale i wyjaśnień samej skarżącej, która przyznała, że na jesieni 2005r. wyprowadziła się z lokalu wraz z dzieckiem do rodziców do G. po tym jak wnioskodawca – A. W., po nabyciu mieszkania - osoba dla niej zupełnie obca - zagroził jej, że wraz z nią zamieszka w tym lokalu. Okolicznością sporną w niniejszej sprawie pozostaje zatem jedynie to czy wyprowadzenie to miało charakter dobrowolny i trwały czy też związane było z określonym - bezprawnym - zachowaniem A. W. Jak trafnie wskazał organ administracji, okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że wyprowadzenie się skarżącej miało charakter dobrowolny. Znamienne w niniejszej sprawie jest to, że skarżąca wystąpiła z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2006r. powództwo jej zostało oddalone. Zgodnie z treścią art. 365kpc prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ani zatem organy administracji rozpoznające sprawę o wymeldowanie skarżącej ani sąd administracyjny nie mogły badać zasadności zarzutów zawartych w skardze i odwołaniu (a tym bardziej ich uwzględnić), co do tego, że Sąd Rejonowy oddalił powództwo jedynie dlatego, że K. M. nie stawiła się na rozprawę co, natomiast, było spowodowane tym, że wezwanie zostało wysłane na błędny adres. W konsekwencji zatem organy administracji prawidłowo uznały, że związane są ustaleniami Sądu Rejonowego co do okoliczności wyprowadzenia się K. M. ze spornego lokalu a zatem, że wyprowadzenie to miało charakter dobrowolny. Na marginesie niniejszych rozważań pokreślenia wymaga, że skarżąca w żadnej części swoich zeznań w postępowaniu administracyjnym nie podała okoliczności, które miałyby wskazywać na bezprawne działanie A. W., które miałoby uniemożliwiać skarżącej zamieszkiwanie w lokalu. Nie może za takie działanie być uznane "zagrożenie", że wnioskodawca - właściciel lokalu - wprowadzi się doń a zatem, że skarżąca będzie musiała zamieszkiwać z obcą dla siebie osobą. W konsekwencji zatem organ prawidłowo ustalił, że skarżąca w sposób dobrowolny i trwały opuściła miejsce stałego zameldowania a wobec niedopełnienia przez nią obowiązku wymeldowania się należało w drodze decyzji administracyjnej dokonać wymeldowania. Nieuprawnione są natomiast wywody organu odwoławczego zawarte w zasadnieniu decyzji odnoszące się do konieczności odrzucenia pozwu z dnia 12 lutego 2007r. o przywrócenie posiadania. Nie negując bowiem prawidłowości przywołania wskazanych przepisów pranych wskazać należy, że organ administracji nie był kompetentny do oceny czy zachodzi przesłanka negatywna do rozpoznania sprawy cywilnej - to jest res iudicata. Ta kwestia mogła być jedynie przesądzona przez sąd powszechny. Naruszenie prawa we wskazanym zakresie w żaden sposób nie wpływa na treść rozstrzygnięcia. Reasumując - istotą postępowania w sprawie o wymeldowanie w tym również w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu K. M. Skoro skarżąca od wielu miesięcy nie zamieszkuje w spornym lokalu konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis w ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Z tych względów - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło