IV SA/Wa 890/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-27
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Anna Szymańska, Wanda Zielińska - Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo Szefa Służby Cywilnej informujące o wynikach konkursu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej, w którym kwestionowany jest skład zespołu konkursowy ze względu na potencjalne naruszenie bezstronności, podlega kognicji sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Sądy administracyjne są właściwe do rozpoznawania skarg na czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień wynikających z prawa, nawet jeśli nie przybrały one formy decyzji administracyjnej. Wynik postępowania konkursowego na wyższe stanowisko w służbie cywilnej, mimo braku formalnej decyzji, jest czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. Zarzuty dotyczące składu zespołu konkursowego nie wyłączają tej właściwości.Stan faktyczny
W.F. zakwestionował wynik konkursu na stanowisko dyrektora Biura, wskazując na potencjalne naruszenie bezstronności części zespołu konkursowego, w szczególności udział dyrektora generalnego urzędu, który był bezpośrednim przełożonym wskazanego kandydata. Szef Służby Cywilnej uznał, że zasady konkursu nie zostały naruszone, powołując się na złożone przez członków zespołu oświadczenia o braku okoliczności budzących wątpliwości co do bezstronności. W.F. złożył skargę na pismo Szefa Służby Cywilnej, które organ uznał za czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron /spr./, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Paweł Włodarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi W. F. na pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie naruszenie zasad przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora w służbie cywilnej - oddala skargę -
Pismem z dnia [...] grudnia 2004 r., działając w oparciu o § 14 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1999 r. w sprawie sposobu organizowania i szczegółowych zasad przeprowadzania konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej (Dz. U. nr 91, poz. 1028), Szef Służby Cywilnej poinformował W.F. o wynikach konkursu na stanowisko dyrektora Biura [...] w Urzędzie Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych. Komisja jako najlepszego kandydata na to stanowisko wskazała S.S.
W.F. złożył odwołanie od wyniku konkursu wskazując na wątpliwości, co do bezstronności części zespołu konkursowego.
W uzasadnieniu podał, że wskazany jako najlepszy kandydat pochodzi z tego samego Urzędu, z którego pochodziła część składu zespołu konkursowego. Zachodzi zatem przypadek związków faktycznych, o których mowa w § 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dn. 3.11.1999 r. w sprawie sposobu organizowania i szczegółowych zasad przeprowadzania konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej.
Po rozpoznaniu odwołania W.F. – dnia [...].02.2005 r. Szef Służby Cywilnej poinformował odwołującego się, że nie stwierdził naruszenia zasad przeprowadzania konkursu. W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podał, że zespół konkursowy jest powoływany na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej przez Szefa Służby Cywilnej. Zgodnie z § 2 rozporządzenia w skład zespołu przeprowadzającego konkurs na stanowisko, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie cywilnej wchodzą trzej przedstawiciele szefa służby cywilnej, dyrektor generalny właściwego urzędu oraz dwie wskazane przez niego osoby. Istnienie powiązań służbowych pomiędzy członkami zespołu konkursowego i kandydatami przystępującymi do konkursu zakłada sam prawodawca, skoro w skład zespołu przeprowadzającego konkurs wchodzi "z urzędu" dyrektor generalny właściwego urzędu i wskazane przez niego osoby, a do konkursu mogą przystąpić osoby zatrudnione w tym urzędzie. Przepisy powołanego rozporządzenia wyczerpująco wskazują ograniczenia dotyczące pełnienia funkcji członka zespołu konkursowego. Zgodnie z § 3 ust. 1 członkiem zespołu konkursowego nie może być osoba, która jest małżonkiem kandydata, jego krewnym, powinowatym do drugiego stopnia włącznie oraz pozostaje wobec niego w takim stosunku faktycznym bądź prawnym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności. Jak wynika z dokumentacji konkursu [...] wszyscy członkowie zespołu przeprowadzającego konkurs na stanowisko dyrektora Biura [...] w Urzędzie Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych złożyli stosowne oświadczenie o niewystępowaniu okoliczności wymienionych we wskazanym przepisie. Złożenie przez członka zespołu konkursowego takiego oświadczenia oznacza, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia w tym również, że w jego ocenie nie pozostaje on z żadnym z kandydatów w stosunku faktycznym lub prawnym, mogącym budzić uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności członka zespołu. Zakwestionowanie wiarygodności złożonych oświadczeń wymagałoby uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, o których mowa w tym przepisie, czego nie dokonał odwołujący się we wniesionym odwołaniu.
Po dokonaniu analizy dokumentacji konkursowej Szef Służby Cywilnej nie stwierdził podstaw do zakwestionowania uchwały zespołu konkursowego z [...] grudnia 2004 r. w sprawie ustalenia wyników konkursu na stanowisko Dyrektora Biura [...] w Urzędzie Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych.
W. F. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej rozpoznaniem odwołania dnia [...].02.05.
Pismem z dnia [...].03.05 organ wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...].02.05 r.
W.F. złożył skargę na "decyzję" Szefa Służby Cywilnej z dnia [...].03.05 r. zarzucając, że konkurs został przeprowadzony z naruszeniem przepisów ustawy o służbie cywilnej.
W uzasadnieniu skargi podał te same zarzuty, które przedstawił w odwołaniu tj. co do uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności części zespołu konkursowego. W szczególności wskazał , że udział dyrektora generalnego urzędu bezpośredniego przełożonego wskazanego przez zespół konkursowy kandydata w sposób oczywisty wzbudza uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, a zatem winien mieć zastosowanie przepis § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia z 3.11.1999 r.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Cywilnej wniósł o jej odrzucenie.
W uzasadnieniu podał, że zarzuty skarżącego co do składu zespołu konkursowego nie podlegają jurysdykcji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Cywilnej wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych, a zatem w pierwszej kolejności Sąd miał obowiązek ustosunkowania się do tego wniosku. Art. 58 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) enumeratywnie wymienia przyczyny odrzucenia skargi. Jedną z takich przyczyn – wskazaną w § 1 pkt 1 jest brak właściwości sądów administracyjnych do rozpoznania sprawy. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4) albo w sprawie wyłączonej z kognicji tego sądu lub należącej do właściwości sądu powszechnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest wynik postępowania konkursowego mającego na celu wyłonienie kandydata na wyższe stanowisko w służbie cywilnej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie takie jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 14.09.2004 r. OSK 460/04, postanowienie NSA z 13.12.2000 r. II SA 1432/00 i in.). Okoliczność, że zarzuty skargi dotyczą składu zespołu konkursowego nie może skutkować wyłączeniem kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania niniejszej sprawy. Jak bowiem wynika z treści skargi faktycznie przedmiotem zaskarżenia jest pismo Szefa Służby Cywilnej dotyczące wyniku konkursu. Pismo takie nie może być uznane za decyzję administracyjną albowiem możliwość załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej powinna wynikać z przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę prowadzonego przez organ postępowania judykacyjnego. Bezsporne jest, że przepisy o służbie cywilnej nie przewidują takiej formy rozstrzygnięcia konkursu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej.
Należało zatem przyjąć, że pismo takie jest, czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z prawa. Art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje na właściwość sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na ww. czynności. A zatem zarzut organu – Szefa Służby Cywilnej, który miałby prowadzić do odrzucenia skargi jest nieuzasadniony.
Rozpatrując merytorycznie sprawę Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona i jako taka winna ulec oddaleniu.
Kwestię sposobu organizowania i zasad przeprowadzania konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej reguluje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 3.11.99 (Dz. U. nr 91, poz. 1028). § 2 tego rozporządzenia wskazuje na sposób powoływania zespołu konkursowego w celu przeprowadzenia konkursu i stanowi, że w skład zespołu przeprowadzającego konkurs na stanowisko, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18.12.1998 r. o służbie cywilnej wchodzą trzej przedstawiciele Szefa Służby Cywilnej, dyrektor właściwego urzędu i dwie wskazane przez niego osoby.
Jednocześnie organ wydający rozporządzenie ustalił zasadę wyłączania członków zespołu od udziału w jego pracach. § 3 ust. 1 wskazuje, że członkiem zespołu nie może być osoba, która jest małżonkiem kandydata lub jego krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia włącznie, albo pozostaje wobec niego w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Wykładnia końcowej części tego przepisu wskazuje zatem, że do wyłączenia członka zespołu nie wystarczy ustalenie, że pozostaje z kandydatem w stosunku prawnym lub faktycznym, lecz konieczne jest chociaż uprawdopodobnienie, że związek ten budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.
Zarzut skarżącego, że pomiędzy S.S. wskazanym jako najlepszy kandydat na stanowisko dyrektora Biura [...] w Urzędzie Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z dyrektorem tego Urzędu zachodzi tego rodzaju stosunek prawny, że budzi on wątpliwości co do jego bezstronności nie został poparty żadnymi dowodami, ani argumentami. O takiej bezstronności nie może natomiast stanowić sam fakt pozostawania w stosunku prawnym lub faktycznym. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że okoliczność, iż osoba wskazana jako najlepszy kandydat na stanowisko była – przed postępowaniem konkursowym pracownikiem Urzędu Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych nie wskazuje sama przez się na brak bezstronności dyrektora tego urzędu.
Dyrektor jak wynika z akt postępowania konkursowego złożył stosowne oświadczenie wskazujące na brak przeszkód do uczestniczenia w zespole. W. F. nie kwestionował treści tego oświadczenia. Ani w odwołaniu, ani we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie wskazał także na żadne okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenie o braku bezstronności ww. osób w stosunku do S.S..
Sąd – w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał za trafne twierdzenie Szefa Służby Cywilnej, że sam ustawodawca przewidział możliwości zaistnienia takiej sytuacji, w której istnieją powiązania służbowe pomiędzy członkiem zespołu, a kandydatem, skoro w skład zespołu przeprowadzającego konkurs "z urzędu" wchodzi dyrektor takiego urzędu, natomiast brak jest zakazu dla osób zatrudnionych w takim urzędzie do uczestnictwa w konkursie.
Z tych względów Sąd nie podzielił zarzutów skargi, nie stwierdził również innych uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia i skutkować uchyleniem zaskarżonej czynności.
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd orzekła jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło